Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Warszawa, 29 kwietnia 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-60-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów i Gospodarki.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn

Art. 1. W ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2026 r. poz. 478) po rozdziale 5 dodaje się rozdział 5a w brzmieniu: „Rozdział 5a

Przepisy epizodyczne

Art. 19a. 1. Zwalnia się od podatku darowizny, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. na terenie gmin wskazanych w przepisach określających wykaz gmin, w których były lub są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1402 i 1847).

2. Do środka trwałego będącego przedmiotem darowizny, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 23 ust. 1 pkt 45 i pkt 45a lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.1)).

Art. 19b. W zakresie, w jakim obdarowany nie przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. przedmiotu darowizny, o której mowa w art. 19a ust. 1, na cel określony w tym przepisie, jest obowiązany złożyć do dnia 31 stycznia 2027 r. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych.”.

Art. 2. 1. Na wniosek obdarowanego, zawierający jego oświadczenie o zamiarze przeznaczenia do dnia 31 grudnia 2026 r. darowizny, o której mowa w art. 19a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, na cel określony w tym przepisie, organ podatkowy zawiesza postępowanie podatkowe w sprawie opodatkowania darowizny wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Podjęcie z urzędu zawieszonego postępowania następuje niezwłocznie po upływie terminu, o którym mowa w art. 19a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 340, 368, 620, 680, 1022, 1180, 1301, 1302, 1366, 1795, 1804, 1817, 1822, 1823, 1838 i 1858 oraz z 2026 r. poz. 203 i 424.

Art. 3. Jeżeli do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin płatności podatku od spadków i darowizn od darowizny, o której mowa w art. 19a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, co do której obdarowany złoży organowi podatkowemu do dnia upływu tego terminu oświadczenie o zamiarze jej przeznaczenia do dnia 31 grudnia 2026 r. na cel określony w tym przepisie, termin płatności podatku od spadków i darowizn upływa z dniem 31 stycznia 2027 r.

Art. 4. Jeżeli do dnia 31 grudnia 2026 r. obdarowany przeznaczył w całości albo w części darowiznę, o której mowa w art. 19a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, na cel określony w tym przepisie, organ podatkowy, który wydał decyzję ostateczną w sprawie podatku od spadków i darowizn, na wniosek tego obdarowanego złożony przed upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym otrzymał on darowiznę, uchyla albo zmienia tę decyzję w zakresie, w jakim obdarowany przeznaczył tę darowiznę na cel określony w art. 19a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.

Art. 5. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

UZASADNIENIE

Zmiana ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2026 r. poz. 478), zwanej dalej „uPSD”, ma na celu zapewnienie przedłużenia o rok obowiązywania zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, zwanego dalej „PSD”, darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r.

Art. 1 projektu ustawy

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1402, z późn. zm.) zwalnia się od PSD darowizny, jeżeli do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź, zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz. U. poz. 1859, z późn. zm.) określono m.in. wykaz gmin poszkodowanych w wyniku wystąpienia powodzi we wrześniu 2024 r., na terenie których stosuje się szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi.

Oznacza to, że w przypadku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., obdarowani byli zwolnieni od tego podatku, jeżeli przeznaczyli nabyte darowizny na usunięcie skutków powodzi na terenach gmin objętych ww. rozporządzeniem do końca 2025 r.

W związku z tym, że powódź miała duże rozmiary, nie wszyscy poszkodowani zdążyli odbudować lub wyremontować zniszczone domy mieszkalne i inną infrastrukturę. W konsekwencji albo nie przeznaczyli jeszcze otrzymanych darowizn na usunięcie skutków powodzi w terminie do 31 grudnia 2025 r., albo nadal istnieje potrzeba przekazania wsparcia finansowego na usuwanie tych skutków w 2026 r.

