Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa.

Warszawa, 13 maja 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-54-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi projekt ustawy

- o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa.

Projekt ma charakter deregulacyjny. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

Tłoczono z polecenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa

Art. 1. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, 497, 621 i 622) w art. 122 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:

„§ 2. W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków gdy:

1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób;

2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów;

3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.”.

Art. 2. Przepis art. 122 § 2 ustawy zmienianej w art. 1 ma zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Przedłożony projekt ustawy przewiduje wprowadzenie zmiany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”. Zmiana ta stanowi realizację filaru VI: „Wsparcie dla biznesu i deregulacja” planu gospodarczego na 2025 r. „Polska. Rok przełomu”, który zakłada eliminację zbędnych procedur administracyjnych, redukcję kosztów prowadzenia działalności oraz zwiększenie przejrzystości systemu podatkowego.

Rozwiązanie przewidziane w projekcie ma na celu wzmocnienie instrumentów ochrony praw i interesów podatnika i innych stron postępowania podatkowego oraz poprawienie relacji między podatnikami i organami podatkowymi. W projekcie przewidziano uzupełnienie art. 122 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organy podatkowe do podejmowania w toku postępowania podatkowego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (zasada prawdy obiektywnej). Do treści tego przepisu proponuje się dodać zasadę, że w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony (projektowany art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej).

Zasada ta nie znajdzie zastosowania w przypadkach, gdy:  w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób;  przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów;  sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.

Proponowana zmiana polega na poszerzeniu stosowania istniejącej w prawie podatkowym zasady in dubio pro tributario na pojawiające się wątpliwości co do stanu faktycznego. Zgodnie z art. 2a Ordynacji podatkowej niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Dodana regulacja umieszczona w zasadach ogólnych postępowania podatkowego będzie stanowiła dodatkową gwarancję chroniącą interes podatnika i innych stron. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważalny jest pogląd, że zasada in dubio pro tributario winna odnosić się również do wątpliwości co do stanu faktycznego (np. wyrok NSA z 13.04.2018 r. II FSK 951/16, wyrok NSA z 28.02.2018 r. II FSK 627/16, wyrok NSA z 22.02.2011 r. II FSK 224/10).

Realizując postulat przyjaznej administracji, jak i chcąc wzmocnić ochronę interesów podatników i innych stron w postępowaniach podatkowych wszczętych z urzędu, przewidziano zmianę polegającą na wyraźnym wskazaniu, że w tych postępowaniach wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie udało się usunąć po przeprowadzeniu wnikliwego i wszechstronnego postępowania dowodowego, tj. po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy rozstrzygać na korzyść strony. Wprowadzana reguła dotyczyć będzie przypadków, w których na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana. Wątpliwości te powinny mieć charakter konkretny i realny, co oznacza, że nie mogłyby zostać rozstrzygnięte przez dalsze czynności procesowe. Projektowana w art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej zasada będzie stosowana w postępowaniach podatkowych wszczętych z urzędu, np. w postępowaniach mających na celu określenie lub ustalenie zobowiązania podatkowego. Postępowania wszczynane z urzędu są postępowaniami, które kształtują obowiązki stron postępowania. W postępowaniach tych wprowadzana zasada będzie miała najpełniejsze zastosowanie. Wprowadzana zasada nie będzie miała zastosowania w postępowaniach wszczynanych na wniosek, np. w postępowaniach w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. W tych sprawach konieczne jest bowiem współdziałanie podatnika z organem podatkowym i wykazanie przez stronę postępowania istnienia określonych okoliczności faktycznych, np. związanych z jej sytuacją majątkową. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wprost, że w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych udzielanych na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej ciężar udowodnienia okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca w swoim wniosku, spoczywa na samym zainteresowanym (np. wyrok NSA z 14.09.2022 r., III FSK 538/22, wyrok NSA z 21.04.2022, III FSK 471/21, wyrok NSA z 21.06.2022 r., III FSK 5054/21).

