Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Warszawa, 28 stycznia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-8-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Sprawiedliwości.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury

Art. 1. W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 i 2695) w art. 33:

1) w ust. 2 wyrazy „18 miesięcy” zastępuje się wyrazem „roku”;

2) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Aplikant, który nie przystąpił do egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie i nie uzyskał zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, lub który bez usprawiedliwienia odstąpił od egzaminu w czasie jego trwania, może przystąpić ponownie do egzaminu sędziowskiego tylko raz.”;

3) po ust. 3 dodaje się ust. 3a–3d w brzmieniu: „3a. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a, może przystąpić do egzaminu sędziowskiego ponownie tylko dwa razy, z zastrzeżeniem ust. 3b–3d.

3b. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego po raz pierwszy, ponownie przystępuje do tego egzaminu w bezpośrednio kolejnym terminie wyznaczanym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a.

3c. Aplikant, o którym mowa w ust. 3b, który nie przystąpił do egzaminu w terminie określonym w tym przepisie i nie uzyskał zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, lub który bez usprawiedliwienia odstąpił od egzaminu w czasie jego trwania, może przystąpić ponownie do egzaminu sędziowskiego tylko raz.

3d. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego po raz drugi, przystępuje do egzaminu po raz trzeci niepóźniej niż w ciągu 5 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej.”;

4) w ust. 4 wyrazy „36 miesięcy” zastępuje się wyrazami „3 lat”;

5) dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „5. Aplikant, o którym mowa w ust. 3c, przystępuje do egzaminu sędziowskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a, jednak niepóźniej niż w terminie 4 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej.”.

Art. 2. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy w latach 2013–2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, mogą ponownie przystąpić do tego egzaminu w terminach wyznaczanych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 3. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i po raz pierwszy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, do egzaminu sędziowskiego przystępują w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a, a do egzaminu prokuratorskiego – w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, jednak niepóźniej niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej albo prokuratorskiej.

Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

UZASADNIENIE

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym w przypadku niezdania egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego aplikantom aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej, w tym także prowadzonych w formie aplikacji uzupełniających, przysługuje uprawnienie do ponownego przystąpienia do egzaminu, przy czym osoby te mogą skorzystać z tego uprawnienia tylko jeden raz [art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 i 2695), zwanej dalej „ustawą”]. Analogiczne uprawnienie przysługuje aplikantom, którzy w ogóle nie przystąpili do egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie i jednocześnie nie uzyskali zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym lub odstąpili bez usprawiedliwienia od egzaminu w czasie jego trwania.

Projektowany art. 33 ust. 3a ustawy przewiduje, że aplikant aplikacji sędziowskiej, który nie zdał egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie, będzie mógł ponownie dwukrotnie przystąpić do egzaminu sędziowskiego. Zgodnie z art. 34 ust. 2, który w zakresie aplikantów odsyła do art. 33 ustawy, analogiczne uprawnienie przysługiwać będzie aplikantom aplikacji prokuratorskiej. Projektowane przepisy różnicują przy tym okres, w jakim aplikant może ponownie przystąpić do egzaminu. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego po raz pierwszy, będzie mógł ponownie przystąpić do tego egzaminu w bezpośrednio kolejnym terminie (tj. terminie, w którym do egzaminu przystępują aplikanci z kolejnego rocznika aplikacji), natomiast aplikant, który dwukrotnie nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego, będzie mógł przystąpić ponownie do egzaminu niepóźniej niż w ciągu 5 lat od dnia ukończenia aplikacji.

Uprawnienie do przystąpienia do egzaminu po raz trzeci nie będzie natomiast przysługiwać aplikantowi, który nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie i nie uzyskał zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w późniejszym terminie lub który bez usprawiedliwienia odstąpił od egzaminu w czasie jego trwania (dotyczy egzaminu, do którego aplikant przystępował po raz pierwszy bądź po raz drugi). Natomiast Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury może udzielić aplikantowi, na jego wniosek, zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym, jeżeli uzna, że choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna uniemożliwiają przystąpienie do egzaminu lub jego ukończenie.

Opisane wyżej zmiany wprowadza nowelizowany art. 33 ustawy.

Przewidziane w projektowanej ustawie zwiększenie liczby podejść do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego stanowi realizację postulatów aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Dwukrotne niezdanie egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego, w odstępie jednego roku kalendarzowego, definitywnie zamyka dotychczas możliwość ukończenia procesu kształcenia w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, którego podstawowym celem jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze po zdaniu egzaminu zawodowego. Taka regulacja nie uwzględnia w wystarczającym stopniu różnych okoliczności życiowych, które mogą wystąpić po stronie aplikantów, a które utrudniają bądź uniemożliwiają im właściwe przygotowanie się do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego.

W konsekwencji projekt przewiduje rozwiązania służące realizacji postulatu dotyczącego wprowadzenia trzeciego terminu podejścia do egzaminów zawodowych przy zachowaniu reguł równości i sprawiedliwości:

– możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które dwukrotnie nie zdały egzaminu, lecz do niego przystąpiły,

– możliwość dwukrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie zdały egzaminu w pierwszym terminie i nie przystąpiły do egzaminu w drugim terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia,

– możliwość jednokrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie przystąpiły do egzaminu w pierwszym terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia.

Surowsze traktowanie osób, które nie przystąpiły do egzaminu lub go przerwały bez zezwolenia, o którym mowa w art. 33 ustawy, jest uzasadnione brakiem wypełnienia podstawowego celu odbywania przez nich aplikacji, z uwzględnieniem opisanych wyżej kwestii, który ma negatywny wpływ na sytuację kadrową w sądach i prokuraturze mimo zapewnienia w tych jednostkach odpowiedniej liczby stanowisk asesorskich i pokrycia kosztów kształcenia aplikantów ze środków publicznych, w tym wraz z przyznaniem im stypendium na czas kształcenia w przypadku aplikantów sędziowskich i prokuratorskich, zapewnieniem im kadry dydaktycznej, a także licznego zaangażowania sędziów i prokuratorów w ramach sprawowanego przez nich patronatu nad aplikantami Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Nowelizacja art. 33 w ust. 2, 3d, 4 i 5 ma na celu ujednolicenie posługiwania się terminem liczonym w latach, a nie miesiącach, bowiem obliczanie terminów w miesiącach powodowało trudności interpretacyjne. Projektodawca wziął pod uwagę, że termin zakończenia aplikacji jest terminem ruchomym i wpływa na termin egzaminu sędziowskiego; może wystąpić sytuacja, gdy w obecnym stanie prawnym aplikantowi zabraknie kilku dni z 60/48/36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji, aby przystąpić do egzaminu. Takie sytuacje występowały przy obecnej treści art. 33 ust. 4 ustawy, który wprowadza aplikantów w błąd – sugerując, że ponowne przystąpienie do egzaminu możliwe jest w ciągu 36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji (w trzech kolejnych latach kalendarzowych, gdy egzamin jest organizowany), podczas gdy w praktyce, mając na uwadze, że egzamin sędziowski i prokuratorski organizowane są w pewnym odstępie czasowym od ukończenia aplikacji – termin 36 miesięcy oznacza, że przystąpienie do tych egzaminów jest de facto możliwe jedynie w terminach dwóch kolejnych egzaminów. Powyższe przemawia za odwołaniem się do lat kalendarzowych od roku ukończenia aplikacji sędziowskiej. W związku z powyższym w obrębie art. 33 terminy określono w latach, a nie w miesiącach, przy czym z przyczyn racjonalnych i słusznościowych 18-miesięczny termin liczony od dnia zakończenia egzaminu został zastąpiony terminem rocznym, w którym aplikant niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uzasadniającej nieprzystąpienie do egzaminu sędziowskiego może złożyć wniosek o zezwolenie na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym. Roczny termin jest bowiem wystarczający i odpowiedni, a ponadto w sposób właściwy zabezpiecza interesy aplikanta, który wskutek choroby, wypadku losowego lub innej udokumentowanej przez siebie przyczyny nie miał możliwości przystąpienia do egzaminu w terminie. Z drugiej strony, wniosek ten powinien być złożony w rozsądnym odstępie czasowym, aby zagwarantować aplikantowi realizację uprawnień określonych w nowelizowanym art. 33 ustawy. Wobec braku odnotowania skarg związanych z nieudzieleniem przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zezwolenia na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie, w ocenie projektodawcy proponowana w tym zakresie regulacja nie wprowadza nadmiernych ograniczeń, w sytuacji gdy z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy aplikanci korzystali w znikomym, marginalnym wymiarze.

Uwzględniając, że w poprzednich rocznikach aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej są aplikanci, którzy dwukrotnie przystąpili do egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego i nie zdali tego egzaminu, projektodawca przyznaje możliwość ponownego przystąpienia do egzaminu także tym osobom. Zgodnie z projektowanym art. 2 ustawy aplikanci, którzy w latach 2013–2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, będą mogli ponownie jeden raz przystąpić do egzaminu w jednym z terminów wyznaczonych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie nowelizacji. Równocześnie proponowane rozwiązanie dopuszczające przystąpienie po raz trzeci do egzaminu pozwoli na poszerzenie kręgu osób uprawnionych o ubieganie się o stanowiska asesorskie w sądach, a tym samym służyć będzie poprawie sytuacji kadrowej w wymiarze sprawiedliwości i korzystnie wpłynie na dynamikę prowadzonych postępowań.

Aktualna treść art. 33 ust. 4 ustawy umożliwia aplikantom Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, ponowne do niego przystąpienie w terminie 36 miesięcy od ukończenia aplikacji. Mając na uwadze zbliżający się termin egzaminów zawodowych w 2026 r. oraz aktualny stan prac legislacyjnych nad niniejszym projektem, wskazać należy, że projektowany art. 33 ust. 3b ustawy nie powinien obejmować aplikantów, którzy dotychczas nie zdali egzaminów zawodowych w pierwszym terminie, albowiem byliby oni zobowiązani do przystąpienia do egzaminu w lutym 2026 r., w sytuacji gdy aktualnie termin ten wynosi 36 miesięcy i nie ma pewności, w jakiej odległości czasowej przed 3–4 lutego 2026 r. projektowana ustawa wejdzie w życie. Wobec powyższego dodano przepis przejściowy o następującej treści: „Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i po raz pierwszy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, do egzaminu sędziowskiego przystępują w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a, a do egzaminu prokuratorskiego – w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, jednak niepóźniej niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej albo prokuratorskiej.”.

Projekt przewiduje, że ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, co powinno z jednej strony zapewnić możliwość zapoznania się z nowym stanem prawnym wszystkim adresatom, a jednocześnie nie będzie odsuwać w czasie wejścia w życie regulacji, którą projekt przewiduje.

Projektowana regulacja nie jest sprzeczna z zakresem prawa Unii Europejskiej.

Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia. Projekt nie zawiera przepisów technicznych, zatem nie podlega procedurze notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Zawarte w projekcie regulacje nie będą miały wpływu na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, o których mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408), projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. W trybie ww. ustawy nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów.

Projekt nie dotyczy warunków określonych w uchwale nr 20 Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie zaleceń ujednolicenia terminów wejścia w życie niektórych aktów normatywnych (M.P. poz. 205). Data sporządzenia Nazwa projektu 12.01.2026 r. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury Źródło: Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Inicjatywa własna Ministerstwo Sprawiedliwości – ministerstwo wiodące Nr w Wykazie prac legislacyjnych Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza i programowych Rady Ministrów: Stanu lub Podsekretarza Stanu UD325 Pod względem legislacyjnym: Arkadiusz Myrcha, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Pod względem merytorycznym: Dariusz Mazur, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Opiekun legislacyjny: Wojciech Ulitko, Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjnego e-mail: sekretariat.dl@ms.gov.pl, tel. 22 52 12 764 Tomasz Haintze, Główny Specjalista, Departament Legislacyjny e-mail: tomasz.haintze@ms.gov.pl, tel. 22 52 12 257

Opiekun merytoryczny: Marta Kożuchowska-Warywoda, Dyrektor Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych e-mail: sekretariat.dko@ms.gov.pl, tel. 22 52 12 502 OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Egzamin sędziowski i prokuratorski jest ważnym i rygorystycznym etapem aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Jego zdanie jest kluczowe dla uzyskania kwalifikacji zawodowych i możliwości ubiegania się o stanowisko asesora sądowego czy asesora prokuratorskiego. Bez pozytywnego wyniku tego egzaminu aplikant nie może ubiegać się o mianowanie na stanowisko asesora sądowego lub prokuratorskiego, co zamyka jego drogę do kariery w sądownictwie lub prokuraturze. Aktualnie, zgodnie z art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury1, dalej „ustawy o KSSiP”, w przypadku niezdania egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego aplikantom aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej, w tym także prowadzonych w formie aplikacji uzupełniających, przysługuje uprawnienie do ponownego przystąpienia do egzaminu, przy czym osoby te mogą skorzystać z tego uprawnienia tylko jeden raz. Analogiczne uprawnienie przysługuje aplikantom, którzy w ogóle nie przystąpili do egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie i jednocześnie nie uzyskali zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym lub odstąpili bez usprawiedliwienia od egzaminu w czasie jego trwania. Dwukrotne niezdanie egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego, w odstępie jednego roku kalendarzowego, definitywnie zamyka możliwość ukończenia procesu kształcenia w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, dalej „KSSiP”, którego podstawowym celem jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze po zdaniu egzaminu zawodowego. Taka regulacja nie uwzględnia w wystarczającym stopniu różnych okoliczności życiowych, które mogą wystąpić po stronie aplikantów, a które utrudniają bądź uniemożliwiają im właściwe przygotowanie się do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego. Środowisko aplikantów KSSiP od lat zgłasza zastrzeżenia wobec aktualnego modelu egzaminu końcowego. Postulaty dotyczące ponownego podejścia do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego koncentrują się często wokół kwestii wprowadzenia trzeciej szansy na egzamin. Z danych uzyskanych od KSSiP liczba byłych aplikantów, którzy zdawali egzamin sędziowski i prokuratorski w latach 2013–2025 i nie zdali go dwukrotnie, przedstawia się następująco: rok egzamin sędziowski egzamin prokuratorski ogółem AS AUS ogółem AP 2013 0 0 0 0 2014 1 1 0 0 0