W związku z powyższym istnieje potrzeba wprowadzenia zwolnienia od PSD darowizn, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. zostaną one przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. na terenie gmin wskazanych w przepisach określających wykaz gmin, w których były lub są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Niektóre szczególne rozwiązania związane

z usuwaniem skutków powodzi z uwagi na upływ czasu, na jaki zostały ustanowione, przestały już obowiązywać na terenach gmin dotkniętych powodzią z września 2024 r., dlatego zasadne jest odwołanie się do tych gmin, w których były lub są stosowane te rozwiązania.

Zwolnienie będzie mieć zastosowanie zarówno do darowizn już dokonanych, jeżeli obdarowani nie zdążyli przeznaczyć otrzymanych darowizn do końca 2025 r. na usunięcie skutków powodzi, jak i do darowizn otrzymanych od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. i przeznaczonych w tym okresie na usunięcie skutków powodzi.

Zwolnienie będzie mieć zastosowanie do darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. zarówno przez obdarowanego będącego poszkodowanym w wyniku tej powodzi, jak również przez innych obdarowanych, którzy przeznaczą otrzymane darowizny na usunięcie skutków tej powodzi.

Dzięki temu rozwiązaniu osoby, które otrzymały darowizny i nie zdążyły przeznaczyć ich na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. w terminie do 31 grudnia 2025 r., nie będą musiały ubiegać się o udzielenie indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową”.

Celem wyeliminowania ewentualnych wątpliwości w zakresie kontynuowania stosowania rozwiązań dotyczących darowizn przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi, określonych w art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, projektowany art. 19a ust. 2 w uPSD stanowi, że do środka trwałego będącego przedmiotem darowizny, o której mowa w art. 19a ust. 1 uPSD, nie będzie się stosować przepisów art. 23 ust. 1 pkt 45 i pkt 45a lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.). Przepis ten ogranicza się do podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ zwolnienie od PSD w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD znajdzie zastosowanie tylko do obdarowanych będących osobami fizycznymi (przepisom uPSD podlega nabycie majątku tylko przez osoby fizyczne, a nie osoby prawne).

W przypadku gdy obdarowany nie przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. wszystkich przedmiotów darowizny na usunięcie skutków powodzi, to w ich zakresie będzie zobowiązany złożyć do dnia 31 stycznia 2027 r. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Przepis ten stanowi przesunięcie momentu, od którego liczony jest miesięczny termin do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (zeznanie podatkowe SD-3). Zgodnie z art. 17a ust. 1 uPSD podatnicy PSD są obowiązani złożyć zeznanie w terminie miesiąca, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, to jest w przypadku darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania tej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Mogą wystąpić przypadki, w których podatnicy nie złożyli zeznania w terminie, o którym mowa w art. 17a ust. 1 lub 1a uPSD, ponieważ w uprawniony sposób zakładali, że przeznaczą całą otrzymaną darowiznę na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. i będą zwolnieni z PSD. Na wypadek takich sytuacji w projektowanym art. 19b uPSD wprowadza się termin do złożenia zeznania podatkowego liczony od końca okresu, w którym podatnicy mogli przeznaczyć otrzymane darowizny na usunięcie skutków powodzi.

Art. 2–4 projektu ustawy

Art. 2–4 projektu ustawy zawierają rozwiązania, które mają na celu zapewnienie pełnej kontynuacji zwolnienia i nieobciążanie podatkiem osób, które przeznaczą darowizny na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

W przypadku obdarowanego, wobec którego toczy się postępowanie podatkowe z tytułu otrzymanej darowizny, której nie przeznaczył na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1, ale zamierza to zrobić, organ podatkowy zawiesi postępowanie podatkowe na jego wniosek zawierający oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny do dnia 31 grudnia 2026 r. na ten cel (art. 2 projektu ustawy). Przepis dotyczył będzie zarówno postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji, jak i postępowania odwoławczego. Podjęcie zawieszonego postępowania podatkowego będzie możliwe na wniosek obdarowanego (zgodnie z art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej) w przypadku przeznaczenia darowizny na usunięcie skutków powodzi przed końcem 2026 r. Zawieszone postępowanie będzie mogło być również podjęte na wniosek obdarowanego celem ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w przypadku, gdy obdarowany przeznaczy darowiznę na inny cel, przez co zwolnienie nie będzie mogło być zastosowane. W każdym przypadku, w którym podatnik nie złoży wniosku o podjęcie postępowania do końca 2026 r., organ podatkowy podejmie z urzędu zawieszone postępowanie niezwłocznie po upływie terminu, o którym mowa w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, celem jego umorzenia (w przypadku spełnienia przez obdarowanego przesłanek do zastosowania zwolnienia) albo ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (w przypadku niespełnienia tych przesłanek lub spełnienia ich przez częściowe przeznaczenie darowizny na usunięcie skutków powodzi).