Projektowana w art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej zasada nie będzie miała zastosowania, jeżeli strona nie będzie współpracować z organem w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i nie przedstawi dowodów będących w jej posiadaniu. Nie będzie mogła powołać się na przepis strona, która powoła się na określoną okoliczność, ale nie przedstawi dowodów na jej potwierdzenie, zaś z okoliczności sprawy będzie wynikać, że wyłącznie strona może posiadać stosowne dowody. Wprowadzona zasada nie zmienia w żaden sposób reguł prowadzenia postępowania dowodowego. Podkreślenia jednak wymaga, że niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego nie zawsze będą mogły być rozstrzygane na korzyść strony. Ma to miejsce w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach bądź wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób (projektowany art. 122 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Trzeba także brać pod uwagę, że niektóre przepisy ustanawiają szczególnie zaostrzone, ściśle sformalizowane reżimy dowodowe albo przewidują rozwiązania dostosowane do charakteru regulowanego obszaru, które mogą inaczej kształtować kwestię dowodów w postępowaniu, w szczególności zaostrzając standard dowodu (projektowany art. 122 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Omawiana zasada nie będzie zatem stosowana w tych sytuacjach, gdy strona ma do spełnienia określone wymagane prawem wymogi, bez których organ nie może wydać decyzji. Dodawana zasada nie znajdzie zastosowania również wówczas, gdy wymagał będzie tego ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa (projektowany art. 122 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku organ prowadzący postępowanie, rozstrzygając wątpliwości niezgodnie z interesem strony, ma obowiązek nie tylko wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, ale także udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych strony. Zaistnienie wskazanych wyjątków od stosowania wprowadzanej zasady nie oznacza, że organ podatkowy ma rozstrzygać wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść strony. Wymienione wyjątki jedynie nie będą pozwalały organowi na zastosowanie zasady we wskazanych w przepisie sytuacjach.

Analogiczne wyjątki, jak w proponowanym art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej, są także zawarte w art. 81a § 2 pkt 1–3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.).

Projektowany przepis art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej znajdzie zastosowanie we wszystkich innych, niż postępowanie podatkowe, procedurach w przypadku istnienia w tych procedurach odesłania do art. 122 Ordynacji podatkowej, rozdziału 1 działu IV albo całego działu IV Ordynacji podatkowej. Zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony będzie zatem stosowana m.in.:

1) w czynnościach sprawdzających (odesłanie w art. 280 Ordynacji podatkowej do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 1 działu IV tej ustawy);

2) w kontroli podatkowej (odesłanie w art. 292 Ordynacji podatkowej do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 1 działu IV tej ustawy);

3) w kontroli celno-skarbowej (odesłanie w art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej1 do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 1 działu IV Ordynacji podatkowej).

Przepis przejściowy (art. 2 projektu) przewiduje, że nowe przepisy będą mieć zastosowanie zarówno do nowych procedur, tj. wszczynanych i prowadzonych od dnia wejścia w życie tych przepisów, jak i do procedur, które są w toku. Projektowana ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 3 projektu).

Projekt ustawy pozytywnie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców poprzez zwiększenie ich ochrony w prowadzonych postępowaniach podatkowych.

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych, w związku z czym nie podlega procedurze notyfikacji na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej lub Europejskiemu Bankowi Centralnemu celem uzyskania opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia, w przypadkach określonych w obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisach Unii Europejskiej. Projekt został przekazany do zaopiniowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm. Data sporządzenia Nazwa projektu 9 maja 2025 r. ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Źródło Ministerstwo Finansów Inne – deregulacja

Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Nr w Wykazie prac legislacyjnych i Stanu lub Podsekretarza Stanu programowych Rady Ministrów Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów UDER2 Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Emil Chojnacki, Zastępca Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego tel. (22) 694 38 86, e-mail: sekretariat.dts@mf.gov.pl OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”, organy podatkowe są zobowiązane do podejmowania w toku postępowania podatkowego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jednocześnie brak jest uregulowania, które zawierałoby – analogicznie jak w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego (art. 2a Ordynacji podatkowej) – wskazówki dla organów podatkowych w sytuacji, gdy w toczącym się postępowaniu podatkowym występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Objęcie zasadą in dubio pro tributario (tj. zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika) przypadku, gdy w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu, po przeprowadzeniu wnikliwego i wszechstronnego postępowania dowodowego, tj. po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wystąpią niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego. Reguła ta dotyczyć będzie przypadków, w których na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana. Wątpliwości te powinny mieć charakter konkretny i realny, co oznacza, że nie mogłyby zostać rozstrzygnięte przez dalsze czynności procesowe. Projektowana w art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej zasada będzie stosowana w postępowaniach podatkowych wszczętych z urzędu, np. w postępowaniach mających na celu określenie lub ustalenie zobowiązania podatkowego. Postępowania wszczynane z urzędu są postępowaniami, które kształtują obowiązki stron postępowania. W postępowaniach tych wprowadzana zasada będzie miała najpełniejsze zastosowanie. Wzmocni to ochronę interesów podatników i innych stron w prowadzonych postępowaniach podatkowych oraz zwiększy ich zaufanie do organów podatkowych. Wprowadzana zasada nie będzie miała zastosowania w postępowaniach wszczynanych na wniosek, np. w postępowaniach w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. W tych postępowaniach konieczne jest bowiem współdziałanie podatnika z organem podatkowym i wykazanie przez stronę postępowania istnienia określonych okoliczności faktycznych, np. związanych z jej sytuacją majątkową. Niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego nie zawsze będą mogły być rozstrzygane na korzyść strony. Ma to miejsce w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach bądź wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób (projektowany art. 122 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Trzeba także brać pod uwagę, że niektóre przepisy ustanawiają szczególnie zaostrzone, ściśle sformalizowane reżimy dowodowe albo przewidują rozwiązania dostosowane do charakteru regulowanego obszaru, które mogą inaczej kształtować kwestię dowodów w postępowaniu, w szczególności zaostrzając standard dowodu (projektowany art. 122 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Omawiana zasada nie będzie zatem stosowana w tych sytuacjach, gdy strona ma do spełnienia określone, wymagane prawem wymogi, bez których organ nie może wydać decyzji. W takim przypadku strona, tak jak w obecnym stanie prawnym, będzie musiała te przesłanki spełnić. Dodawana zasada nie znajdzie zastosowania również wówczas, gdy wymagał będzie tego ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa (projektowany art. 122 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku organ prowadzący postępowanie, rozstrzygając wątpliwości niezgodnie z interesem strony, ma obowiązek nie tylko wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, ale także udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych strony. Projektowana w art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej zasada nie będzie miała zastosowania, jeżeli strona nie będzie współpracować z organem w ustaleniu stanu faktycznego sprawy i nie przedstawi dowodów będących w jej posiadaniu. Nie będzie mogła powołać się na przepis strona, która powoła się na określoną okoliczność, ale nie przedstawi dowodów na jej potwierdzenie, zaś z okoliczności sprawy wynika, że wyłącznie strona może posiadać stosowne dowody. Wprowadzona zasada nie zmienia w żaden sposób reguł prowadzenia postępowania dowodowego.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Brak danych.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Podatnicy Wielkość trudna do brak Rozstrzyganie niedających się oszacowania usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść podatnika i innych stron. Naczelnicy urzędów 400 rozporządzenie Ministra Rozstrzyganie niedających się skarbowych Rozwoju i Finansów z 24 usunąć wątpliwości co do stanu lutego 2017 r. w sprawie faktycznego na korzyść terytorialnego zasięgu działania podatnika i innych stron. oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 361)

rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie niektórych podatników i płatników, w odniesieniu do których zadania są wykonywane przez naczelnika urzędu skarbowego innego niż właściwy miejscowo (Dz. U. poz. 2456) Naczelnicy urzędów celno- 16 rozporządzenie Rozstrzyganie niedających się skarbowych Ministra Rozwoju i Finansów z usunąć wątpliwości co do stanu dnia 24 lutego 2017 r. faktycznego na korzyść w sprawie terytorialnego podatnika i innych stron. zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Dyrektorzy izb 16 rozporządzenie Rozstrzyganie niedających się administracji skarbowej Ministra Rozwoju i Finansów z usunąć wątpliwości co do stanu dnia 24 lutego 2017 r. faktycznego na korzyść w sprawie terytorialnego podatnika i innych stron. zasięgu działania oraz siedzib dyrektorów izb administracji skarbowej, naczelników urzędów skarbowych i naczelników urzędów celno-skarbowych oraz siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej Szef Krajowej Administracji 1 ustawa z 16 listopada 2016 r. o Rozstrzyganie niedających się Skarbowej Krajowej Administracji usunąć wątpliwości co do stanu Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. faktycznego na korzyść poz. 615, z późn. zm.) podatnika i innych stron. Samorządowe organy 2479 dane GUS o liczbie gmin w Rozstrzyganie niedających się podatkowe pierwszej Polsce według stanu na usunąć wątpliwości co do stanu instancji 1 stycznia 2025 r. faktycznego na korzyść podatnika i innych stron. Samorządowe kolegia 49 rozporządzenie Rozstrzyganie niedających się odwoławcze Prezesa Rady Ministrów usunąć wątpliwości co do stanu z dnia 17 listopada 2003 r. faktycznego na korzyść w sprawie obszarów podatnika i innych stron. właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. poz.

1925)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji W odniesieniu do projektu nie były prowadzone konsultacje poprzedzające jego przygotowanie – tzw. pre-konsultacje publiczne.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) i § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.), projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

Projekt został przekazany do zaopiniowania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

W celu przeprowadzenia opiniowania i konsultacji publicznych, projekt został przekazany do następujących podmiotów:

1. Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych

2. Zarząd Główny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce

3. Prezes Krajowej Izby Gospodarczej

4. Konfederacja Lewiatan

5. Związek Pracodawców Business Centre Club

6. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej

7. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

8. Federacja Przedsiębiorców Polskich

9. Związek Rzemiosła Polskiego

10. Polskie Towarzystwo Gospodarcze

11. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

12. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców

Czas trwania konsultacji publicznych wynosił 10 dni. Skrócenie terminu konsultacji publicznych z 21 do 10 dni podyktowane było celem deregulacyjnym projektu, o szczególnej randze legislacyjnej, wąskim zakresem jego regulacji oraz tym, że proponowane zmiany są korzystne dla podatnika.

Podsumowanie wyników konsultacji publicznych znajduje się w raporcie z konsultacji publicznych.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie) Wprowadzone regulacje nie spowodują skutków finansowych dla jednostek sektora finansów publicznych, w tym budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, polegających Źródła finansowania na zwiększeniu wydatków lub zmniejszeniu dochodów tych jednostek w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów. Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa 0 0 0 0 0 0 0 pieniężnym sektor mikro-, małych i 0 0 0 0 0 0 0 (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw …… r.) rodzina, obywatele oraz 0 0 0 0 0 0 0 gospodarstwa domowe

W ujęciu duże przedsiębiorstwa Zwiększenie ochrony praw podatników i innych stron w prowadzonych niepieniężnym postępowaniach podatkowych. W postępowaniach podatkowych, w których na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie będzie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana, wątpliwości co do stanu faktycznego będą rozstrzygane na korzyść strony. sektor mikro-, małych i Zwiększenie ochrony praw podatników i innych stron w prowadzonych średnich postępowaniach podatkowych. W postępowaniach podatkowych, w których na przedsiębiorstw podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie będzie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana, wątpliwości co do stanu faktycznego będą rozstrzygane na korzyść strony. rodzina, obywatele oraz Zwiększenie ochrony praw podatników i innych stron w prowadzonych gospodarstwa domowe postępowaniach podatkowych. W postępowaniach podatkowych, w których na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie będzie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została jednoznacznie wykazana, wątpliwości co do stanu faktycznego będą rozstrzygane na korzyść strony.