1 Dz. U. z 2022 r. poz. 217 i 2695.

2015 0 0 0 0 0 2016 1 1 0 0 0 2017 2 2 0 0 0 2018 0 0 0 1 1 2019 3 3 0 0 0 2020 1 1 0 1 1 2021 1 1 0 3 3 2022 1 1 0 3 3 2023 3 1 2 2 2 2024 9 3 6 6 6 2025 14 9 5 14 14 suma 36 23 13 30 30

Zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw2 możliwość udziału w egzaminie sędziowskim osób spoza aplikacji sędziowskiej zakończyła się w roku 2023. Szkolenie I rocznika aplikacji uzupełniającej sędziowskiej zakończyło się 1 lutego 2022 r., więc aplikanci tego rocznika przystępowali po raz pierwszy do egzaminu sędziowskiego w roku 2022 r. W roku 2023 aplikanci I rocznika aplikacji uzupełniającej sędziowskiej mieli prawo podejść ponownie (drugi raz) do egzaminu końcowego. Mając na uwadze powyższe, a także potrzebę realizacji postulatów aplikantów, konieczne jest przeprowadzenie interwencji legislacyjnej w celu wprowadzenia trzeciego terminu podejścia do egzaminów zawodowych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Wobec kwestii przedstawionych w pkt 1 OSR, w projektowanej ustawie proponuje się wprowadzenie trzeciego terminu podejścia do egzaminów zawodowych przy zachowaniu reguł równości i sprawiedliwości, w następujący sposób:  możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które dwukrotnie nie zdały egzaminu, lecz do niego przystąpiły,  możliwość dwukrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie zdały egzaminu w pierwszym terminie i nie przystąpiły do egzaminu w drugim terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia,  możliwość jednokrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie przystąpiły do egzaminu w pierwszym terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia. Projektowany art. 33 ust. 3a ustawy o KSSiP przewiduje, że aplikant aplikacji sędziowskiej, który nie zdał egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie, będzie mógł ponownie dwukrotnie przystąpić do egzaminu sędziowskiego. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o KSSiP, który w zakresie aplikantów odsyła do art. 33 ustawy o KSSiP, analogiczne uprawnienie przysługiwać będzie aplikantom aplikacji prokuratorskiej. Projektowane przepisy różnicują przy tym okres, w jakim aplikant może ponownie przystąpić do egzaminu. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego po raz pierwszy, będzie mógł ponownie przystąpić do tego egzaminu w bezpośrednio kolejnym terminie (tj. terminie, w którym do egzaminu przystępują aplikanci z kolejnego rocznika aplikacji), natomiast aplikant, który dwukrotnie nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego, będzie mógł przystąpić ponownie do egzaminu niepóźniej niż w ciągu 5 lat od dnia ukończenia aplikacji. Uprawnienie do przystąpienia do egzaminu po raz trzeci nie będzie natomiast przysługiwać aplikantowi, który nie przystąpił do egzaminu w wyznaczonym terminie i nie uzyskał zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w późniejszym terminie lub który bez usprawiedliwienia odstąpił od egzaminu w czasie jego trwania (dotyczy egzaminu, do którego aplikant przystępował po raz pierwszy bądź po raz drugi). Jednocześnie Dyrektor KSSiP może udzielić aplikantowi, na jego wniosek, zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym, jeżeli uzna, że choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna uniemożliwiają przystąpienie do egzaminu lub jego ukończenie. Jak wskazano w pkt 1 OSR, ukończenie aplikacji stanowi podstawę do objęcia stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze w przypadku zdania egzaminów sędziowskiego albo prokuratorskiego. Zauważenia również wymaga, że już na etapie zarządzania naboru na aplikacje, które trwają 36 miesięcy albo 18 miesięcy (w zależności od formuły ich odbywania), zarządzany jest limit przyjęć na poszczególne aplikacje, a w Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są analizy związane z zabezpieczeniem odpowiednich liczb stanowisk asesorskich w sądach Dz. U. z 2017 r. poz. 1139, z późn. zm. i prokuraturze, aby zapewnić egzaminowanym aplikantom ich objęcie po zdanym egzaminie. Mając na uwadze powyższe, oczekiwaną postawą kandydatów na aplikantów KSSiP, a w szczególności osób, które już status aplikanta KSSiP uzyskały, jest przystąpienie do egzaminów zawodowych po ukończeniu aplikacji. Termin tych egzaminów jest skorelowany z dniem ukończenia aplikacji, albowiem aplikanci przystępują do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia ukończenia tych aplikacji. Aplikantom przysługuje 30 kolejnych dni kalendarzowych wolnych od zajęć i praktyk bezpośrednio przed dniem rozpoczęcia egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, a okres ten wlicza się do czasu trwania aplikacji wraz z zachowaniem prawa do wypłaty stypendium3. Podkreślenia zatem wymaga, że odbywanie aplikacji w KSSiP nie stanowi celu samego w sobie, a zadaniem KSSiP jest prowadzenie aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej, których istotą jest uzyskanie przez aplikantów niezbędnej wiedzy i praktycznego przygotowania do zajmowania właśnie stanowisk sędziego i asesora sądowego, prokuratora i asesora prokuratury. Stąd od aplikantów KSSiP – którzy nie ponoszą kosztów związanych z odbywaniem aplikacji, a w jej trakcie uzyskują stypendium (aplikacja sędziowska albo prokuratorska) albo korzystają z uprawnień związanych z możliwością łączenia pracy zawodowej na stanowiskach referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora z odbywaniem aplikacji (aplikacja uzupełniająca sędziowska albo uzupełniająca prokuratorska) – oczekuje się odpowiedzialnej postawy związanej z wypełnieniem podstawowego celu, do którego prowadzi ukończenie aplikacji w KSSiP, tj. przystąpieniem do egzaminów zawodowych. Nie znajduje natomiast uzasadnienia i podstaw do uprzywilejowania postawa tych aplikantów KSSiP, którzy z wiadomych sobie przyczyn nie uczestniczą w tym egzaminie bez złożenia wniosku w trybie art. 33 ustawy o KSSiP. Zaistnienie tej okoliczności w określonym terminie skutkuje powstaniem tożsamych konsekwencji, tj. możliwością jednorazowego uczestnictwa w tym egzaminie. Surowsze traktowanie osób, które nie przystąpiły do egzaminu lub go przerwały bez zezwolenia, o którym mowa w art. 33 nowelizowanej ustawy o KSSiP, jest uzasadnione brakiem wypełnienia powyższego celu, z uwzględnieniem opisanych wyżej kwestii. Taka postawa ma bowiem negatywny wpływ na sytuację kadrową w sądach i prokuraturze mimo zapewnienia w tych jednostkach odpowiedniej liczby stanowisk asesorskich i pokrycia kosztów kształcenia aplikantów ze środków publicznych, w tym wraz z przyznaniem im stypendium na czas kształcenia w przypadku aplikantów sędziowskich i prokuratorskich, zapewnieniem im kadry dydaktycznej, a także zaangażowania licznych sędziów i prokuratorów w ramach sprawowanego przez nich patronatu nad aplikantami KSSiP. Nowelizacja art. 33 w ust. 2, 3d, 4 i 5 ma na celu ujednolicenie posługiwania się terminem liczonym w latach, a nie miesiącach, bowiem obliczanie terminów w miesiącach powodowało trudności interpretacyjne. Projektodawca wziął pod uwagę, że termin zakończenia aplikacji jest terminem ruchomym i wpływa na termin egzaminu sędziowskiego; może wystąpić sytuacja, gdy w obecnym stanie prawnym aplikantowi zabraknie kilku dni z 60/48/36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji, aby przystąpić do egzaminu. Takie sytuacje występowały przy obecnej treści art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP, który wprowadza aplikantów w błąd – sugerując, że ponowne przystąpienie do egzaminu możliwe jest w ciągu 36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji (w trzech kolejnych latach kalendarzowych, gdy egzamin jest organizowany), podczas gdy w praktyce, mając na uwadze, że egzamin sędziowski i prokuratorski organizowane są w pewnym odstępie czasowym od ukończenia aplikacji – termin 36 miesięcy, oznacza, że przystąpienie do tych egzaminów jest de facto możliwe jedynie w terminach dwóch kolejnych egzaminów. Powyższe przemawia, za odwołaniem się do lat kalendarzowych od roku ukończenia aplikacji sędziowskiej. W związku z powyższym w obrębie art. 33 terminy określono w latach, a nie w miesiącach. Z przyczyn racjonalnych i słusznościowych 18-miesięczny termin liczony od dnia zakończenia egzaminu został zastąpiony terminem rocznym, w którym aplikant niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uzasadniającej nieprzystąpienie do egzaminu sędziowskiego może złożyć wniosek o zezwolenie na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym. Roczny termin jest bowiem wystarczający i odpowiedni, a ponadto w sposób właściwy zabezpiecza interesy aplikanta, który wskutek choroby, wypadku losowego lub innej udokumentowanej przez siebie przyczyny nie miał możliwości przystąpienia do egzaminu w terminie. Z drugiej strony, wniosek ten powinien być złożony w rozsądnym odstępie czasowym, aby zagwarantować aplikantowi realizację uprawnień określonych w nowelizowanym art. 33 ustawy o KSSiP. Wobec braku odnotowania skarg związanych z nieudzieleniem przez Dyrektora KSSiP zezwolenia na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie, w ocenie projektodawcy, proponowana w tym zakresie regulacja nie wprowadza nadmiernych ograniczeń, w sytuacji gdy z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikanci korzystali w znikomym, marginalnym wymiarze.

3 Por. art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 37h ust. 2, art. 40b ust. 2 i 3 ustawy o KSSiP. Uwzględniając, że w poprzednich rocznikach aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej są aplikanci, którzy dwukrotnie przystąpili do egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego i nie zdali tego egzaminu, proponuje się przyznanie możliwości ponownego przystąpienia do egzaminu także tym osobom. Zgodnie z projektowanym art. 2 ustawy aplikanci, którzy w latach 2013–2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, będą mogli ponownie jeden raz przystąpić do egzaminu w jednym z terminów wyznaczonych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie nowelizacji. Wskazać należy, że proponowane rozwiązanie dopuszczające przystąpienie po raz trzeci do egzaminu pozwoli na poszerzenie kręgu osób uprawnionych o ubieganie się o stanowiska asesorskie w sądach, a tym samym służyć będzie poprawie sytuacji kadrowej w wymiarze sprawiedliwości i korzystnie wpłynie na dynamikę prowadzonych postępowań. Jednocześnie wejście w życie projektowanych zmian może korzystnie wpłynąć na zwiększenie efektywności systemu szkolenia i pozwoli lepiej wykorzystać potencjał inwestycji publicznej w aplikanta. Ponadto zauważenia wymaga, że aktualna treść art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP umożliwia aplikantom KSSiP, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, ponowne do niego przystąpienie w terminie 36 miesięcy od ukończenia aplikacji. Mając na uwadze zbliżający się termin egzaminów zawodowych w 2026 r. oraz aktualny stan prac legislacyjnych nad niniejszym projektem, wskazać należy, że projektowany art. 33 ust. 3b ustawy o KSSiP nie powinien obejmować aplikantów, którzy dotychczas nie zdali egzaminów zawodowych w pierwszym terminie, albowiem byliby oni zobowiązani do przystąpienia do egzaminu w lutym 2026 r., w sytuacji gdy aktualnie termin ten wynosi 36 miesięcy i nie ma pewności, w jakiej odległości czasowej przed 3–4 lutego 2026 r. projektowana ustawa wejdzie w życie. Wobec powyższego dodano przepis przejściowy o następującej treści: „Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i po raz pierwszy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, do egzaminu sędziowskiego przystępują w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a, a do egzaminu prokuratorskiego – w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, jednak niepóźniej niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej albo prokuratorskiej.”.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Projektowane rozwiązanie ze względu na stopień szczegółowości nie było poddawane analizie prawnoporównawczej.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło Oddziaływanie danych Możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu przez osoby, które dwukrotnie nie zdały egzaminu, lecz do niego przystąpiły. Możliwość dwukrotnego zdawania egzaminu przez osoby, które nie zdały egzaminu w pierwszym terminie i nie przystąpiły do egzaminu w drugim 870 osób terminie bez uzyskania odpowiedniego Aplikanci KSSiP (na dzień 29.07.2025 r.) Dane KSSiP zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia. Możliwość jednokrotnego zdawania egzaminu przez osoby, które nie przystąpiły do egzaminu w pierwszym terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia. 66 osób, w tym: Aplikanci KSSiP, którzy 36 – egzamin zdawali egzamin sędziowski sędziowski, Możliwość ponownego przystąpienia i prokuratorski w latach Dane KSSiP 30 – egzamin do egzaminu. 2013–2025 i nie zdali go prokuratorski dwukrotnie (na dzień 06.10.2025 r.)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408) oraz stosownie do wymogów art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677). W trybie ww. ustawy nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów. Projekt w ramach opiniowania i konsultacji został przekazany do:

1. Prokuratury Krajowej,

2. Krajowej Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym,

3. Sądu Najwyższego,

4. Krajowej Rady Sądownictwa,

5. Rzecznika Praw Obywatelskich,

6. Naczelnej Rady Adwokackiej,

7. Krajowej Rady Radców Prawnych,

8. Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury,

9. Sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych,

10. Prokuratur regionalnych, prokuratur okręgowych i prokuratur rejonowych,

11. Stowarzyszenia Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Votum,

12. Stowarzyszenia Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej,

13. Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex Super Omnia”,

14. Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”,

15. Stowarzyszenia Sędziów „Themis”. Czas trwania opiniowania i konsultacji publicznych trwał 7 dni. Krótki termin na przedstawienie stanowiska spowodowany był okolicznością, że ustawa powinna wejść w życie przed dniem pisemnych egzaminów sędziowskich i prokuratorskich, które zostały wyznaczone na 3 i 4 lutego 2026 r. – egzamin sędziowski oraz 5 i 6 lutego 2026 r. – egzamin prokuratorski. Wyniki konsultacji publicznych i opiniowania zostały omówione w raporcie z konsultacji publicznych i opiniowania.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2026 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0-10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Wejście w życie proponowanych rozwiązań nie spowoduje dodatkowych kosztów Źródła finansowania dla sektora finansów publicznych, w tym dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz pozostałych jednostek sektora finansów publicznych. Dodatkowe informacje, Projektowana zmiana ma na celu wprowadzenie trzeciego terminu podejścia do egzaminów w tym wskazanie zawodowych przy zachowaniu reguł równości i sprawiedliwości. źródeł danych i Z uwagi na liczbę aplikantów uprawnionych do skorzystania z możliwości dodatkowego przyjętych do obliczeń terminu podejścia do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego nie przewiduje się założeń istotnego zwiększenia kosztów przeprowadzenia tych egzaminów. Wydaje się jednak, że odpowiednie umowy zawarte przez Dyrektora KSSiP będą wymagać aneksowania z uwagi na konieczność zapewnienia odpowiednich parametrów informatycznych lokalu dla części pisemnej tych egzaminów. Ponadto wobec regulacji określonej w art. 41c ust. 2 pkt 3 ustawy o KSSiP, zgodnie z którą aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, nie ma obowiązku zwrotu stypendium, w przypadku gdy w okresie 6 lat po dniu ukończenia aplikacji co najmniej przez 3 lata był zatrudniony w sądownictwie powszechnym lub prokuraturze, nie przewiduje się bezpośredniego wpływu niniejszej nowelizacji na wysokości wpływów z tytułu zwrotów stypendium, co należy do okoliczności bardzo rzadkich i jest związane częściej z przesłanką skreślenia aplikanta z listy aplikantów w toku odbywanej aplikacji, co też należy do zdarzeń o marginalnym występowaniu.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców, oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) zmian W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych (w mln zł, i średnich ceny stałe z przedsiębiorstw 2026 r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe

W ujęciu duże przedsiębiorstwa Brak wpływu. niepieniężnym sektor mikro-, małych Przedmiotowy projekt nie określa zasad podejmowania, wykonywania i średnich lub zakończenia działalności gospodarczej, w związku z czym odstąpiono przedsiębiorstw od analiz i oceny przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych, wskazanych w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.). rodzina, obywatele Wejście w życie projektowanych rozwiązań – wprowadzenie trzeciej oraz gospodarstwa możliwości podejścia do egzaminu – wpłynie pozytywnie na odbiorców domowe, w tym osoby regulacji przez możliwe istotne zmniejszenie presji związanej z niepełnosprawnością z egzaminem. i starsze Nie przewiduje się bezpośredniego wpływu na rodzinę, obywateli, gospodarstwa domowe oraz osoby z niepełnosprawnością i starsze. Niemierzalne Dodatkowe informacje, w tym Wejście w życie ustawy nie będzie miało negatywnego wpływu wskazanie źródeł danych i na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym na funkcjonowanie przyjętych do obliczeń założeń przedsiębiorstw, jak również nie będzie miało negatywnego wpływu na sytuację i rozwój regionalny.

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu ☐ nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie ☐ tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej ☐ nie tabeli zgodności). ☒ nie dotyczy ☐ zmniejszenie liczby dokumentów ☐ zwiększenie liczby dokumentów ☐ zmniejszenie liczby procedur ☒ zwiększenie liczby procedur ☐ skrócenie czasu na załatwienie sprawy ☐ wydłużenie czasu na załatwienie sprawy Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ☐ tak ich elektronizacji. ☐ nie ☒ nie dotyczy Komentarz: Zaproponowane regulacje mogą mieć wpływ na zwiększenie liczby procedur ze względu na zwiększenie liczby podejść do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego.

9. Wpływ na rynek pracy Projektowana regulacja nie będzie miała negatywnego wpływu na zatrudnienie. Proponowane rozwiązanie dopuszczające przystąpienie po raz trzeci do egzaminu pozwoli na poszerzenie kręgu osób uprawnionych o ubieganie się o stanowiska asesorskie w sądach, a tym samym służyć będzie poprawie sytuacji kadrowej w wymiarze sprawiedliwości i korzystnie wpłynie na dynamikę prowadzonych postępowań.

10. Wpływ na pozostałe obszary ☐ środowisko naturalne ☐ demografia ☐ informatyzacja ☐ sytuacja i rozwój regionalny ☐ mienie państwowe ☐ zdrowie ☒ sądy powszechne, administracyjne lub ☐ inne: wojskowe Proponowane rozwiązanie dopuszczające przystąpienie po raz trzeci do egzaminu pozwoli Omówienie na poszerzenie kręgu osób uprawnionych o ubieganie się o stanowiska asesorskie w sądach, wpływu a tym samym służyć będzie poprawie sytuacji kadrowej w wymiarze sprawiedliwości i korzystnie wpłynie na dynamikę prowadzonych postępowań.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Planuje się, aby ustawa weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Efekty wejścia w życie projektowanych rozwiązań będą natychmiastowe i nie wymagają pomiaru.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak. Raport z konsultacji publicznych i opiniowania do projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (UD325)

I. Informacje ogólne.

Niniejszy dokument stanowi wypełnienie obowiązku określonego w § 51 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806 oraz z 2025 r. poz. 408), zgodnie z którym organ wnioskujący sporządza raport z konsultacji obejmujący omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych i opiniowania.

II A. Przebieg opiniowania. Pismami z dnia 6 listopada 2025 r. projekt ustawy został skierowany do opiniowania. Podmioty, którym projekt ustawy został przedstawiony w ramach opiniowania z prośbą o zgłoszenie uwag w terminie 7 dni od dnia udostępnienie projektu to:

• sądy apelacyjne, sądy okręgowe i sądy rejonowe, • prokuratury regionalne, prokuratury okręgowe i prokuratury rejonowe, • Prokuratura Krajowa, • Sąd Najwyższy, • Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury, • Krajowa Rady Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym, • Krajowa Rada Sądownictwa, • Rzecznik Praw Obywatelskich, • Naczelna Rada Adwokacka, • Krajowa Rada Radców Prawnych.

II B. Przebieg konsultacji publicznych.

Pismem z dnia 6 listopada 2025 r. projekt ustawy został skierowany do konsultacji publicznych. Podmioty, którym projekt ustawy został przedstawiony w ramach konsultacji publicznych z prośbą o zgłoszenie uwag w terminie 7 dni od dnia udostępnienie projektu to:

1) Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Votum,

2) Stowarzyszenie Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej,

3) Stowarzyszenie Prokuratorów „Lex Super Omnia”,

4) Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”,

5) Stowarzyszenie Sędziów „Themis”.

III A. Omówienie wyników przeprowadzonego opiniowania.

Uwagi do projektu ustawy w ramach opiniowania zgłosiły następujące podmioty: • Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, • Sędzia Sądu Okręgowego w Sosnowcu, • Prezes Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, • Prokuratura Rejonowa w Nowym Sączu, • Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, • Wiceprezes Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Wszystkie uwagi zostały przeanalizowane oraz zostały szczegółowo omówione w tabeli do raportu z konsultacji publicznych i opiniowania stanowiącej załącznik do Oceny Skutków Regulacji.

III B. Omówienie wyników przeprowadzonych konsultacji publicznych.

Uwagi do projektu ustawy w ramach konsultacji publicznych zgłosili: Stowarzyszenie Absolwentów i Aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury Votum oraz osoba fizyczna za pośrednictwem komentarza zamieszczonego w systemie legislacja.rcl.gov.pl. Uwagi zostały przeanalizowane oraz szczegółowo omówione w tabeli do raportu z konsultacji publicznych i opiniowania stanowiącej załącznik do Oceny Skutków Regulacji.

IV. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.

Projekt nie wymaga przedłożenia innym instytucjom i organom Unii Europejskiej lub Europejskiemu Bankowi Centralnemu w celu uzyskania opinii, dokonania konsultacji lub uzgodnienia.

V. Wskazanie podmiotów, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, wraz ze wskazaniem kolejności dokonania zgłoszeń albo informację o ich braku.

Nie zgłoszono zainteresowania pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

Załączniki:

1) Tabela z uwagami do projektu (UD325) – opiniowanie;

2) Tabela z uwagami do projektu (UD325) – konsultacje publiczne.

Tabela uwag – opiniowanie projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (UD325).

L.p. Zgłaszający Art. Treść uwag Stanowisko

1. Dyrektor Krajowej Art. 1 1. Uwaga do proponowanego art. 33 ust. 3b ustawy o KSSiP Ad 1. Aktualna treść art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP umożliwia aplikantom Szkoły Sądownictwa Uregulowanie prawne przewidujące obowiązek ponownego zdawania KSSiP, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego i Prokuratury egzaminu bezpośrednio w kolejnym terminie z aplikantami kolejnego ponowne do niego przystąpienie w terminie 36 miesięcy od ukończenia rocznika należy ocenić pozytywnie. Jednakowoż, z uwagi na treść aplikacji. Mając na uwadze zbliżający się termin egzaminów zawodowych obowiązującego art. 33 ust. 4 w zw. z aktualną treścią art. 33 ust. 3 ustawy w 2026 r. należy podzielić stanowisko Dyrektora KSSiP, zgodnie z którym o KSSiP, konieczne jest wprowadzenie zapisu, że proponowany przepis art. projektowany art. 33 ust. 3b ustawy o KSSiP nie powinien obejmować 33 ust. 3b nie obejmie aplikantów, którzy ukończyli aplikację przed aplikantów, którzy dotychczas nie zdali egzaminów zawodowych wejściem w życie niniejszej ustawy zmieniającej (chodzi o aplikantów z II w pierwszym terminie, albowiem byliby oni zobowiązani do przystąpienia AUS i AUP, III AUS i AUP, IV AUS i AUP, XI AS i AP, XII AS i AP oraz XIII AS i AP do egzaminu w lutym 2026 r. w sytuacji, gdy aktualnie termin ten wynosi 36

– wszyscy wymienieni aplikanci ukończyli aplikację przed dniem 31 miesięcy i nie ma pewności, czy, a jeśli tak, to w jakiej odległości czasowej stycznia 2025 r.), aktualnie bowiem ww. aplikanci, którzy nie zdali egzaminu przed 3-4 lutego 2026 r. projektowana ustawa wejdzie w życie. mogą do niego ponownie przystąpić w terminie 36 miesięcy od dnia Zaproponowano dodanie przepisu przejściowego o następującej treści: ukończenia aplikacji (dwukrotne niezdanie egzaminu sędziowskiego bądź „Art. 3. Aplikanci, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie prokuratorskiego nie musiało nastąpić – jak błędnie wskazano w niniejszej ustawy i nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego uzasadnieniu projektu – w odstępstwie jednego roku kalendarzowego i są po raz pierwszy, przystępują do egzaminu sędziowskiego w terminie tacy aplikanci). Przy czym należy mieć też na względzie, że może wystąpić wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a albo do egzaminu sytuacja, że przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (nie jest znana prokuratorskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, dokładna data), aplikację ukończą jeszcze aplikanci V AUS i AUP – termin jednak nie później niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji ukończenia tych aplikacji to odpowiednio 20 stycznia 2026 r. i 13 stycznia sędziowskiej albo prokuratorskiej.”. 2026 r. oraz aplikanci XIV AS i AP – termin ukończenia tych aplikacji to 30 stycznia 2026 r.). W tym kontekście do rozważenia poddajemy Ad 2. wprowadzenie regulacji, że proponowany art. 33 ust. 3b nie obejmie Projektodawca dokonał zmian w ust.: 2 (tj. roku), 3d (tj. 5 lat), 4 (tj. 3 lata) i 5 aplikantów, którzy ukończyli aplikację przez dniem 1 lutego 2025 r. (tj. 4 lata) poprzez określenie terminów rocznych. (aplikanci z II AUS i AUP, III AUS i AUP, IV AUS i AUP, XI AS i AP, XII AS i AP oraz XIII AS i AP – to aplikanci, którzy ukończyli aplikację przed dniem 31 stycznia W ocenie projektodawcy nie jest jednak zasadne skrócenie 2025 r., a których może dotyczyć dyspozycja obowiązującego art. 33 ust. 4). obowiązujących aktualnie i przyjętych w projekcie terminów, zgodnie z wnioskiem Dyrektora KSSiP, a konieczność świadczenia pracy w okresie