Art. 3 projektu ustawy zawiera rozwiązania skierowane do podatników, którym doręczono decyzję w sprawie podatku od spadków i darowizn, a termin płatności podatku nie upłynął do dnia wejścia w życie projektowanej ustawy. W sytuacji gdy obdarowany przeznaczył przedmiot darowizny w okresie od 1 stycznia 2026 r. do dnia wejścia w życie ustawy na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, przysługiwać mu będzie prawo odwołania się od decyzji na zasadach ogólnych określonych w Ordynacji podatkowej. W przypadku gdy podatnik do dnia wejścia w życie projektowanych przepisów nie przeznaczy darowizny na usuwanie skutków powodzi z 2024 r. i złoży organowi podatkowemu przed upływem terminu płatności podatku oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny do dnia 31 grudnia 2026 r. na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, to termin płatności tego podatku, zgodnie z projektowanym art. 3, upłynie z dniem 31 stycznia 2027 r.

Każdemu obdarowanemu, który przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. darowiznę na usuwanie skutków powodzi, przysługiwać będzie prawo do wystąpienia z wnioskiem o uchylenie albo zmianę decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn (art. 4 projektu ustawy). Termin złożenia wniosku wynosić będzie pięć lat, licząc od końca roku, w którym obdarowany otrzymał darowiznę. W przypadku zapłaty podatku skutkiem uchylenia decyzji będzie zwrot nadpłaty podatku z urzędu w całości, a w przypadku zmiany decyzji w części, w zakresie, w jakim przeznaczono darowiznę na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD. Do zwrotu nadpłaty, w tym terminu zwrotu nadpłaty, zwrotu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, jeżeli obdarowany je uiścił, zastosowanie znajdą ogólne przepisy Ordynacji podatkowej regulujące zwrot nadpłaty podatku i terminy na załatwienie sprawy przez organ podatkowy.

Art. 5 projektu ustawy

Proponuje się, aby ustawa weszła w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, co podyktowane jest potrzebą jak najszybszego uregulowania sytuacji prawnopodatkowej osób, do których skierowane jest zwolnienie. Proponowane zmiany są korzystne dla podatników, którzy przeznaczą otrzymane darowizny na usuwanie skutków powodzi i powinny wejść jak najszybciej w życie. Przyjęcie takiego terminu wejścia w życie ustawy nie narusza zatem zasad demokratycznego państwa prawnego.

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych, w związku z czym nie podlega procedurze notyfikacji na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej lub Europejskiemu Bankowi Centralnemu, celem uzyskania opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia, w przypadkach określonych w obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisach Unii Europejskiej.

Projekt uzyskał pozytywną, wiążącą opinię Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677, z późn. zm.) oraz § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404) projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”. Nazwa projektu Data sporządzenia Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn 17 kwietnia 2026 r. Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Finansów Źródło Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Inne Stanu lub Podsekretarza Stanu Jarosław Neneman, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Nr w Wykazie prac legislacyjnych Monika Derejko-Kotowska, Dyrektor Departamentu Podatków i i programowych Rady Ministrów Opłat Stanowiących Dochód Jednostek Samorządu Terytorialnego UD351 tel. (22) 694 58 04, e-mail: sekretariat.dpl@mf.gov.pl referent projektu: Katarzyna Sokołowska-Wicińska, naczelnik wydziału w Departamencie Podatków i Opłat Stanowiących Dochód Jednostek Samorządu Terytorialnego tel. 538 506 025, e-mail: katarzyna.sokolowska-wicinska@mf.gov.pl

