Zgłaszający: poseł T. Zimoch
art. 1 nadać brzmienie: „Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526, 820, 1172 i 1178) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 w § 1a uchyla się pkt 3;
2) w art. 69:
a) w § 1 wyrazy „Krajowej Radzie Sądownictwa” zastępuje się wyrazami „Ministrowi Sprawiedliwości”,
b) uchyla się § 1b,
c) § 3 otrzymuje brzmienie: „§ 3. Sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Sędzia, który złożył oświadczenie, o którym mowa w § 1, może przejść w stan spoczynku za trzymiesięcznym uprzedzeniem, składając odpowiednie oświadczenie Ministrowi Sprawiedliwości. Okres uprzedzenia ulega wydłużeniu o przysługujący sędziemu urlop wypoczynkowy niewykorzystany do końca okresu uprzedzenia.”.”;
Porównanie z projektem według druku nr 1678:
usunięte dodane szare — sąsiednie przepisy
art. 1
Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526, 820, 1172 i 1178) w art. 2 w § 1a uchylawprowadza się pkt 3.następujące zmiany:
1) w art. 2 w § 1a uchyla się pkt 3;
2) w art. 69:
a) w § 1 wyrazy „Krajowej Radzie Sądownictwa” zastępuje się wyrazami „Ministrowi Sprawiedliwości”,
b) uchyla się § 1b,
c) § 3 otrzymuje brzmienie: „§ 3. Sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Sędzia, który złożył oświadczenie, o którym mowa w § 1, może przejść w stan spoczynku za trzymiesięcznym uprzedzeniem, składając odpowiednie oświadczenie Ministrowi Sprawiedliwości. Okres uprzedzenia ulega wydłużeniu o przysługujący sędziemu urlop wypoczynkowy niewykorzystany do końca okresu uprzedzenia.”.
Art. 2. Prezes sądu rejonowego, w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, może przenieść asesora sądowego, za jego zgodą, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Skorzystanie z uprawnienia, o którym mowa w …
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE Projektowana ustawa ma na celu umożliwienie orzekania przez asesorów sądowych w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, …
Zmiany w obowiązującym prawie
Prawo o ustroju sądów powszechnych
— 4 zmian
Dz. U. 2024 poz. 334
· tekst jednolity 9 lutego 2024
Uwaga: późniejsze nowelizacje mogą nie być uwzględnione: 2026 poz. 370, 2025 poz. 820, 2025 poz. 526, 2025 poz. 1609, 2025 poz. 1178, 2025 poz. 1172, 2024 poz. 1907.
zmiana 1 · art. 2 ust. 1a pkt 3 · uchylenie
§ 1a. W sądach rejonowych zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości wykonują także asesorzy sądowi, z wyłączeniem: …
1) stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym wobec zatrzymanego przekazanego do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania;
2) rozpoznawania zażaleń na postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, na postanowienia o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia i na postanowienia o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru …
3) rozstrzygania spraw, o których mowa w art. 12 § 1 pkt 3, z wyjątkiem spraw o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub osoby pozostającej pod opieką w postaci prostego przyjęcia lub odrzucenia spadku, rozstrzyganych w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
zmiana 2a · art. 69 ust. 1
Art. 69. …
§ 1. Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej Radzie SądownictwaMinistrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie.
§ 1a. (uchylony)
§ 1b. Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności jeśli przemawia …
…
zmiana 2b · art. 69 ust. 1b · uchylenie
Art. 69. …
§ 1. Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Krajowej Radzie …
§ 1a. (uchylony)
§ 1b. Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym, w szczególności jeśli przemawia za tym racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa jest ostateczna. W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu przez niego wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania.
§ 2. Sędzia przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku, z zachowaniem prawa do uposażenia określonego w art. 100 § 2, po ukończeniu 55 lat przez kobietę, jeżeli przepracowała na stanowisku sędziego lub prokuratora nie …
§ 2a. Przepis § 2 stosuje się do sędziego, który wymagane warunki spełnił do dnia 31 grudnia 2017 r.
…
zmiana 2c · art. 69 ust. 3
Art. 69. …
…
§ 2a. Przepis § 2 stosuje się do sędziego, który wymagane warunki spełnił do dnia 31 grudnia 2017 r.
§ 2b. Sędzia będący kobietą przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku po ukończeniu 60 lat, niezależnie od okresu przepracowanego na stanowisku prokuratora lub sędziego.
§ 3. W razie wyrażenia przez Krajową Radę Sądownictwa zgody, o której mowa w § 1b, sędziaSędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Sędzia ten, który złożył oświadczenie, o którym mowa w § 1, może przejść w stan spoczynku za trzymiesięcznym uprzedzeniem, składając odpowiednie oświadczenie Krajowej Radzie SądownictwaMinistrowi Sprawiedliwości. Okres uprzedzenia ulega wydłużeniu o przysługujący sędziemu urlop wypoczynkowy niewykorzystany do końca okresu uprzedzenia. Na wniosek sędziego Krajowa Rada Sądownictwa może udzielić zgody na przejście w stan spoczynku przed upływem okresu uprzedzenia.