2. Uwaga do proponowanych art. 33 ust. 3d i ust. 5 oraz do obowiązującego poprzedzającym przystąpienie do egzaminów zawodowych art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP w sądownictwie bądź w prokuraturze (dla zwolnienia się z obowiązku Przy okazji regulacji warto wprowadzić zapis „w ciągu …. kolejnych lat zwrotu stypendium w przypadku uzyskania negatywnego wyniku egzaminu kalendarzowych od roku ukończenia aplikacji sędziowskiej”, w miejsce „nie w trzecim terminie) nie uzasadnia przyjęcia zmian wnioskowanych przez później niż w ciągu 60/48/36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji”. Termin Dyrektora KSSiP, a przeciwnie – zapewnia utrzymanie kontaktu zakończenia aplikacji jest terminem ruchomym i wpływa na termin zawodowego aplikanta ze środowiskiem pracy i tematyką zadań, które egzaminu sędziowskiego; może wystąpić sytuacja, gdy aplikantowi będzie realizować w przypadku zdania przedmiotowych egzaminów, zabraknie kilku dni z 60/48/36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji, aby w czasie, w którym do tego egzaminu czyni przygotowania. Ponadto, to do przystąpić do egzaminu. Takie sytuacje występowały przy obecnej treści decyzji aplikanta należy wybór terminu, w którym do egzaminu zamierza art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP, który wprowadza aplikantów w błąd – przystąpić. sugerując, że ponowne przystąpienie do egzaminu możliwe jest w ciągu 36 miesięcy od dnia ukończenia aplikacji (w trzech kolejnych latach kalendarzowych, gdy egzamin jest organizowany), podczas gdy w praktyce, mając na uwadze, że egzamin sędziowski i prokuratorski organizowane są w pewnym odstępie czasowym od ukończenia aplikacji – termin 36 miesięcy, oznacza, że przystąpienie do tych egzaminów jest de facto możliwe jedynie w terminach 2 kolejnych egzaminów. Powyższe przemawia, za odwołaniem się do lat kalendarzowych od roku ukończenia aplikacji sędziowskiej. Termin, w którym po raz ostatni aplikant mógłby przystąpić do egzaminu winien być przy tym krótszy niż określony w proponowanych art. 33 ust. 3d i art. 33 ust. 5 ustawy o KSSiP. Wymagałoby to również skrócenia okresu przewidzianego w ust. 4 art. 33 ustawy o KSSiP. Zauważyć też należy, że z uwagi treść art. 41c ust. 2 pkt 3 ustawy o KSSiP możliwość zdawania po raz ostatni egzaminu sędziowskiego w terminie określonym w proponowanym art. 33 ust. 3d będzie wiązało się - w celu uniknięcia ewentualnego zwrotu stypendium – z koniecznością zatrudnienia się przez aplikanta w sądownictwie powszechnym lub prokuraturze, jeszcze przed przystąpieniem po raz trzeci do egzaminu.

2. Sędzia SO Art. 1 1. Wprowadzenie trzeciego podejścia do egzaminu sędziowskiego i Pkt 1. W ocenie projektodawcy dwukrotny brak zdania egzaminu Sosnowiec prokuratorskiego po dwóch „nieudanych podejściach” powinno zostać sędziowskiego albo prokuratorskiego nie jest immanentnie związany obwarowane warunkiem wykonywania pracy odpowiednio: referendarza z nieodpowiednim doświadczeniem praktycznym aplikanta. Natomiast sądowego lub asystenta sędziego, albo asystenta prokuratora - przez okres konieczność świadczenia pracy w okresie poprzedzającym przystąpienie co najmniej 2 lat, a do trzeciego terminu nie można byłoby podejść do egzaminów zawodowych w sądownictwie bądź w prokuraturze – dla wcześniej niż 2 lata i nie później niż 4 lata od niezdania egzaminu zwolnienia się z obowiązku zwrotu stypendium w przypadku uzyskania poprawkowego; tylko w ten sposób możliwe jest praktyczne, rzetelne i negatywnego wyniku egzaminu w trzecim terminie (art. 41c ust. 2 pkt 3 merytoryczne przygotowanie się aplikantów, którzy aż dwukrotnie nie zdali ustawy o KSSiP) – stanowi odpowiednią i wystarczającą regulację w tym końcowych egzaminów; trzeci termin egzaminów sędziowskiego i zakresie. prokuratorskiego winien być regulacją wyjątkową, a osoby, które dwukrotnie ich nie zdały wymagają zdecydowanie dłuższego praktycznego Pkt 2-4. Wprowadzenie możliwości zdawania egzaminów sędziowskiego przygotowania w sądach lub prokuraturach; i prokuratorskiego po raz trzeci jest rozwiązaniem kompromisowym,

2. Należy wskazać, że nie każdy aplikant musi zdać z pozytywnym wynikiem uwzględniającym kwalifikacje merytoryczne, w tym znaczący wysiłek egzamin sędziowski albo prokuratorski, mimo że z powodzeniem ukończył aplikantów związany z zaliczeniem wszystkich sprawdzianów i praktyk w którąś z aplikacji, gdyż egzaminy końcowe weryfikują praktycznie trakcie aplikacji, która jest finansowana ze środków publicznych oraz kandydatów na asesorów sądowych i prokuratorskich, zwłaszcza, że umożliwia reakcję na potrzeby kadrowe sądów i prokuratury w racjonalnym prawie zawsze obowiązywała regulacja dotycząca jednokrotnej możliwości okresie od ukończenia przez nich aplikacji. poprawy niezdanego końcowego egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (i dalej obowiązuje np. na aplikacji legislacyjnej); z kolei to, że dość duża liczba aplikantów w 2025 r. nie zdała końcowych egzaminów nie może uzasadniać wprowadzania zmian, będących reakcją na jednostkowe przypadki (zwłaszcza, że postulaty zmian pojawiły się wśród aplikantów dopiero właśnie w 2025 r.); takich zmian nie może też powodować kryzys w zakresie „praworządności” i brak ogłaszania konkursów na wolne stanowiska sędziowskie;

3. Nie można zgodzić się z uzasadnieniem projektu zmian, a mianowicie, że dotychczasowa „regulacja nie uwzględnia w wystarczającym stopniu różnych okoliczności życiowych, które mogą wystąpić po stronie aplikantów, a które utrudniają bądź uniemożliwiają im właściwe przygotowanie się do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego”; trzeba podkreślić, że dość długi czas trwania aplikacji (zarówno w formie zwykłej, jak uzupełniającej z dodatkowym czasem 1 miesiąca przed pierwszym terminem egzaminu, a następnie rok przygotowań do egzaminu poprawkowego, w przypadku niezdania go pierwszy raz), wbrew argumentom z uzasadnienia projektu zmian, pozwala aplikantom na rzetelne i systematyczne przygotowanie się do końcowych egzaminów, a w przypadku przeszkód życiowych zawsze można wystąpić o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta (art. 42 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury) i po ich ustaniu później kontynuować aplikację (art. 42 ust. 4 pkt 3 i 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury); zresztą takie przeszkody życiowe są obecnie podstawą do uzyskania zgody Dyrektora KSSiP na przystąpienie do egzaminu w późniejszym terminie, przy zachowaniu jego statusu jako pierwszego terminu (art. 33 ust. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury); sama powaga urzędu sędziego i prokuratora oraz konieczność posiadania najwyższych kwalifikacji merytorycznych do wykonywania pracy w tych zawodach oraz odporności na wszelkiego rodzaju sytuacje stresowe sprawia, że końcowe egzaminy na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej można było do tej pory powtórzyć tylko raz;

4. wprowadzenie możliwości zdawania egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego po raz trzeci, bez żadnych dodatkowych warunków, automatycznie może spowodować obniżenie poziomu merytorycznego przyszłych sędziów i prokuratorów i być „pretekstem” do wprowadzania kolejnych „terminów”, jak w przypadku aplikacji korporacyjnych innych zawodów prawniczych.

3. Prezes SR Art. 1 Projekt z dnia 6 listopada 2025 r. co do zasady pozostaje kierunkowo W projekcie uwzględniono przepis przejściowy o następującej treści: w Piotrkowie słuszny. Trybunalskim Wsłuchując się w zdania absolwentów KSSiP należy tylko zauważyć, że „Art. 3. Aplikanci, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie regulacja ujęta art. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej (dodany punkt 3b i 3c do niniejszej ustawy i nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego art. 33 ustawy) proponuje nadto restrykcyjny termin. Zaproponowana po raz pierwszy, przystępują do egzaminu sędziowskiego w terminie regulacja sprowadza się w istocie do tego, iż osoby, które w 2025 roku (i wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a albo do egzaminu wcześniej) po raz pierwszy uzyskały negatywny wynik z egzaminu prokuratorskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, sędziowskiego będą zobligowane do przystąpienia do egzaminu w roku jednak nie później niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji bezpośrednio następującym (tj. roku 2026), a jedyną możliwością sędziowskiej albo prokuratorskiej.”. odstąpienia od tego obowiązku będzie uzyskanie zgody Dyrektora KSSiP limitowanej jedynie trzema wąskimi przypadkami. Prognozując wejście w życie nowelizacji przed egzaminem sędziowskim organizowanym w 2026 roku powstaje niebezpieczeństwo, iż osoby, które uzyskały wynik negatywny w roku 2025 roku i wcześniej – polegając na obecnym brzmieniu art. 33 ust. 4 ustawy o KSSiP, a zatem uznając, że obecnie mają możliwość przystąpienia do egzaminu poprawkowego w okresie 36 miesięcy od ukończenia aplikacji nie podjęły należytych przygotowań merytorycznych. Nałożenie wymogu przystąpienia do egzaminu w roku bezpośrednio kolejnym, pod rygorem (co do zasady) utraty jednego z potencjalnych terminów poprawkowych, rodzi obawy, iż cel nowelizacji nie zostanie osiągnięty. Można bowiem wnioskować, że zmiana ma na celu zwiększenie szans absolwentów Szkoły, na uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu i zasilenie kadru orzeczniczej sądów powszechnych. Należy poddać pod rozwagę przyjęcia następujących rozwiązań, jako alternatywnych:

- wydłużenie terminu do obecnie obowiązujących 36 miesięcy,

- wprowadzenie przepisów przejściowych dotyczących tych absolwentów, którzy uzyskali negatywny wynik z egzaminu sędziowskiego w okresie 36 miesięcy poprzedzających wejście w życie nowelizacji. Jednocześnie pragnę zaznaczyć, iż zgłoszenie ich po wyznaczonym terminie, wynika z zakreślonego bardzo krótkiego terminu na ich zgłoszenie.

4. Dyrektor Krajowej Art. 2 Uwaga do proponowanego art. 2 ustawy o zmianie ustawy o KSSiP. Art. 2 otrzymał nowe brzmienie: Szkoły Sądownictwa Proponujemy rozważenie rezygnacji z warunku wyłączającego, „Art. 2. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy w i Prokuratury dotyczącego braku możliwego przystępowania do egzaminu sędziowskiego latach 2013-2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo przez tzw. osoby z zewnątrz (referendarze/asystenci). Może on być prokuratorskiego, mogą ponownie przystąpić do tego egzaminu w postrzegany jako dyskryminujący, ponieważ różnicuje status aplikantów w terminach wyznaczanych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej zależności od tego, czy w przeszłości zdawali oni egzamin na innej ustawy.” podstawie prawnej. Dodatkowo przemawiają za tym względy organizacyjne w postaci braku konieczności weryfikacji osób przystępujących do egzaminu. Proponowany przepis może przy tym budzić wątpliwości co do jego zasadności zastosowania, w odniesieniu do osób, które zanim rozpoczęły aplikację uzupełniającą sędziowską, przystępowały do egzaminu korzystając ze statusu asystenta sędziego albo referendarza sądowego i go nie zdały, a następnie ukończyły aplikację sędziowską uzupełniającą. Te osoby również nie miałyby możliwości skorzystania z wprowadzanej regulacji. Termin, w którym aplikanci, którzy w latach 2013-2025 dwukrotnie nie zdali egzaminu i będą mogli ponownie do niego przystąpić powinien być krótszy: optymalnym okresem jest 36 miesięcy.