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? W wyniku powodzi, która dotknęła Polskę we wrześniu 2024 r., nastąpiły poważne zniszczenia na obszarze wielu gmin w niektórych województwach. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września 2024 r. w sprawie wykazu gmin, w których są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., oraz rozwiązań stosowanych na ich terenie (Dz. U. poz. 1859, z późn. zm.) określono m.in. wykaz gmin poszkodowanych w wyniku wystąpienia powodzi we wrześniu 2024 r., na terenie których stosuje się szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1402, z późn. zm.) zwalnia się od podatku od spadków i darowizn (zwanego dalej „PSD”) darowizny, jeżeli do dnia 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź, zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi. Oznacza to, że w przypadku powodzi, która miała miejsce we wrześniu 2024 r., obdarowani byli zwolnieni od tego podatku, jeżeli przeznaczyli przedmioty darowizny na usuwanie skutków powodzi na terenach gmin objętych ww. rozporządzeniem do końca 2025 r. W związku z tym, że powódź miała duże rozmiary, nie wszyscy poszkodowani zdążyli odbudować lub wyremontować zniszczone domy mieszkalne i inną infrastrukturę. W konsekwencji albo nie przeznaczyli jeszcze otrzymanych darowizn na usunięcie skutków tej powodzi w terminie do 31 grudnia 2025 r., albo nadal istnieje potrzeba przekazania wsparcia finansowego na usuwanie tych skutków w 2026 r. Rozwiązanie to postulowane jest przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast z regionu objętego skutkami powodzi oraz organizacje pozarządowe.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Proponuje się wprowadzenie w ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2026 r. poz. 478), zwanej dalej „uPSD”, zwolnienia od PSD darowizn, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31grudnia 2026 r. darowizny te zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. na terenie gmin wskazanych w przepisach określających wykaz gmin, w których były lub są stosowane szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z września 2024 r., wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Niektóre szczególne rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi z uwagi na upływ czasu, na jaki zostały ustanowione, przestały już obowiązywać na terenach gmin dotkniętych powodzią z września 2024 r., dlatego zasadne jest odwołanie się do tych gmin, w których były lub są stosowane te rozwiązania. Zwolnienie będzie mieć zastosowanie zarówno do darowizn już dokonanych, jeżeli obdarowani nie zdążyli przeznaczyć otrzymanych darowizn do końca 2025 r. na usunięcie skutków powodzi, jak i do darowizn otrzymanych od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. i przeznaczonych w tym okresie na usunięcie skutków powodzi. Zwolnienie będzie mieć zastosowanie do darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. zarówno przez obdarowanego, będącego poszkodowanym w wyniku tej powodzi, jak również przez innych obdarowanych, którzy przeznaczą otrzymane darowizny na usunięcie skutków tej powodzi. Dzięki temu rozwiązaniu osoby, które otrzymały darowizny i nie zdążyły przeznaczyć ich na zlikwidowanie skutków powodzi z września 2024 r. w terminie do 31 grudnia 2025 r., nie będą musiały ubiegać się o udzielenie

indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.). Celem wyeliminowania ewentualnych wątpliwości w zakresie kontynuowania stosowania rozwiązań dotyczących darowizn przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi, określonych w art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, projektowany art. 19a ust. 2 w uPSD stanowi, że do środka trwałego będącego przedmiotem darowizny, o której mowa w art. 19a ust. 1 uPSD, nie będzie się stosować przepisów art. 23 ust. 1 pkt 45 i pkt 45a lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.). Przepis ten ogranicza się do podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ zwolnienie od PSD w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD znajdzie zastosowanie tylko do obdarowanych będących osobami fizycznymi (przepisom uPSD podlega nabycie majątku tylko przez osoby fizyczne, a nie osoby prawne). W przypadku gdy obdarowany nie przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. wszystkich przedmiotów darowizny na usunięcie skutków powodzi, to w ich zakresie będzie zobowiązany złożyć do dnia 31 stycznia 2027 r. właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Przepis ten stanowi przesunięcie momentu, od którego liczony jest miesięczny termin do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (zeznanie podatkowe SD-3). Zgodnie z art. 17a ust. 1 uPSD podatnicy PSD są obowiązani złożyć zeznanie w terminie miesiąca, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, to jest w przypadku darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania tej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Mogą wystąpić przypadki, w których podatnicy nie złożyli zeznania w terminie, o którym mowa w art. 17a ust. 1 lub 1a uPSD, ponieważ w uprawniony sposób zakładali, że przeznaczą całą otrzymaną darowiznę na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. i będą zwolnieni z PSD. Na wypadek takich sytuacji w projektowanym art. 19b uPSD wprowadza się termin do złożenia zeznania podatkowego liczony od końca okresu, w którym podatnicy mogli przeznaczyć otrzymane darowizny na usunięcie skutków powodzi.

Art. 2, art. 3 i art. 4 projektu ustawy zawierają rozwiązania, które mają na celu zapewnienie pełnej kontynuacji zwolnienia i nieobciążanie podatkiem osób, które przeznaczą darowizny na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. W przypadku obdarowanego, wobec którego toczy się postępowanie podatkowe z tytułu otrzymanej darowizny, której nie przeznaczył na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1, ale zamierza to zrobić, organ podatkowy zawiesi postępowanie podatkowe na jego wniosek zawierający oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny do dnia 31 grudnia 2026 r. na ten cel (art. 2 projektu ustawy). Przepis dotyczył będzie zarówno postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji, jak i postępowania odwoławczego. Podjęcie zawieszonego postępowania podatkowego będzie możliwe na wniosek obdarowanego (zgodnie z art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej) w przypadku przeznaczenia darowizny na usunięcie skutków powodzi przed końcem 2026 r. Zawieszone postępowanie będzie mogło być również podjęte na wniosek obdarowanego celem ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w przypadku, gdy obdarowany przeznaczy darowiznę na inny cel, przez co zwolnienie nie będzie mogło być zastosowane. W każdym przypadku, w którym podatnik nie złoży wniosku o podjęcie postępowania do końca 2026 r., organ podatkowy podejmie z urzędu zawieszone postępowanie niezwłocznie po upływie terminu, o którym mowa w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, celem jego umorzenia (w przypadku spełnienia przez obdarowanego przesłanek do zastosowania zwolnienia) albo ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (w przypadku niespełnienia tych przesłanek lub spełnienia ich przez częściowe przeznaczenie darowizny na usunięcie skutków powodzi).