Głosowanie: 42. posiedzenie, nr 29 — Wnioski mniejszości odrzucone 2 / 439 / 0
Zgłaszający: poseł T. Zimoch
po art. 2 dodać art. 2a i art. 2b w brzmieniu: „Art. 2a. 1. Postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa w przedmiocie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, po ukończeniu 65. roku życia, ulegają umorzeniu z mocy prawa. 2. Sędziowie, którzy złożyli wnioski do Krajowej Rady Sądownictwa i przedstawili zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, pełnią obowiązki sędziego do ukończenia 70. roku życia. Art. 69 ust. 3 zdanie drugie ustawy powołanej w art. 1 stosuje się. Art. 2b. 1. Sędzia, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożył wniosek i przedstawił zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego i nie otrzymał zgody Krajowej Rady Sądownictwa na pełnienie obowiązków sędziego i w związku z tym został przeniesiony w stan spoczynku, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, nie później niż do dnia ukończenia 70. roku życia. 2. W celu wykonania prawa, o którym mowa w ust. 1, sędzia zgłasza Ministrowi Sprawiedliwości zamiar powrotu na stanowisko zajmowane poprzednio. Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca przywraca sędziego ze stanu spoczynku na stanowisko zajmowane poprzednio albo wyznacza stanowisko równorzędne, jeżeli powrót na stanowisko zajmowane poprzednio nie jest możliwy.”.
Porównanie z projektem według druku nr 1678:
usunięte dodane szare — sąsiednie przepisy
po art. 2 dodaje się art. 2a i art. 2b
Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526, 820, 1172 i 1178) w art. 2 w § 1a uchyla się pkt 3.
Art. 2. Prezes sądu rejonowego, w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, może przenieść asesora sądowego, za jego zgodą, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Skorzystanie z uprawnienia, o którym mowa w …
Art. 2a.
1. Postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa w przedmiocie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, po ukończeniu 65. roku życia, ulegają umorzeniu z mocy prawa.
2. Sędziowie, którzy złożyli wnioski do Krajowej Rady Sądownictwa i przedstawili zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, pełnią obowiązki sędziego do ukończenia 70. roku życia. Art. 69 ust. 3 zdanie drugie ustawy powołanej w art. 1 stosuje się.
Art. 2b.
1. Sędzia, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożył wniosek i przedstawił zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego i nie otrzymał zgody Krajowej Rady Sądownictwa na pełnienie obowiązków sędziego i w związku z tym został przeniesiony w stan spoczynku, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, nie później niż do dnia ukończenia 70. roku życia.
2. W celu wykonania prawa, o którym mowa w ust. 1, sędzia zgłasza Ministrowi Sprawiedliwości zamiar powrotu na stanowisko zajmowane poprzednio. Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca przywraca sędziego ze stanu spoczynku na stanowisko zajmowane poprzednio albo wyznacza stanowisko równorzędne, jeżeli powrót na stanowisko zajmowane poprzednio nie jest możliwy.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. UZASADNIENIE Projektowana ustawa ma na celu umożliwienie orzekania przez asesorów sądowych w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, …
Uwaga: wnioski mniejszości nr 1 i 2 należy głosować łącznie.
Głosowanie: 42. posiedzenie, nr 29 — Wnioski mniejszości odrzucone 2 / 439 / 0
Tekst wyodrębniony automatycznie z dokumentu źródłowego; wiążący jest oficjalny druk.
SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE J X kadencja
SPRAWOZDANIE KOMISJI SPRAWIEDLIWOŚCI I PRAW CZŁOWIEKA
o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy
– Prawo o ustroju sądów powszechnych (druk nr 1678)
Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu – po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu – skierował w dniu 9 września 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka do pierwszego czytania.
Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 24 września 2025 r.
wnosi:
Wysoki Sejm uchwalić raczy projekt ustawy z druku nr 1678 bez poprawek.
Komisja, zgodnie z art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu, przedstawia na żądanie wnioskodawcy następujące wnioski mniejszości:
1) art. 1 nadać brzmienie:
„Art. 1. W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526, 820, 1172 i 1178) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2 w § 1a uchyla się pkt 3;
2) w art. 69:
a) w § 1 wyrazy „Krajowej Radzie Sądownictwa” zastępuje się wyrazami „Ministrowi Sprawiedliwości”,
b) uchyla się § 1b,
c) § 3 otrzymuje brzmienie:
„§ 3. Sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej niż do ukończenia 70. roku życia. Sędzia, który złożył oświadczenie, o którym mowa w § 1, może przejść w stan spoczynku za trzymiesięcznym uprzedzeniem, składając odpowiednie oświadczenie Ministrowi Sprawiedliwości.
Okres uprzedzenia ulega wydłużeniu o przysługujący sędziemu urlop wypoczynkowy niewykorzystany do końca okresu uprzedzenia.”.”;
– poseł T. Zimoch
2) po art. 2 dodać art. 2a i art. 2b w brzmieniu:
„Art. 2a. 1. Postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa w przedmiocie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, po ukończeniu 65. roku życia, ulegają umorzeniu z mocy prawa.
2. Sędziowie, którzy złożyli wnioski do Krajowej Rady Sądownictwa i przedstawili zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, pełnią obowiązki sędziego do ukończenia 70. roku życia.
Art. 69 ust. 3 zdanie drugie ustawy powołanej w art. 1 stosuje się.
Art. 2b. 1. Sędzia, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożył wniosek i przedstawił zaświadczenie stwierdzające zdolność, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego i nie otrzymał zgody Krajowej Rady Sądownictwa na pełnienie obowiązków sędziego i w związku z tym został przeniesiony w stan spoczynku, ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, nie później niż do dnia ukończenia 70. roku życia.
2. W celu wykonania prawa, o którym mowa w ust. 1, sędzia zgłasza Ministrowi Sprawiedliwości zamiar powrotu na stanowisko zajmowane poprzednio. Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca przywraca sędziego ze stanu spoczynku na stanowisko zajmowane poprzednio albo wyznacza stanowisko równorzędne, jeżeli powrót na stanowisko zajmowane poprzednio nie jest możliwy.”.
– poseł T. Zimoch
Uwaga: wnioski mniejszości nr 1 i 2 należy głosować łącznie.
Warszawa, dnia 24 września 2025 r.
Sprawozdawca Przewodniczący Komisji
(-) Dominik Jaśkowiec (-) Paweł Śliz