5. Prokuratura Art. 2 Projektowany art. 2 ustawy przewiduje przyznanie aplikantom, którzy w Art. 2 otrzymał nowe brzmienie: Rejonowa w Nowym latach 2013–2025 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego lub „Art. 2. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy w Sączu prokuratorskiego, możliwości jednorazowego ponownego przystąpienia do latach 2013-2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo za pośrednictwem egzaminu w ciągu 60 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji. prokuratorskiego, mogą ponownie przystąpić do tego egzaminu w Prokuratury Jednocześnie projekt wyłącza z tego uprawnienia osoby, które przystąpiły terminach wyznaczanych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej Regionalnej już wcześniej do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, ustawy.” w Krakowie / korzystając z uprawnień przysługujących im jako referendarzom sądowym, asystentom sędziów lub asystentom prokuratorów, będąc jednocześnie absolwentem aplikacji w KSSiP. Wskazane wyłączenie należy ocenić negatywnie. Prowadzi ono do nieuzasadnionego różnicowania sytuacji osób, które – choć spełniły wymogi merytoryczne i formalne (ukończyły aplikację w KSSiP, zdały egzamin) – nie zostały wpisane na listę kwalifikacyjną egzaminowanych aplikantów i nie przysługiwało im prawo wyboru etatu asesorskiego, ponieważ zdały egzamin w trybie przewidzianym dla asystentów i referendarzy. Projektowana regulacja:

1. Narusza zasadę równego traktowania. Osoby, które przystąpiły do egzaminu jako asystenci czy referendarze, posiadając jednocześnie status absolwenta aplikacji KSSiP, i uzyskały wynik pozytywny, są traktowane gorzej niż aplikanci, którzy egzaminu nie zdali nawet dwukrotnie. Wyłączenie ich z dodatkowej szansy – choćby nawet poprzez zagwarantowanie możliwości ujęcia w liście egzaminacyjnej egzaminowanych aplikantów KSSiP najbliższych roczników, stoi w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), gdyż pozbawia ich możliwości skorzystania z uprawnienia przysługującego osobom w obiektywnie mniej korzystnej sytuacji egzaminacyjnej.

2. Pomija faktyczny cel nowelizacji. Celem projektowanej regulacji – jak wynika z jej uzasadnienia – jest umożliwienie uporządkowania sytuacji osób, które z różnych przyczyn nie zakończyły procesu egzaminacyjnego sukcesem. Osoby, które zdały egzamin w trybie asystenckim lub referendarskim, posiadając jednocześnie status absolwenta KSSiP, lecz nie zostały wpisane na listę kwalifikacyjną i nie posiadały prawa wyboru etatu asesorskiego, znajdują się w równie trudnej sytuacji życiowej i zawodowej. Ich wykluczenie niweczy ratio legis przepisu.

3. Wprowadza nieproporcjonalne ograniczenie praw nabytych. Osoby, które uzyskały wynik pozytywny z egzaminu, wykazały się odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi. Odmowa przyznania im dodatkowego uprawnienia, które przysługiwać będzie osobom dwukrotnie egzaminu niezdanym, jest nieproporcjonalna i prowadzi do nieuzasadnionej utraty możliwości rozwoju zawodowego.

4. Faworyzuje grupę o niższych wynikach egzaminacyjnych kosztem osób, które zdały egzamin. Paradoksalnie projekt premiuje osoby, które nie zdały egzaminu, jednocześnie penalizując tych, którzy egzamin zdali, lecz z przyczyn proceduralnych lub porządkowych nie zostali wpisani na listę. Jest to rozwiązanie sprzeczne z zasadami uczciwego i przejrzystego dostępu do zawodów prawniczych.

5. Tworzy stan prawny prowadzący do trwałej nierówności zawodowej. Wykluczenie tej kategorii osób z dodatkowej szansy egzaminacyjnej może prowadzić do trwałego zamknięcia im drogi do zawodów sędziego lub prokuratora – mimo że wykazali się umiejętnościami pozwalającymi na zdanie egzaminu. Takie działanie stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości proceduralnej i z konstytucyjną zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa. W świetle powyższego wyłączenie z projektu nowelizacji osób, które posiadają status absolwenta KSSiP. przystąpiły do egzaminu jako asystenci sędziów, asystenci prokuratorów lub referendarze sądowi, zdały egzamin, lecz nie zostały wpisane na listę kwalifikacyjną, należy ocenić negatywnie. Projektowana regulacja w obecnym kształcie:

– narusza zasadę równego traktowania,

– jest sprzeczna z celami nowelizacji,

– ma charakter nieproporcjonalny,

– prowadzi do nieuzasadnionego pokrzywdzenia osób o potwierdzonych kwalifikacjach zawodowych. Postuluje się zatem uchylenie projektowanego wyłączenia lub wprowadzenie przepisu uwzględniającego prawa osób, które zdały egzamin w trybie asystenckim lub referendarskim, posiadają status absolwenta KSSiP, lecz nie znalazły się na liście kwalifikacyjnej egzaminowanych aplikantów, tak aby zapewnić zgodność projektowanej ustawy z zasadami równości, proporcjonalności i sprawiedliwości proceduralnej.

6. Dyrektor Krajowej Art. 3 Uwaga organizacyjna Jakkolwiek udział w egzaminie sędziowskim i egzaminie prokuratorskim Szkoły Sądownictwa Wejście w życie ustawy tuż przed egzaminem sędziowskim może znacznej liczby zdających stwarza trudności organizacyjne, głównie o Prokuratury spowodować problemy organizacyjne. Jak wskazuje Dział Informatyczny, charakterze informatycznym wobec faktu przeprowadzenia części obecna liczba uprawnionych do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego pisemnej z wykorzystaniem komputerów i sieci internetowej, to w roku 2026 (294 osoby), przy obecnych warunkach systemu i urządzeń podejmowane przez KSSiP działania, w tym związane z wyborem miejsca serwerowych już jest wartością krytyczną. przeprowadzenia egzaminów zawodowych i stworzeniem odpowiedniego zaplecza technicznego nie sprzeciwiają się niniejszej nowelizacji. Dodatkowo, w ocenie projektodawcy, nie należy spodziewać się zwiększonego udziału aplikantów w egzaminach zawodowych w 2026 r., wobec trwającego aktualnie stanu niepewności w odniesieniu do wejścia w życie projektowanych norm.

7. Dyrektor Krajowej Uwaga Potrzeba uchylenia art. 179 § 1 oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze Uwaga de lege ferenda. Szkoły Sądownictwa ogólna Jednocześnie uprzejmie wskazujemy na potrzebę uchylenia art. 179 § 1 Wobec pilnego charakteru niniejszej nowelizacji, zakres przedmiotowy i Prokuratury oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze. Obecnie asystenci prokuratorów, zmian w ustawie o KSSiP ograniczony jest wyłącznie do niezbędnych zmian którzy nie ukończyli aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej mogą ustawowych w celu wprowadzenia możliwości trzeciego terminu podejścia przystępować do egzaminu prokuratorskiego na podstawie art. 179 § 1 i § do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego. 1a ustawy Prawo o prokuraturze bez ograniczeń, natomiast asystenci sędziów i referendarze sądowi nie mogą już przystąpić do egzaminu Przedmiotem projektu nie są objęte kwestie związane z pozbawieniem sędziowskiego bez ukończonej aplikacji. Po wprowadzeniu aplikacji asystentów prokuratora możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego, uzupełniającej sędziowskiej uchylono bowiem przepis umożliwiający co jest dopuszczalne w myśl obowiązujących aktualnie przepisów. asystentom sędziów i referendarzom sądowym zdawanie egzaminu Postulat zostanie poddany wnikliwej analizie w ramach prac objętych sędziowskiego (taka możliwość była przewidziana do dnia 31 grudnia 2023 kolejnym projektem nowelizacji ustawy o KSSiP. r. na podstawie art. 19 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o KSSiP, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 217 r. poz. 1139, ze zm.). Art. 179 § 1 i § 1a ustawy - Prawo o prokuraturze pozostawiono bez zmian. Pozostawienie przepisu dotyczącego możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego przez asystentów prokuratorów w ustawie Prawo o prokuraturze jako art. 179 § 1 oraz § 1a – rodzi także ten problem, że aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej (AUP), którzy nie zdali egzaminu prokuratorskiego – mogą rokrocznie przystępować do tego egzaminu, jako asystenci prokuratora. Tymczasem aplikant aplikacji uzupełniającej sędziowskiej (AUS), będący referendarzem sądowym lub asystentem sędziego, który nie zda egzaminu sędziowskiego, możliwości przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, jako referendarz sądowy lub asystent sędziego nie ma. Takie zróżnicowanie sytuacji asystentów sędziego i referendarzy sądowych oraz asystentów prokuratora wydaje się nieuzasadnione. Co więcej, pozostawienie możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego przez asystenta prokuratora, rodzi inny jeszcze problem, a mianowicie taki, że aplikant, już w trakcie aplikacji, niezależnie od jej przebiegu, może przystępować do egzaminu prokuratorskiego. Odbywanie aplikacji prokuratorskiej, w tym niezaliczenie sprawdzianów przez aplikanta AUP na aplikacji prokuratorskiej – nie wyłącza takiemu aplikantowi możliwości przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego, jako asystentowi prokuratora. Uchylenie art. 179 § 1 oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze – pozwoli na ujednolicenie zasad przystępowania do egzaminu prokuratorskiego oraz do egzaminu sędziowskiego przez asystentów prokuratorów oraz asystentów sędziów i referendarzy sądowych, a jednocześnie pozwoli uniknąć sygnalizowanych wyżej problemów. W innym przypadku wprowadzanie w ramach opiniowanego projektu możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego po raz 3 przez aplikantów KSSiP, którzy 2- krotnie nie zdali tego egzaminu, de facto znajdzie zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do aplikantów aplikacji prokuratorskiej. Aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej, którzy 2-krotnie nie zdali egzaminu prokuratorskiego, o ile są asystentami prokuratora, będą mogli bowiem dalej przystępować do egzaminu prokuratorskiego bez ograniczeń.

8. SA we Wrocławiu Uwaga Projekt powinien zawierać zmiany dotyczące doliczenia czasu aplikacji Uwaga de lege ferenda. ogólna sędziowskiej do stażu pracy w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego Zakresem przedmiotowej nowelizacji objęty jest wyłącznie przepis art. 33 sędziów, tak jak w przypadku aplikacji prokuratorskiej. ustawy o KSSiP, a podstawą tych prac jest wprowadzenie dodatkowej, trzeciej możliwości podejścia do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, w przypadku jego dwukrotnego niezdania. Powyższe ma na celu priorytetowe prowadzenie niniejszych prac i możliwe szybkie ich wejście w życie.

Zgłoszony postulat zostanie rozważony w ramach szerszych prac analitycznych prowadzonych w przy kolejnych nowelizacjach.

9. Wiceprezes Sądu Projektowana nowelizacja stanowi krok w dobrym kierunku i realizuje część Pkt 1 i 3. Okręgowego w postulatów od lat formułowanych przez środowisko aplikantów oraz Konsekwencją zdania egzaminów sędziowskiego albo prokuratorskiego Poznaniu absolwentów KSSiP. Niemniej jednak zakres proponowanych zmian jest jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, a następnie niewystarczający – nie odpowiada w pełni ani rzeczywistym potrzebom pełnienie służby na stanowiskach sędziego i prokuratora. Takich gwarancji aplikantów, ani aktualnym wyzwaniom kadrowym wymiaru nie posiadają natomiast przedstawiciele innych grup zawodowych, w tym sprawiedliwości. Co więcej, część rozwiązań pozostaje w sprzeczności z adwokatów i radców prawnych, którzy w ramach prowadzonych praktyk zasadami równości i proporcjonalności wynikającymi z Konstytucji RP. samodzielnie organizują swoje aktywności zawodowe, podlegając weryfikacji i swobodnemu wyborowi przez klientów.