Art. 3 projektu ustawy zawiera rozwiązania skierowane do podatników, którym doręczono decyzję w sprawie podatku od spadków i darowizn, a termin płatności podatku nie upłynął do dnia wejście w życie projektowanej ustawy. W sytuacji gdy obdarowany przeznaczył przedmiot darowizny w okresie od 1 stycznia 2026 r. do dnia wejścia w życie ustawy na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, przysługiwać mu będzie prawo odwołania się od decyzji na zasadach ogólnych określonych w Ordynacji podatkowej. W przypadku gdy podatnik do dnia wejścia w życie projektowanych przepisów nie przeznaczy darowizny na usuwanie skutków powodzi z 2024 r. i złoży organowi podatkowemu przed upływem terminu płatności podatku oświadczenie o zamiarze przeznaczenia darowizny do dnia 31 grudnia 2026 r. na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD, to termin płatności tego podatku, zgodnie z projektowanym art. 3, upłynie z dniem 31 stycznia 2027 r. Każdemu obdarowanemu, który przeznaczy do dnia 31 grudnia 2026 r. darowiznę na usuwanie skutków powodzi, przysługiwać będzie prawo do wystąpienia z wnioskiem o uchylenie albo zmianę decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn (art. 4 projektu ustawy). Termin złożenia wniosku wynosić będzie pięć lat, licząc od końca roku, w którym obdarowany otrzymał darowiznę. W przypadku zapłaty podatku skutkiem uchylenia decyzji będzie zwrot nadpłaty podatku z urzędu w całości, a w przypadku zmiany decyzji w części, w zakresie, w jakim przeznaczono darowiznę na cel określony w projektowanym art. 19a ust. 1 uPSD. Do zwrotu nadpłaty, w tym terminu zwrotu nadpłaty, zwrotu odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, jeżeli obdarowany je uiścił, zastosowanie znajdą ogólne przepisy Ordynacji podatkowej regulujące zwrot nadpłaty podatku i terminy na załatwienie sprawy przez organ podatkowy.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Przepisy objęte zakresem regulacji nie są regulowane w prawie Unii Europejskiej i nie podlegają harmonizacji. Co do zasady w prawie Unii Europejskiej nie są także regulowane sprawy stosowania ulg i zwolnień podatkowych pod warunkiem, że nie naruszają podstawowych zasad traktatowych, między innymi zasady swobody przepływu kapitału.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Podatnicy podatku od Brak możliwości Brak obowiązku zapłaty spadków i darowizn – oszacowania liczby osób podatku od spadków i obdarowani, którzy darowizn oraz dopełnienia przeznaczą darowizny na formalności związanych ze usunięcie skutków składaniem zeznań powodzi, która miała podatkowych dotyczących miejsce we wrześniu otrzymanych darowizn, które 2024 r. będą objęte zwolnieniem od podatku. Możliwość wnioskowania o zawieszenie postępowania, uchylenie lub zmianę decyzji w przypadku spełnienia warunku zwolnienia, a także uzyskania zwrotu nadpłaconego podatku. Naczelnicy urzędów 380, jako organy właściwe Rozporządzenie Ministra Zmniejszenie liczby skarbowych w sprawie podatku od Rozwoju i Finansów z prowadzonych postępowań spadków i darowizn dnia 24 lutego 2017 r. w podatkowych w sprawie sprawie terytorialnego podatku od spadków i zasięgu działania oraz darowizn z tytułu darowizn, siedzib dyrektorów izb które będą objęte administracji skarbowej, zwolnieniem od podatku. naczelników urzędów Obowiązek rozpatrzenia skarbowych i wniosków, których złożenie naczelników urzędów przewidują projektowane celno-skarbowych oraz przepisy. siedziby dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 361, z późn. zm.)