Niemierzalne

Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej tabeli nie zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy

Komentarz: Proponowane rozwiązanie nie ma wpływu na obciążenia regulacyjne.

9. Wpływ na rynek pracy Projekt nie wywiera wpływu na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: lub wojskowe Omówienie wpływu

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Proponuje się, aby ustawa weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Efekty wejścia w życie projektowanej ustawy będą natychmiastowe i nie wymagają pomiaru.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) RAPORT Z KONSULTACJI PUBLICZNYCH I OPINIOWANIA projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (UDER2)

1. Omówienie wyników przeprowadzanych konsultacji publicznych i opiniowania. Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248, z późn. zm.) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M. P. z 2024 r. poz. 806) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

W ramach konsultacji publicznych projekt został przekazany do następujących podmiotów:

1. Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych;

2. Zarząd Główny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce;

3. Prezes Krajowej Izby Gospodarczej;

4. Konfederacja Lewiatan;

5. Związek Pracodawców Business Centre Club;

6. Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej;

7. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców;

8. Federacja Przedsiębiorców Polskich;

9. Związek Rzemiosła Polskiego;

10. Polskie Towarzystwo Gospodarcze;

11. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

12. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Uwagi do projektu zgłosiły:

 Zarząd Główny Stowarzyszenia Księgowych w Polsce;

 Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych.

Szczegółowe odniesienie się do przekazanych uwag zostało zawarte w załączonej tabeli

z konsultacji publicznych. Projekt został przekazany do zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Opinia Komisji w sprawie projektu nie została jeszcze przesłana.

2. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym. Projekt ustawy nie wymaga zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji oraz uzgodnienia z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.

3. Podmioty, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem ustawy w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa (UDER2) – konsultacje publiczne

Jednostka redakcyjna projektu, Nazwa podmiotu Lp. której wnoszącego Treść uwagi/propozycja brzmienia przepisu Stanowisko MF dotyczy uwagę uwaga

Na wstępie warto stwierdzić, że trudno byłoby nie Uwaga wyjaśniona.

1. Uwaga ogólna Stowarzyszenie poprzeć proponowanej zmiany. Istotą wprowadzanego przepisu jest zapewnienie podatnikowi Księgowych w Należy jednak wskazać, że zmiana nie będzie dodatkowej gwarancji chroniącej jego interes i interes innych Polsce miała większego znaczenia praktycznego. stron. Wprowadzana reguła dotyczyć będzie przypadków, w Problem tkwi w podejściu organów podatkowych, których na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego które bardzo niechętnie i w ograniczonym nie można przyjąć, że dana okoliczność faktyczna została zakresie stosują zasadę in dubio pro tributario, z jednoznacznie wykazana. Wątpliwości te powinny mieć reguły uznając, że w danej sprawie „nie mają charakter konkretny i realny, co oznacza, że nie mogłyby wątpliwości” co do prawidłowości swojego zostać rozstrzygnięte przez dalsze czynności procesowe. stanowiska. Ewentualne naruszenie przez organy podatkowe Przy odpowiednim podejściu i większym wprowadzanej zasady może być przedmiotem zarzutów np. w obiektywizmie administracji skarbowej, postępowaniu odwoławczym czy sądowoadministracyjnym i w wystarczający byłby obecny art. 2a Ordynacji toku tych postepowań, ocena prawidłowości rozstrzygnięć, podatkowej. będzie należała do odpowiednich organów lub sądów. Wprowadzanie zmiany pod hasłem „Wsparcie dla biznesu i deregulacja” w ramach planu gospodarczego na 2025 r. „Polska. Rok przełomu”, przypomina okoliczności w jakich powstał obecny art. 2a – nieudane referendum ogólnokrajowe. Siłą rozpędu prowadzono przepis do Ordynacji podatkowej, ale korzyści dla podatników z tego przepisu są niemal niezauważalne.