1. Liczba podejść do egzaminu zawodowego Z tych przyczyn egzamin sędziowski i egzamin prokuratorski, jako stanowiące przepustkę do wykonywania zawodów prawniczych Proponowane dodanie jednego dodatkowego podejścia do egzaminu najwyższego społecznego zaufania, muszą być obwarowane licznymi należy uznać za krok niewystarczający. Nie istnieją żadne racjonalne ograniczeniami i wysokimi wymogami, aby zapewnić należycie podstawy, aby trzy próby uznać za liczbę optymalną. Projekt nie uwzględnia wykwalifikowane kadry wymiaru sprawiedliwości. Chociażby z przyczyn też zróżnicowanych sytuacji życiowych kandydatów – takich jak choroba, konieczności zapewnienia tych stanowisk egzaminowanym aplikantom, macierzyństwo, trudności finansowe czy inne losowe okoliczności. egzaminy te nie mogą być nadto zdawane w nieskończoność. Jednocześnie wprowadzenie sztywnego limitu trzech podejść, przy Dodatkowo, celem samego ogłoszenia naboru na aplikacje prowadzone w całkowitym braku takich ograniczeń w odniesieniu do innych zawodów KSSiP jest odpowiedź na potrzeby kadrowe sądów i prokuratury, które są prawniczych, narusza zasadę równego traktowania (art. 32 Konstytucji RP). bieżące, a oczekiwaniem jest rozpoczęcie pracy przez asesorów w sądach W konsekwencji osoby, które ukończyły najbardziej wymagającą formę i prokuraturze w możliwie najkrótszym terminie, stąd wprowadzenie kształcenia w Polsce – aplikację w KSSiP – są w gorszej sytuacji niż wskutek nowelizacji możliwości trzeciego przystąpienia do egzaminów kandydaci z wolnych zawodów prawniczych. zawodowych jest działaniem preferującym potrzeby zdających, zwłaszcza

2. Uzależnienie zgody na późniejsze przystąpienie do egzaminu od decyzji wobec przyznanego im uprawnienia do przystąpienia do tego egzaminu w Dyrektora KSSiP terminie 5 lat. Mechanizm udzielania przez Dyrektora KSSiP zezwoleń na przystąpienie do W ocenie projektodawcy przyznanie aplikantom prawa do wielokrotnego egzaminu w terminie późniejszym cechuje się nadmiernym rygoryzmem i zdawania tego egzaminu nie odpowiadałoby celowi działalności KSSiP, nie uwzględnia pełnego spektrum uzasadnionych przypadków. jak i wpływałoby negatywnie na działalność sądów związaną Projektowane regulacje utrwalają to restrykcyjne podejście, nie z nieuzasadnionym przesunięciem w czasie dopływu kadry orzeczniczej. przewidując ani poszerzenia katalogu przesłanek uzasadniających Ponadto obowiązujące aktualnie przepisy, które umożliwiają dwukrotne wydanie zezwolenia, ani wprowadzenia bardziej elastycznych rozwiązań zdawanie egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego korzystają z pozwalających na uwzględnienie indywidualnej sytuacji aplikantów. domniemania konstytucyjności. W ocenie projektodawcy rozwiązaniem

3. Arbitralny charakter limitów czasowych zgodnym w Konstytucją RP jest zwiększenie możliwych podejść do Wprowadzone w projekcie limity czasowe – 48 i 60 miesięcy – mają egzaminu sędziowskiego o jeden dodatkowy termin. Na powyższe charakter arbitralny i nie znajdują merytorycznego uzasadnienia. Sam stanowisko nie mają wpływu analizy finansowe, w tym związane z upływ czasu od zakończenia aplikacji nie może stanowić wystarczającej proponowaną odpłatnością za trzeci i kolejny termin przystąpienia do podstawy do wykluczenia z możliwości przystąpienia do egzaminu. egzaminu, albowiem organizacja tych egzaminów, w tym pokrycie Decydującym kryterium powinny być kompetencje i aktualna wiedza niezbędnych kosztów, są analizowane z wyprzedzeniem w ramach prac nad kandydata, a nie mechaniczne kryterium czasowe. ustawą budżetową i przysługującą KSSiP wysokością dotacji podmiotowej.

4. Termin wejścia w życie ustawy Wprowadzone w projekcie kryteria czasowe są powiązane z regulacjami Z punktu widzenia praktycznego istotne jest również, by moment wejścia w związanymi z obowiązkiem zwrotu stypendium przez aplikanta, który nie życie ustawy został dostosowany do harmonogramu egzaminów zdał egzaminu – z możliwością zwolnienia się z tego obowiązku, gdy w zawodowych. Jeżeli ustawa zacznie obowiązywać tuż przed egzaminami okresie 6 lat po dniu ukończenia aplikacji co najmniej przez 3 lata był sędziowskim i prokuratorskim zaplanowanymi na luty 2026 r., osoby objęte zatrudniony w sądownictwie powszechnym lub prokuraturze. przepisami przejściowymi nie będą miały realnej możliwości przygotowania się do trzeciego podejścia. Pkt 2. Nagłe wejście w życie przepisów przyznających jedynie jedno dodatkowe Projektodawca w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości podejście może w praktyce pozbawić te osoby szansy na skorzystanie z nadzoru nad KSSiP nie odnotował skarg związanych z brakiem udzielania nowej regulacji. Dlatego uzasadnione – a w świetle potrzeb kadrowych przez Dyrektora KSSiP zezwolenia na przystąpienie do egzaminu wręcz konieczne – byłoby przyznanie aplikantom większej liczby podejść sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie. Ponadto (np. sześciu), co pozwoliłoby na pełne wykorzystanie potencjału regulacja obowiązująca w tym zakresie nie wprowadza nadmiernych absolwentów KSSiP i zapewniło szybsze uzupełnienie braków kadrowych w ograniczeń, albowiem wymagany jest wniosek aplikanta, jak i sądach i prokuraturach. przedstawienie okoliczności (tj. choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna). Ponadto z danych będących w posiadaniu MS za lata 2023-2025 wynika, że z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikanci korzystają w znikomym, marginalnym wymiarze. Pkt 4. Dodano przepis przejściowy o następującej treści:

„Art. 3. Aplikanci, którzy ukończyli aplikację przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego po raz pierwszy, przystępują do egzaminu sędziowskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 32 ust. 1 lub 1a albo do egzaminu prokuratorskiego w terminie wyznaczonym na podstawie art. 34 ust. 1, jednak nie później niż w terminie 3 lat od dnia ukończenia aplikacji sędziowskiej albo prokuratorskiej.”. Konsultacje publiczne – tabela uwag do projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (UD325).

L.p. Zgłaszający Art. Treść uwag Stanowisko

1. Stowarzyszenie Art. 1 1. Dodanie jednego podejścia do egzaminu jest niewystarczające – zmiana Pkt 1, 3, 4 i 8 Absolwentów z dwóch na trzy podejścia stanowi arbitralną decyzję nie posiadającą Konsekwencją zdania egzaminów sędziowskiego albo prokuratorskiego i Aplikantów KSSiP uzasadnienia merytorycznego. Nie wskazano dlaczego dwa podejścia są jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, a następnie „VOTUM” niewystarczające, a trzy podejścia są optymalne. pełnienie służby na stanowiskach sędziego i prokuratora. Takich gwarancji

2. Uzasadnienie projektu nie wyjaśnia dlaczego umożliwienie trzeciego nie posiadają natomiast przedstawiciele innych grup zawodowych, w tym podejścia do egzaminu miałoby wystarczyć do uwzględnienia adwokatów i radców prawnych, którzy w ramach prowadzonych praktyk różnorodnych sytuacji życiowych aplikantów. samodzielnie organizują swoje aktywności zawodowe, podlegając

3. Rozwiązanie jest niespójne z rozwiązaniami przyjętymi dla innych weryfikacji i swobodnemu wyborowi przez klientów. Z tych przyczyn egzaminów zawodowych – brak limitów dotyczących egzaminu egzamin sędziowski i egzamin prokuratorski, jako stanowiące przepustkę adwokackiego i radcowskiego – i prowadzi do nieuzasadnionego do wykonywania zawodów prawniczych najwyższego społecznego zróżnicowania sytuacji prawnej kandydatów do różnych zawodów zaufania, muszą być obwarowane licznymi ograniczeniami i wysokimi prawniczych. Adwokat lub radca prawny może wielokrotnie przystępować wymogami, aby zapewnić należycie wykwalifikowane kadry wymiaru do swojego egzaminu zawodowego (bez limitu), następnie wielokrotnie sprawiedliwości. Chociażby z przyczyn konieczności zapewnienia tych startować w konkursach na stanowiska sędziowskie (również bez limitu), a stanowisk egzaminowanym aplikantom, egzaminy te nie mogą być nadto ostatecznie objąć urząd sędziego. Tymczasem aplikant sędziowski, który zdawane w nieskończoność. Dodatkowo, celem samego ogłoszenia przeszedł wymagające i kompleksowe szkolenie, jest ograniczony do trzech naboru na aplikacje prowadzone w KSSiP jest odpowiedź na potrzeby podejść do egzaminu końcowego, po których definitywnie traci możliwość kadrowe sądów i prokuratury, które są bieżące, a oczekiwaniem jest objęcia urzędu sędziego tą drogą. Narusza to zasadę równości i pozostaje rozpoczęcie pracy przez asesorów w sądach i prokuraturze w możliwie w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP. najkrótszym terminie, stąd wprowadzenie wskutek nowelizacji możliwości

4. Potrzeby kadrowe wymiaru sprawiedliwości są znaczne i długotrwałe, trzeciego przystąpienia do egzaminów zawodowych jest działaniem zatem nie ma podstaw do założenia, że zostaną one zaspokojone dzięki preferującym potrzeby zdających, zwłaszcza wobec przyznanego im jednorazowemu zwiększeniu liczby podejść do egzaminu z dwóch do uprawnienia do przystąpienia do tego egzaminu w terminie 5 lat. trzech. W ocenie projektodawcy przyznanie aplikantom prawa do wielokrotnego

5. Przepisy wprowadzające system zróżnicowanych limitów w zależności zdawania tego egzaminu nie odpowiadałoby celowi działalności KSSiP, jak od przyczyny niepowodzenia w egzaminie są nadmiernie skomplikowane. i wpływałoby negatywnie na działalność sądów związaną

6. Przepisy przejściowe przewidziane w projekcie mają zbyt wąski zakres, z nieuzasadnionym przesunięciem w czasie dopływu kadry orzeczniczej. nie obejmując wszystkich osób, które powinny skorzystać z nowych Ponadto obowiązujące aktualnie przepisy, które umożliwiają dwukrotne regulacji. Projekt wyłącza z możliwości skorzystania z trzeciego podejścia zdawanie egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego korzystają osoby, które przed wejściem w życie nowelizacji przystąpiły już do z domniemania konstytucyjności. W ocenie projektodawcy rozwiązaniem egzaminu, korzystając z uprawnień przysługujących im jako referendarzom zgodnym w Konstytucją RP jest zwiększenie możliwych podejść do sądowym, asystentom sędziów lub asystentom prokuratorów. egzaminu sędziowskiego o jeden dodatkowy termin. Na powyższe

7. System udzielania zezwoleń przez dyrektora KSSiP na przystąpienie do stanowisko nie mają wpływu analizy finansowe, w tym związane egzaminu w terminie późniejszym jest zbyt sztywny i nie uwzględnia z proponowaną odpłatnością za trzeci i kolejny termin przystąpienia do wszystkich uzasadnionych sytuacji. egzaminu, albowiem organizacja tych egzaminów, w tym pokrycie

8. Propozycja całkowitego zniesienia limitów przy jednoczesnym niezbędnych kosztów, są analizowane z wyprzedzeniem w ramach prac nad wprowadzeniu przejrzystego systemu odpłatności od trzeciego podejścia, ustawą budżetową i przysługującą KSSiP wysokością dotacji podmiotowej. ewentualnie wariant kompromisowy polegający na zwiększeniu liczby Pkt 2. podejść do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego co najmniej do Różnorodne sytuacje życiowych aplikantów stanowią podstawę do sześciu. przystąpienia przez nich do egzaminu w terminie późniejszym, w tym na

9. Projektowane rozwiązanie odbiega od wcześniejszych deklaracji podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, jak i projektowanej dotyczących postulatu zwiększenia limitu do sześciu podejść oraz nowelizacji. Natomiast 5-letni okres, w którym mogą przystąpić do kompleksowych zmian w systemie egzaminacyjnym. egzaminu w trzecim terminie, odpowiada na potrzeby aplikantów wynikające z ich sytuacji osobistej, gdyż do decyzji aplikanta należy wybór terminu, w którym do egzaminu przystąpi. Pkt 5. Regulacje określające liczbę możliwych podejść do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego są jasne i precyzyjne, a także realizują reguły równości i sprawiedliwości oraz zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu do projektu: – możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które dwukrotnie nie zdały egzaminu, lecz do niego przystąpiły – możliwość dwukrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie zdały egzaminu w pierwszym terminie i nie przystąpiły do egzaminu w drugim terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia; – możliwość jednokrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie przystąpiły do egzaminu w pierwszym terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia. Surowsze traktowanie osób, które nie przystąpiły do egzaminu lub go przerwały bez zezwolenia jest uzasadnione brakiem wypełnienia podstawowego celu odbywania przez nich aplikacji, co ma negatywny wpływ na sytuację kadrową w sądach i prokuraturze pomimo zapewnienia w tych jednostkach odpowiedniej liczby stanowisk asesorskich i pokrycia kosztów kształcenia aplikantów ze środków publicznych, w tym wraz z przyznaniem im stypendium na czas kształcenia w przypadku aplikantów sędziowskich i prokuratorskich, zapewnieniem im kadry dydaktycznej w ramach zjazdów w Krakowie, a także licznego zaangażowania sędziów i prokuratorów w ramach sprawowanego przez nich patronatu nad aplikantami KSSiP. Pkt 6. Zaproponowano nowe brzmienie art. 2 projektu:

„Art. 2. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy w latach 2013-2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, mogą ponownie przystąpić do tego egzaminu w terminach wyznaczanych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.”. Pkt 7. W ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad KSSiP nie odnotowano skarg związanych z brakiem udzielania przez Dyrektora KSSiP zezwolenia na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie. Ponadto regulacja obowiązująca w tym zakresie nie wprowadza nadmiernych ograniczeń, albowiem wymagany jest wniosek aplikanta, jak i przedstawienie okoliczności (tj. choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna). Ponadto z danych będących w posiadaniu MS za lata 2023-2025 wynika, że z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikanci korzystali w znikomym, marginalnym wymiarze. Pkt 9. Wobec pilnego charakteru niniejszej nowelizacji, zakres przedmiotowy zmian w ustawie o KSSiP ograniczony jest wyłącznie do niezbędnych zmian ustawowych w celu wprowadzenia możliwości trzeciego terminu podejścia do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego. Natomiast prace analityczne dotyczące kompleksowej zmiany ustawy o KSSiP zostaną przeprowadzone przy kolejnych nowelizacjach.