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Nie były prowadzone konsultacje poprzedzające przygotowanie projektu ustawy, tzw. pre-konsultacje publiczne. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677, z późn. zm.) oraz stosownie do § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404) projekt ustawy został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”. W celu przeprowadzenia konsultacji publicznych projekt został przekazany w szczególności Krajowej Radzie Notarialnej, Krajowej Radzie Doradców Podatkowych, Konfederacji Lewiatan, Unii Metropolii Polskich, Unii Miasteczek Polskich, a także Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w celu uzyskania opinii. Zespół ds. Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2026 r. wydał wiążącą, pozytywną opinię do projektu. Konsultacje publiczne trwały od 14 do 21 stycznia 2026 r. Czas trwania konsultacji publicznych – 7 dni. Skrócony termin do zgłoszenia uwag do projektu ustawy wynikał z wąskiego zakresu jego regulacji, a ponadto proponowane zmiany są korzystne dla podatników, którzy przeznaczą otrzymane darowizny na usuwanie skutków powodzi i powinny wejść jak najszybciej w życie. Wyniki konsultacji publicznych zostały przedstawione w raporcie z konsultacji i opiniowania.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wydatki ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Saldo ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 budżet państwa 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 JST 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 pozostałe jednostki 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 (oddzielnie) Wejście w życie projektowanych regulacji nie będzie miało wpływu na zmniejszenie planowanych dochodów lub zwiększenie wydatków jednostek sektora finansów publicznych, Źródła finansowania w tym budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów. Dodatkowe Skutki finansowe dla gmin z tytułu zwolnienia od podatku będą wyłącznie pośrednie, gdyż informacje, w tym gdyby nie powódź i konieczność usuwania jej skutków, darowizny takie nie byłyby wskazanie źródeł dokonywane, a zatem nie byłoby wpływów do budżetów gmin z tytułu podatku od spadków danych i przyjętych i darowizn. Jednocześnie przedłużenie obowiązywania zwolnienia stanowi formę wsparcia dla do obliczeń założeń gmin, gdyż ich obowiązki niesienia pomocy dla powodzian zostaną w pewnym stopniu zredukowane dzięki pomocy podmiotów prywatnych.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 0 1 2 3 5 10 Łącznie zmian (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa pieniężnym sektor mikro-, małych (w mln zł, i średnich ceny stałe z przedsiębiorstw …… r.) rodzina, obywatele oraz gospodarstwa domowe duże przedsiębiorstwa W ujęciu sektor mikro-, małych Projektowane zmiany będą miały pozytywny wpływ na przedsiębiorców niepieniężnym i średnich będących osobami fizycznymi, ponieważ zyskają oni pewność, że nie przedsiębiorstw zapłacą podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanych darowizn albo otrzymają zwrot nadpłaty podatku, jeżeli przeznaczą je na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r. w terminie do 31 grudnia 2026 r. Osoby te nie będą musiały ubiegać się o udzielenie indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. rodzina, obywatele Projektowane zmiany będą miały pozytywny wpływ na sytuację oraz gospodarstwa ekonomiczną i społeczną rodziny, a także osób niepełnosprawnych oraz domowe osób, ponieważ zyskają oni pewność, że nie zapłacą podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanych darowizn, jeżeli przeznaczą je na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r. w terminie do 31 grudnia 2026 r. Osoby te nie będą musiały ubiegać się o udzielenie indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Niemierzalne Dodatkowe informacje, w tym wskazanie źródeł danych i przyjętych do obliczeń założeń

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: Zmniejszenie liczby dokumentów oraz procedur wynika z uproszczonej formy zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, darowizn przeznaczonych na usunięcie skutków powodzi w stosunku do procedury związanej z ubieganiem się o udzielenie indywidualnych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.

9. Wpływ na rynek pracy Przedmiotowy projekt nie wywiera wpływu na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, inne: administracyjne lub wojskowe Omówienie wpływu Wejście w życie projektowanej ustawy nie wywiera wpływu na wskazane wyżej obszary.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Z uwagi na przedmiot regulacji nie jest planowana ewaluacja efektów projektu, a tym samym nie przewiduje się stosowania mierników tej ewaluacji.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak. RAPORT Z KONSULTACJI projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (UD351)

1. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania.

a) Podmioty, do których skierowano projekt w celu przedstawienia stanowiska w ramach konsultacji publicznych lub wyrażenia opinii

1. Krajowa Rada Notarialna

2. Krajowa Rada Doradców Podatkowych

3. Konfederacja Lewiatan

4. Unia Metropolii Polskich

5. Unia Miasteczek Polskich

6. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego

b) Podmioty, które przedstawiły stanowisko lub opinię

1. Fundacja Wspomagania Wsi

2. Forum Darczyńców

3. Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie”

4. Fundusz Lokalny Masywu Śnieżnika

c) Omówienie przedstawionych stanowisk lub opinii i odniesienie się do nich Podmioty wymienione w lit. b wyraziły poparcie dla zmian zaproponowanych w projekcie ustawy.

2. Informacja o okresie przeprowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania i terminie wyznaczonym do zajęcia stanowiska. Konsultacje publiczne trwały od 14 do 21 stycznia 2026 r. Czas trwania konsultacji publicznych – 7 dni.

Projekt został przekazany także do zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. W dniu 16 lutego 2026 r. Zespół ds. Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego wydał pozytywną wiążącą opinię do projektu.

3. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym. Projekt nie wymaga zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji oraz uzgodnienia z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.

4. Podmioty, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Brak zgłoszeń w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.