1. Projekt ustawy nowelizującej zakłada Ad 1. Uwaga wyjaśniona.

2. Art. 1 (dot. Krajowa Rada korzystne rozstrzygnięcie dla strony dodawanego Doradców postępowania. Niestety nie wszystkie podmioty Przepis art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej będzie miał art. 122 § 2) Podatkowych będą mogły skorzystać z dobrodziejstwa tej zastosowanie zarówno do zarządcy sukcesyjnego, jak i nowej zasady rozstrzygania wątpliwości co do fundacji rodzinnej, które będą stroną w postępowaniu stanu faktycznego. Spowodowane jest to podatkowym, w tym jako osoba trzecia. Zmiana treści art. 133 konstrukcją definicji strony, o której stanowi art. Strona | 1

133 § 1 o.p.: „Stroną w postępowaniu § 1 o.p. w postulowanym zakresie zostanie rozważona w innej podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub nowelizacji Ordynacji podatkowej. ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy”. Obecnie w o.p. zawarty jest również art. 117d (dotyczący zarządcy sukcesyjnego) oraz art. 117e (dotyczący fundacji rodzinnej) w ramach katalogu osób trzecich. Z niejasnych powodów podmioty te nie zostały włączone w zakres definicji strony z art. 133 o.p. W tym miejscu postuluje się również podjęcie działań legislacyjnych w tym zakresie i zmianę w art. 133 o.p.

2. Negatywnie oceniamy próbę ograniczenia Ad 2. Uwaga wyjaśniona. proponowanej zasady poprzez wprowadzenie Analogiczna zasada (oraz jej ograniczenie) obowiązuje w jednocześnie w art. 122 § 2 o.p. katalogu przepisach Kpa (art. 81a), ustawy – Prawo przedsiębiorców przypadków, w których zasady tej się nie stosuje (art. 10 ust. 2 i 3). Wprowadzona zasada nie zmienia w żaden tj. gdy: w postępowaniu uczestniczą strony o sposób reguł prowadzenia postępowania dowodowego. O spornych interesach lub wynik postępowania ma tym, czy zachodzą takie wątpliwości i czy w konsekwencji bezpośredni wpływ na interesy innych osób; zasada będzie miała zastosowanie decyduje organ przepisy odrębne wymagają od strony wykazania prowadzący postępowanie, a odstąpienie od tej zasady, w określonych faktów czy w sytuacji gdy sprzeciwia przypadku jej wyłączenia, musi zostać wskazane w się temu ważny interes publiczny, w tym istotny uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Ewentualne naruszenie przez interes państwa. organy podatkowe wprowadzanej zasady może być Powyższe wyłącznie w nieuzasadniony sposób przedmiotem zarzutów np. w postępowaniu odwoławczym czy będą ograniczały stosowanie nowej zasady sądowoadministracyjnym i w toku tych postepowań, ocena czyniąc ją potencjalnie w większości przypadków prawidłowości rozstrzygnięć, w tym także przesłanek nieużyteczną. W większości przypadków w niezastosowania art. 122 § 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi ramach prowadzonych postepowań na wyjątki, będzie należała do odpowiednich organów lub podatkowych, czynności sprawdzających, sądów. kontroli podatkowych czy kontroli celno-skarbowych będzie istniała możliwość uzasadnienia odstąpienia od zasady z uwagi na sporne interesy innych osób czy z uwagi na klauzulę generalną ważnego interesu publicznego. Pojawia się wobec tego

Strona | 2

niebezpieczeństwo częstego niestosowania analizowanej zasady.