2. Osoba fizyczna - Art. 2 1. Przepis przejściowy, który przewiduje, że z możliwości trzeciego Art. 2 otrzymał nowe brzmienie: komentarz podejścia do egzaminu nie będą mogli skorzystać aplikanci, którzy w „Art. 2. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy do projektu ustawy przeszłości chociaż raz przystąpili do egzaminu ze stażu pracy jako w latach 2013-2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego albo o zmianie ustawy asystenci lub referendarze narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prokuratorskiego, mogą ponownie przystąpić do tego egzaminu o Krajowej Szkole prawa oraz dyskryminuje osoby, które zaczynały naukę w starym systemie, w terminach wyznaczanych w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej Sądownictwa 2. Każdy aplikant powinien mieć tyle samo podejść do egzaminu ustawy.”. i Prokuratury sędziowskiego i nie powinno być w ogóle brane pod uwagę, czy taka osoba z systemu przed rozpoczęciem aplikacji przystępowała do egzaminu korzystając z legislacja.rcl. uprawnień jakie nabyła z tytułu zatrudnienia w charakterze asystenta gov.pl sędziego lub referendarza sądowego. To była odrębna ścieżka dojścia do zawodu, niezależna od tej aplikacyjnej. Zestawienie uwag nieuwzględnionych zgłoszonych w toku opiniowania i konsultacji publicznych projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (UD325).

L.p. Zgłaszający Art. Treść uwag Stanowisko

1. Stowarzyszenie Art. 1 1. Dodanie jednego podejścia do egzaminu jest niewystarczające – zmiana Pkt 1, 3, 4 i 8 Absolwentów z dwóch na trzy podejścia stanowi arbitralną decyzję nie posiadającą Konsekwencją zdania egzaminów sędziowskiego albo prokuratorskiego i Aplikantów KSSiP uzasadnienia merytorycznego. Nie wskazano dlaczego dwa podejścia są jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, a następnie „VOTUM” niewystarczające, a trzy podejścia są optymalne. pełnienie służby na stanowiskach sędziego i prokuratora. Takich gwarancji

2. Uzasadnienie projektu nie wyjaśnia dlaczego umożliwienie trzeciego nie posiadają natomiast przedstawiciele innych grup zawodowych, w tym podejścia do egzaminu miałoby wystarczyć do uwzględnienia adwokatów i radców prawnych, którzy w ramach prowadzonych praktyk różnorodnych sytuacji życiowych aplikantów. samodzielnie organizują swoje aktywności zawodowe, podlegając

3. Rozwiązanie jest niespójne z rozwiązaniami przyjętymi dla innych weryfikacji i swobodnemu wyborowi przez klientów. Z tych przyczyn egzaminów zawodowych – brak limitów dotyczących egzaminu egzamin sędziowski i egzamin prokuratorski, jako stanowiące przepustkę adwokackiego i radcowskiego – i prowadzi do nieuzasadnionego do wykonywania zawodów prawniczych najwyższego społecznego zróżnicowania sytuacji prawnej kandydatów do różnych zawodów zaufania, muszą być obwarowane licznymi ograniczeniami i wysokimi prawniczych. Adwokat lub radca prawny może wielokrotnie przystępować wymogami, aby zapewnić należycie wykwalifikowane kadry wymiaru do swojego egzaminu zawodowego (bez limitu), następnie wielokrotnie sprawiedliwości. Chociażby z przyczyn konieczności zapewnienia tych startować w konkursach na stanowiska sędziowskie (również bez limitu), a stanowisk egzaminowanym aplikantom, egzaminy te nie mogą być nadto ostatecznie objąć urząd sędziego. Tymczasem aplikant sędziowski, który zdawane w nieskończoność. Dodatkowo, celem samego ogłoszenia przeszedł wymagające i kompleksowe szkolenie, jest ograniczony do trzech naboru na aplikacje prowadzone w KSSiP jest odpowiedź na potrzeby podejść do egzaminu końcowego, po których definitywnie traci możliwość kadrowe sądów i prokuratury, które są bieżące, a oczekiwaniem jest objęcia urzędu sędziego tą drogą. Narusza to zasadę równości i pozostaje rozpoczęcie pracy przez asesorów w sądach i prokuraturze w możliwie w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP. najkrótszym terminie, stąd wprowadzenie wskutek nowelizacji możliwości

4. Potrzeby kadrowe wymiaru sprawiedliwości są znaczne i długotrwałe, trzeciego przystąpienia do egzaminów zawodowych jest działaniem zatem nie ma podstaw do założenia, że zostaną one zaspokojone dzięki preferującym potrzeby zdających, zwłaszcza wobec przyznanego im jednorazowemu zwiększeniu liczby podejść do egzaminu z dwóch do uprawnienia do przystąpienia do tego egzaminu w terminie 5 lat. trzech. W ocenie projektodawcy przyznanie aplikantom prawa do wielokrotnego

5. Przepisy wprowadzające system zróżnicowanych limitów w zależności zdawania tego egzaminu nie odpowiadałoby celowi działalności KSSiP, jak od przyczyny niepowodzenia w egzaminie są nadmiernie skomplikowane. i wpływałoby negatywnie na działalność sądów związaną z nieuzasadnionym przesunięciem w czasie dopływu kadry orzeczniczej.

7. System udzielania zezwoleń przez dyrektora KSSiP na przystąpienie do Ponadto obowiązujące aktualnie przepisy, które umożliwiają dwukrotne egzaminu w terminie późniejszym jest zbyt sztywny i nie uwzględnia zdawanie egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego korzystają z wszystkich uzasadnionych sytuacji. domniemania konstytucyjności. W ocenie projektodawcy rozwiązaniem

8. Propozycja całkowitego zniesienia limitów przy jednoczesnym zgodnym w Konstytucją RP jest zwiększenie możliwych podejść do wprowadzeniu przejrzystego systemu odpłatności od trzeciego podejścia, egzaminu sędziowskiego o jeden dodatkowy termin. Na powyższe ewentualnie wariant kompromisowy polegający na zwiększeniu liczby stanowisko nie mają wpływu analizy finansowe, w tym związane z podejść do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego co najmniej do proponowaną odpłatnością za trzeci i kolejny termin przystąpienia do sześciu. egzaminu, albowiem organizacja tych egzaminów, w tym pokrycie

9. Projektowane rozwiązanie odbiega od wcześniejszych deklaracji niezbędnych kosztów, są analizowane z wyprzedzeniem w ramach prac nad dotyczących postulatu zwiększenia limitu do sześciu podejść oraz ustawą budżetową i przysługującą KSSiP wysokością dotacji podmiotowej. kompleksowych zmian w systemie egzaminacyjnym. Pkt 2. Różnorodne sytuacje życiowych aplikantów stanowią podstawę do przystąpienia przez nich do egzaminu w terminie późniejszym, w tym na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, jak i projektowanej nowelizacji. Natomiast 5-letni okres, w którym mogą przystąpić do egzaminu w trzecim terminie, odpowiada na potrzeby aplikantów

wynikające z ich sytuacji osobistej, gdyż do decyzji aplikanta należy wybór terminu, w którym do egzaminu przystąpi. Pkt 5. Regulacje określające liczbę możliwych podejść do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego są jasne i precyzyjne, a także realizują reguły równości i sprawiedliwości oraz zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu do projektu: – możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które dwukrotnie nie zdały egzaminu, lecz do niego przystąpiły – możliwość dwukrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie zdały egzaminu w pierwszym terminie i nie przystąpiły do egzaminu w drugim terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia; – możliwość jednokrotnego zdawania egzaminu będą miały osoby, które nie przystąpiły do egzaminu w pierwszym terminie bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia lub gdy egzamin ten przerwały bez usprawiedliwienia. Surowsze traktowanie osób, które nie przystąpiły do egzaminu lub go przerwały bez zezwolenia jest uzasadnione brakiem wypełnienia podstawowego celu odbywania przez nich aplikacji, co ma negatywny wpływ na sytuację kadrową w sądach i prokuraturze pomimo zapewnienia w tych jednostkach odpowiedniej liczby stanowisk asesorskich i pokrycia kosztów kształcenia aplikantów ze środków publicznych, w tym wraz z przyznaniem im stypendium na czas kształcenia w przypadku aplikantów sędziowskich i prokuratorskich, zapewnieniem im kadry dydaktycznej w ramach zjazdów w Krakowie, a także licznego zaangażowania sędziów i prokuratorów w ramach sprawowanego przez nich patronatu nad aplikantami KSSiP. Pkt 7. W ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad KSSiP nie odnotowano skarg związanych z brakiem udzielania przez Dyrektora KSSiP zezwolenia na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie. Ponadto regulacja obowiązująca w tym zakresie nie wprowadza nadmiernych ograniczeń, albowiem wymagany jest wniosek aplikanta, jak i przedstawienie okoliczności (tj. choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna). Ponadto z danych będących w posiadaniu MS za lata 2023-2025 wynika, że z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikanci korzystali w znikomym, marginalnym wymiarze. Pkt 9. Wobec pilnego charakteru niniejszej nowelizacji, zakres przedmiotowy zmian w ustawie o KSSiP ograniczony jest wyłącznie do niezbędnych zmian ustawowych w celu wprowadzenia możliwości trzeciego terminu podejścia do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego. Natomiast prace analityczne dotyczące kompleksowej zmiany ustawy o KSSiP zostaną przeprowadzone przy kolejnych nowelizacjach.

2. Sędzia Sądu Art. 1 1. Wprowadzenie trzeciego podejścia do egzaminu sędziowskiego i Pkt 1. W ocenie projektodawcy dwukrotny brak zdania egzaminu Okręgowego w prokuratorskiego po dwóch „nieudanych podejściach” powinno zostać sędziowskiego albo prokuratorskiego nie jest immanentnie związany z Sosnowcu obwarowane warunkiem wykonywania pracy odpowiednio: referendarza nieodpowiednim doświadczeniem praktycznym aplikanta. Natomiast

sądowego lub asystenta sędziego, albo asystenta prokuratora - przez okres konieczność świadczenia pracy w okresie poprzedzającym przystąpienie co najmniej 2 lat, a do trzeciego terminu nie można byłoby podejść do egzaminów zawodowych w sądownictwie bądź w prokuraturze – dla wcześniej niż 2 lata i nie później niż 4 lata od niezdania egzaminu zwolnienia się z obowiązku zwrotu stypendium w przypadku uzyskania poprawkowego; tylko w ten sposób możliwe jest praktyczne, rzetelne i negatywnego wyniku egzaminu w trzecim terminie (art. 41c ust. 2 pkt 3 merytoryczne przygotowanie się aplikantów, którzy aż dwukrotnie nie zdali ustawy o KSSiP) – stanowi odpowiednią i wystarczającą regulację w tym końcowych egzaminów; trzeci termin egzaminów sędziowskiego i zakresie. prokuratorskiego winien być regulacją wyjątkową, a osoby, które Pkt 2-4. Wprowadzenie możliwości zdawania egzaminów sędziowskiego i dwukrotnie ich nie zdały wymagają zdecydowanie dłuższego praktycznego prokuratorskiego po raz trzeci jest rozwiązaniem kompromisowym, przygotowania w sądach lub prokuraturach; uwzględniającym kwalifikacje merytoryczne, w tym znaczący wysiłek

2. Należy wskazać, że nie każdy aplikant musi zdać z pozytywnym wynikiem aplikantów związany z zaliczeniem wszystkich sprawdzianów i praktyk w egzamin sędziowski albo prokuratorski, mimo że z powodzeniem ukończył trakcie aplikacji, która jest finansowana ze środków publicznych oraz którąś z aplikacji, gdyż egzaminy końcowe weryfikują praktycznie umożliwia reakcję na potrzeby kadrowe sądów i prokuratury w racjonalnym kandydatów na asesorów sądowych i prokuratorskich, zwłaszcza, że okresie od ukończenia przez nich aplikacji. prawie zawsze obowiązywała regulacja dotycząca jednokrotnej możliwości poprawy niezdanego końcowego egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (i dalej obowiązuje np. na aplikacji legislacyjnej); z kolei to, że dość duża liczba aplikantów w 2025 r. nie zdała końcowych egzaminów nie może uzasadniać wprowadzania zmian, będących reakcją na jednostkowe przypadki (zwłaszcza, że postulaty zmian pojawiły się wśród aplikantów dopiero właśnie w 2025 r.); takich zmian nie może też powodować kryzys w zakresie „praworządności” i brak ogłaszania konkursów na wolne stanowiska sędziowskie;

3. Nie można zgodzić się z uzasadnieniem projektu zmian, a mianowicie, że dotychczasowa „regulacja nie uwzględnia w wystarczającym stopniu różnych okoliczności życiowych, które mogą wystąpić po stronie aplikantów, a które utrudniają bądź uniemożliwiają im właściwe przygotowanie się do egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego”; trzeba podkreślić, że dość długi czas trwania aplikacji (zarówno w formie zwykłej, jak uzupełniającej z dodatkowym czasem 1 miesiąca przed pierwszym terminem egzaminu, a następnie rok przygotowań do egzaminu poprawkowego, w przypadku niezdania go pierwszy raz), wbrew argumentom z uzasadnienia projektu zmian, pozwala aplikantom na rzetelne i systematyczne przygotowanie się do końcowych egzaminów, a w przypadku przeszkód życiowych zawsze można wystąpić o zawieszenie w prawach i obowiązkach aplikanta (art. 42 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury) i po ich ustaniu później kontynuować aplikację (art. 42 ust. 4 pkt 3 i 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury); zresztą takie przeszkody życiowe są obecnie podstawą do uzyskania zgody Dyrektora KSSiP na przystąpienie do egzaminu w późniejszym terminie, przy zachowaniu jego statusu jako pierwszego terminu (art. 33 ust. ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury); sama powaga urzędu sędziego i prokuratora oraz konieczność posiadania najwyższych kwalifikacji merytorycznych do wykonywania pracy w tych zawodach oraz odporności na wszelkiego rodzaju sytuacje stresowe sprawia, że końcowe egzaminy na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej można było do tej pory powtórzyć tylko raz;

4. wprowadzenie możliwości zdawania egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego po raz trzeci, bez żadnych dodatkowych warunków, automatycznie może spowodować obniżenie poziomu merytorycznego przyszłych sędziów i prokuratorów i być „pretekstem” do wprowadzania kolejnych „terminów”, jak w przypadku aplikacji korporacyjnych innych zawodów prawniczych.