3. Niezrozumiała jest również potrzeba Ad 3. Uwaga wyjaśniona. wprowadzenia i podkreślenia w o.p. nowego Nie uważamy, aby za ważny interes publiczny lub istotny pojęcia nieostrego „istotnego interesu państwa”, interes państwa można było uznać fiskalny interes państwa w które czytając zaproponowaną konstrukcją sprawie indywidulanej i na tej podstawie wyłączyć stosowanie przepisu stanowi element składowy pojęcia wprowadzonej zasady w procedurach podatkowych. „ważnego interesu publicznego”. Poprzez takie Pojęcia "interes publiczny" i "interes państwa" występują już w podkreślenie w sposób niewłaściwy wprowadza systemie prawa i nie są zdefiniowane, tym niemniej w się wyłączenie od jednej z podstawowych zasad orzecznictwie ukształtowała się już wykładnia tych pojęć. dla podatników i faworyzuje się fiskalny interes Organ prowadzący postępowanie, rozstrzygając wątpliwości państwa w zakresie poboru danin publicznych. niezgodnie z interesem strony, ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych strony. Wyłączenia stosowania przepisów analogiczne jak w art. 122 § 2 pkt 3 O.p. są także zawarte w art. 81a § 2 pkt 3 Kpa i art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Postuluje się zmianę w zakresie terminu wejścia Uwaga nieuwzględniona.

3. Uwaga w Krajowa Rada w życie ustawy w ten sposób, aby art. 2 ustawy Art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów zakresie Doradców nowelizującej otrzymał brzmienie: „Ustawa normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z wejścia w Podatkowych wchodzi w życie dniem ogłoszenia”. Zmiana ta 2019 r. poz. 1461) wskazuje, że „W uzasadnionych życie ustawy jest bowiem korzystna dla podatników, dlatego przypadkach akty normatywne, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą powinna wejść w życie niezwłocznie z dniem jej wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a ogłoszenia. jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym.” Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, zatem sama okoliczność, że zmiana ta jest korzystna dla podatników nie jest przesłanką do skrócenia tego okresu. Zaproponowany termin wejścia w życie ustawy po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia wystarczająco czyni zadość konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego oraz stwarza warunki, w których zainteresowani będą mieli możliwość zaznajomienia się z wprowadzonymi zmianami. Tym niemniej wprowadzony przepis przejściowy (art. 2 projektu) przewiduje, że nowe przepisy będą mieć zastosowanie zarówno do nowych procedur, tj. wszczynanych

Strona | 3

i prowadzonych od dnia wejścia w życie tych przepisów, jak i do procedur, które są w toku. Krajowa Rada Uwaga częściowo uwzględniona.

4. Uwaga w W uzasadnieniu projektu wskazano, że: „Nowe Doradców Wprowadzono przepis przejściowy (art. 2 projektu), z którego zakresie przepisy będą mieć zastosowanie zarówno do Podatkowych wynika, że nowe przepisy będą mieć zastosowanie zarówno konieczności nowych procedur, tj. wszczynanych i do nowych procedur, tj. wszczynanych i prowadzonych od wprowadzeni prowadzonych od dnia wejścia w życie tych dnia wejścia w życie tych przepisów, jak i do procedur, które a przepisu przepisów, jak i do procedur które są w toku”. są w toku. przejścioweg Celem jednak uniknięcia wątpliwości mogących o pojawić się na etapie stosowania nowego przepisu postuluje się wprowadzenie w ustawie nowelizującej art. 3, który byłby przepisem przejściowym. Artykuł ten powinien stanowić o tym, że art. 122 § 2 o.p. ma zastosowanie do postępowań zakończonych po dniu jego wejścia w życie. Wprowadzenie tego przepisu nie będzie prowadziło do przedłużenia obecnie prowadzonych postepowań.

Strona | 4