3. Dyrektor Krajowej Art. 3 Uwaga organizacyjna Jakkolwiek udział w egzaminie sędziowskim i egzaminie prokuratorskim Szkoły Sądownictwa Wejście w życie ustawy tuż przed egzaminem sędziowskim może znacznej liczby zdających stwarza trudności organizacyjne, głównie o Prokuratury spowodować problemy organizacyjne. Jak wskazuje Dział Informatyczny, charakterze informatycznym wobec faktu przeprowadzenia części obecna liczba uprawnionych do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego pisemnej z wykorzystaniem komputerów i sieci internetowej, to w roku 2026 (294 osoby), przy obecnych warunkach systemu i urządzeń podejmowane przez KSSiP działania, w tym związane z wyborem miejsca serwerowych już jest wartością krytyczną. przeprowadzenia egzaminów zawodowych i stworzeniem odpowiedniego zaplecza technicznego nie sprzeciwiają się niniejszej nowelizacji. Dodatkowo, w ocenie projektodawcy, nie należy spodziewać się zwiększonego udziału aplikantów w egzaminach zawodowych w 2026 r., wobec trwającego aktualnie stanu niepewności w odniesieniu do wejścia w życie projektowanych norm.

4. Dyrektor Krajowej Uwaga Potrzeba uchylenia art. 179 § 1 oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze Uwaga de lege ferenda. Szkoły Sądownictwa ogólna Jednocześnie uprzejmie wskazujemy na potrzebę uchylenia art. 179 § 1 Wobec pilnego charakteru niniejszej nowelizacji, zakres przedmiotowy i Prokuratury oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze. Obecnie asystenci prokuratorów, zmian w ustawie o KSSiP ograniczony jest wyłącznie do niezbędnych zmian którzy nie ukończyli aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej mogą ustawowych w celu wprowadzenia możliwości trzeciego terminu podejścia przystępować do egzaminu prokuratorskiego na podstawie art. 179 § 1 i § do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego. 1a ustawy Prawo o prokuraturze bez ograniczeń, natomiast asystenci sędziów i referendarze sądowi nie mogą już przystąpić do egzaminu Przedmiotem projektu nie są objęte kwestie związane z pozbawieniem sędziowskiego bez ukończonej aplikacji. Po wprowadzeniu aplikacji asystentów prokuratora możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego, uzupełniającej sędziowskiej uchylono bowiem przepis umożliwiający co jest dopuszczalne w myśl obowiązujących aktualnie przepisów. asystentom sędziów i referendarzom sądowym zdawanie egzaminu Postulat zostanie poddany wnikliwej analizie w ramach prac objętych sędziowskiego (taka możliwość była przewidziana do dnia 31 grudnia 2023 kolejnym projektem nowelizacji ustawy o KSSiP. r. na podstawie art. 19 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o KSSiP, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 217 r. poz. 1139, ze zm.). Art. 179 § 1 i § 1a ustawy - Prawo o prokuraturze pozostawiono bez zmian. Pozostawienie przepisu dotyczącego możliwości zdawania egzaminu prokuratorskiego przez asystentów prokuratorów w ustawie Prawo o prokuraturze jako art. 179 § 1 oraz § 1a – rodzi także ten problem, że aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej (AUP), którzy nie zdali egzaminu prokuratorskiego – mogą rokrocznie przystępować do tego egzaminu, jako asystenci prokuratora. Tymczasem aplikant aplikacji uzupełniającej sędziowskiej (AUS), będący referendarzem sądowym lub asystentem sędziego, który nie zda egzaminu sędziowskiego, możliwości przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, jako referendarz sądowy lub asystent sędziego nie ma. Takie zróżnicowanie sytuacji asystentów sędziego i referendarzy sądowych oraz asystentów prokuratora wydaje się nieuzasadnione. Co więcej, pozostawienie możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego przez asystenta prokuratora, rodzi inny jeszcze problem, a mianowicie taki, że aplikant, już w trakcie aplikacji, niezależnie od jej przebiegu, może przystępować do egzaminu prokuratorskiego. Odbywanie

aplikacji prokuratorskiej, w tym niezaliczenie sprawdzianów przez aplikanta AUP na aplikacji prokuratorskiej – nie wyłącza takiemu aplikantowi możliwości przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego, jako asystentowi prokuratora. Uchylenie art. 179 § 1 oraz § 1a ustawy Prawo o prokuraturze – pozwoli na ujednolicenie zasad przystępowania do egzaminu prokuratorskiego oraz do egzaminu sędziowskiego przez asystentów prokuratorów oraz asystentów sędziów i referendarzy sądowych, a jednocześnie pozwoli uniknąć sygnalizowanych wyżej problemów. W innym przypadku wprowadzanie w ramach opiniowanego projektu możliwości przystępowania do egzaminu prokuratorskiego po raz 3 przez aplikantów KSSiP, którzy 2- krotnie nie zdali tego egzaminu, de facto znajdzie zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do aplikantów aplikacji prokuratorskiej. Aplikanci aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej, którzy 2-krotnie nie zdali egzaminu prokuratorskiego, o ile są asystentami prokuratora, będą mogli bowiem dalej przystępować do egzaminu prokuratorskiego bez ograniczeń.

5. Sąd Apelacyjny we Uwaga Projekt powinien zawierać zmiany dotyczące doliczenia czasu aplikacji Uwaga de lege ferenda. Wrocławiu ogólna sędziowskiej do stażu pracy w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego Zakresem przedmiotowej nowelizacji objęty jest wyłącznie przepis art. 33 sędziów, tak jak w przypadku aplikacji prokuratorskiej. ustawy o KSSiP, a podstawą tych prac jest wprowadzenie dodatkowej, trzeciej możliwości podejścia do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego, w przypadku jego dwukrotnego niezdania. Powyższe ma na celu priorytetowe prowadzenie niniejszych prac i możliwe szybkie ich wejście w życie.

Zgłoszony postulat zostanie rozważony w ramach szerszych prac analitycznych prowadzonych w przy kolejnych nowelizacjach.

6. Wiceprezes Sądu Projektowana nowelizacja stanowi krok w dobrym kierunku i realizuje część Pkt 1 i 3. Okręgowego w postulatów od lat formułowanych przez środowisko aplikantów oraz Konsekwencją zdania egzaminów sędziowskiego albo prokuratorskiego Poznaniu absolwentów KSSiP. Niemniej jednak zakres proponowanych zmian jest jest objęcie stanowisk asesorskich w sądach i prokuraturze, a następnie niewystarczający – nie odpowiada w pełni ani rzeczywistym potrzebom pełnienie służby na stanowiskach sędziego i prokuratora. Takich gwarancji aplikantów, ani aktualnym wyzwaniom kadrowym wymiaru nie posiadają natomiast przedstawiciele innych grup zawodowych, w tym sprawiedliwości. Co więcej, część rozwiązań pozostaje w sprzeczności z adwokatów i radców prawnych, którzy w ramach prowadzonych praktyk zasadami równości i proporcjonalności wynikającymi z Konstytucji RP. samodzielnie organizują swoje aktywności zawodowe, podlegając weryfikacji i swobodnemu wyborowi przez klientów.

1. Liczba podejść do egzaminu zawodowego Z tych przyczyn egzamin sędziowski i egzamin prokuratorski, jako Proponowane dodanie jednego dodatkowego podejścia do egzaminu stanowiące przepustkę do wykonywania zawodów prawniczych należy uznać za krok niewystarczający. Nie istnieją żadne racjonalne najwyższego społecznego zaufania, muszą być obwarowane licznymi podstawy, aby trzy próby uznać za liczbę optymalną. Projekt nie uwzględnia ograniczeniami i wysokimi wymogami, aby zapewnić należycie też zróżnicowanych sytuacji życiowych kandydatów – takich jak choroba, wykwalifikowane kadry wymiaru sprawiedliwości. Chociażby z przyczyn macierzyństwo, trudności finansowe czy inne losowe okoliczności. konieczności zapewnienia tych stanowisk egzaminowanym aplikantom, Jednocześnie wprowadzenie sztywnego limitu trzech podejść, przy egzaminy te nie mogą być nadto zdawane w nieskończoność. całkowitym braku takich ograniczeń w odniesieniu do innych zawodów Dodatkowo, celem samego ogłoszenia naboru na aplikacje prowadzone w prawniczych, narusza zasadę równego traktowania (art. 32 Konstytucji RP). KSSiP jest odpowiedź na potrzeby kadrowe sądów i prokuratury, które są W konsekwencji osoby, które ukończyły najbardziej wymagającą formę bieżące, a oczekiwaniem jest rozpoczęcie pracy przez asesorów w sądach kształcenia w Polsce – aplikację w KSSiP – są w gorszej sytuacji niż i prokuraturze w możliwie najkrótszym terminie, stąd wprowadzenie kandydaci z wolnych zawodów prawniczych. wskutek nowelizacji możliwości trzeciego przystąpienia do egzaminów

2. Uzależnienie zgody na późniejsze przystąpienie do egzaminu od decyzji zawodowych jest działaniem preferującym potrzeby zdających, zwłaszcza Dyrektora KSSiP wobec przyznanego im uprawnienia do przystąpienia do tego egzaminu w Mechanizm udzielania przez Dyrektora KSSiP zezwoleń na przystąpienie do terminie 5 lat. egzaminu w terminie późniejszym cechuje się nadmiernym rygoryzmem i W ocenie projektodawcy przyznanie aplikantom prawa do wielokrotnego nie uwzględnia pełnego spektrum uzasadnionych przypadków. zdawania tego egzaminu nie odpowiadałoby celowi działalności KSSiP, jak Projektowane regulacje utrwalają to restrykcyjne podejście, nie i wpływałoby negatywnie na działalność sądów związaną z przewidując ani poszerzenia katalogu przesłanek uzasadniających nieuzasadnionym przesunięciem w czasie dopływu kadry orzeczniczej. wydanie zezwolenia, ani wprowadzenia bardziej elastycznych rozwiązań Ponadto obowiązujące aktualnie przepisy, które umożliwiają dwukrotne pozwalających na uwzględnienie indywidualnej sytuacji aplikantów. zdawanie egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego korzystają z

3. Arbitralny charakter limitów czasowych domniemania konstytucyjności. W ocenie projektodawcy rozwiązaniem Wprowadzone w projekcie limity czasowe – 48 i 60 miesięcy – mają zgodnym w Konstytucją RP jest zwiększenie możliwych podejść do charakter arbitralny i nie znajdują merytorycznego uzasadnienia. Sam egzaminu sędziowskiego o jeden dodatkowy termin. Na powyższe upływ czasu od zakończenia aplikacji nie może stanowić wystarczającej stanowisko nie mają wpływu analizy finansowe, w tym związane z podstawy do wykluczenia z możliwości przystąpienia do egzaminu. proponowaną odpłatnością za trzeci i kolejny termin przystąpienia do Decydującym kryterium powinny być kompetencje i aktualna wiedza egzaminu, albowiem organizacja tych egzaminów, w tym pokrycie kandydata, a nie mechaniczne kryterium czasowe. niezbędnych kosztów, są analizowane z wyprzedzeniem w ramach prac nad ustawą budżetową i przysługującą KSSiP wysokością dotacji podmiotowej. Wprowadzone w projekcie kryteria czasowe są powiązane z regulacjami związanymi z obowiązkiem zwrotu stypendium przez aplikanta, który nie zdał egzaminu – z możliwością zwolnienia się z tego obowiązku, gdy w okresie 6 lat po dniu ukończenia aplikacji co najmniej przez 3 lata był zatrudniony w sądownictwie powszechnym lub prokuraturze.

Pkt 2. Projektodawca w ramach sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad KSSiP nie odnotował skarg związanych z brakiem udzielania przez Dyrektora KSSiP zezwolenia na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego albo prokuratorskiego w późniejszym terminie. Ponadto regulacja obowiązująca w tym zakresie nie wprowadza nadmiernych ograniczeń, albowiem wymagany jest wniosek aplikanta, jak i przedstawienie okoliczności (tj. choroba, wypadek losowy lub inna udokumentowana przez aplikanta przyczyna). Ponadto z danych będących w posiadaniu MS za lata 2023-2025 wynika, że z przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o KSSiP aplikanci korzystają w znikomym, marginalnym wymiarze.