Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Warszawa, 24 września 2026 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-156-26

Pan Włodzimierz Czarzasty Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Finansów i Gospodarki.

Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Art. 1. W ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 412, 414, 846 i 1206) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 93 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Stawka akcyzy na alkohol etylowy wynosi 10 109,00 zł od 1 hektolitra alkoholu etylowego 100% vol. zawartego w gotowym wyrobie.”;

2) w art. 94 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Stawka akcyzy na piwo wynosi 13,82 zł od 1 hektolitra za każdy stopień Plato gotowego wyrobu.”;

3) w art. 95 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Stawka akcyzy na wino wynosi 280,83 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.”;

4) w art. 96 w ust. 4 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„1) na cydr i perry o kodach CN 2206 00 31, 2206 00 51 oraz 2206 00 81, o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu nieprzekraczającej 5,0 % objętości – 122,71 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu;

2) na pozostałe napoje fermentowane – 280,83 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.”;

5) w art. 97 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Stawka akcyzy na wyroby pośrednie wynosi 562,93 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.1)) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 97 po ust. 8a dodaje się ust. 8aa w brzmieniu: „8aa. Wysokość dotacji, o której mowa w ust. 8a, podlega zwiększeniu o wysokość środków odpowiadającą nadwyżce sumy wpływów z podatku akcyzowego od:

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 1537 i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26, 203, 791, 972, 986 i 1007.

1) alkoholu etylowego,

2) piwa,

3) wina, napojów fermentowanych i wyrobów pośrednich

– w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 412, 414, 846 i …) uzyskanej w każdym kolejnym roku budżetowym względem roku 2026, przy czym zwiększenie tej dotacji następuje w drugim roku następującym po roku, w którym nadwyżka ta została uzyskana.”;

2) w art. 131d ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W ramach środków, o których mowa w art. 131c ust. 1, jest możliwe przekazanie do Funduszu dotacji podmiotowej z budżetu państwa na finansowanie świadczeń gwarantowanych, przy czym do tych środków nie zalicza się środków, o których mowa w art. 97 ust. 8aa.”.

Art. 3. Przepis art. 97 ust. 8aa ustawy zmienianej w art. 2 stosuje się po raz pierwszy do dotacji, o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy zmienianej w art. 2, przekazywanej w roku 2029.

Art. 4. 1. W latach 2027 i 2028 dotacja, o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy zmienianej w art. 2, podlega zwiększeniu o 1 400 mln zł w każdym roku.

2. Zwiększenia dotacji, o którym mowa w ust. 1, nie zalicza się do środków, o których mowa w art. 131c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2.

Art. 5. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.

UZASADNIENIE

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zawiera regulacje nowelizujące ustawę z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 412, z późn. zm. – zwaną dalej „u.p.a.”) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).

Projekt zakłada od dnia 1 stycznia 2027 r. aktualizację tzw. akcyzowej mapy drogowej w zakresie stawek akcyzy na napoje alkoholowe na ten rok, odpowiadając na problem nadmiernej i rosnącej dostępności cenowej napojów alkoholowych oraz związanych z tym kosztów społecznych i zdrowotnych.

Akcyzowa mapa drogowa została wprowadzona w 2022 r. i zakładała podwyżkę stawek na napoje alkoholowe o 10 % w pierwszym roku jej obowiązywania i po 5 % rocznie w kolejnych latach aż do 2027 roku. U podstaw tak określonego tempa wzrostu stawek akcyzy legło założenie konieczności przeciwdziałania wzrostowi dostępności ekonomicznej tych wyrobów. Niedopuszczenie do niekontrolowanego zwiększania tego parametru pozwala bowiem ograniczać negatywne skutki społeczne wynikłe z nadużywania alkoholu oraz zachować stabilną relację finansowania tych kosztów wpływami fiskalnymi generowanymi na skutek ich konsumpcji.

Polska znalazła się na drugim miejscu w UE pod względem zgonów związanych z nadużywaniem alkoholu. W 2022 r. odnotowano 9,34 zgony na 100 tys. mieszkańców, co plasuje nas za Słowenią (15,69) i przed Chorwacją (7,72) oraz Danią (7,49)1. Są to zgony, którym można zapobiec.

W 2010 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła światową strategię działań na rzecz ograniczenia szkodliwego spożywania alkoholu. Ministrowie zdrowia krajów członkowskich, w tym przedstawiciele polskiego Ministerstwa Zdrowia, jednogłośnie zaakceptowali tę strategię na światowym szczycie zdrowia. WHO rekomenduje trzy optymalne i najbardziej efektywne strategie, w tym m.in. ograniczenie dostępności ekonomicznej (poprzez podatki i politykę cenową),

Tempo wzrostu cen alkoholu nie nadążało za wzrostem średniej płacy oraz płacy minimalnej. Choć szybki wzrost płacy minimalnej, a tym samym zmniejszenie nierówności ekonomicznych https://politykazdrowotna.com/artykul/eurostat-polska-z-niepokojacymi-n1518634

są korzystne, to brak proporcjonalnego wzrostu cen alkoholu doprowadził do zwiększenia jego dostępności.

Realny spadek siły nabywczej pieniądza jest najbardziej odczuwalny w kategorii żywności i energii, gdzie skumulowany wzrost cen w tym okresie przekroczył w wielu przypadkach 50–60 %. Wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia, wg danych GUS, za miesięczną wypłatę można kupić coraz większą ilość napojów alkoholowych. Przykładowo za przeciętne miesięczne wynagrodzenie w 2020 r. można było kupić 201 butelek wódki (0,5 l, 40 %), a w 2025 r. już 252 takich butelek.

Wyrób 2021 2022 2023 2024 2025 wódka czysta 40 % 0,5 l 216 219 221 238 252 piwo jasne pełne 0,5 l 1798 1889 1863 2103 2172 wino białe gronowe 0.75 l 256 269 279 313 339 Wg danych GUS.

W debacie publicznej fakt wzrostu dostępności ekonomicznej napojów alkoholowych jest powszechnie dostrzegany i krytykowany. W odniesieniu do cen żywności i napojów bezalkoholowych, płacy minimalnej, przeciętnego wynagrodzenia i poziomu cen towarów i usług obserwowany negatywny trend z roku na rok pogłębia się.

płaca minimalna Ceny żywności i alkoholu na tle wynagrodzeń kwota 2600 - 100 190,00 2020 = 100 proc. procent

180,00 przeciętne wynagrodzenie w 170,00 gospodarce narodowej 160,00 5167,47 ceny żywności i 150,00 napojów bezalkoholowych 140,00 (wskaźnik cen narastająco) 130,00 poziom cen towarów i usług 120,00 konsumpcyjnych

110,00 ceny napojów alkoholowych 100,00 (wskaźnik cen 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 narastająco) Na podstawie danych GUS (stan na 12.05.2026) Polityka akcyzowa państwa jest ważną częścią polityki fiskalnej, ale jednocześnie stanowi narzędzie regulujące poziom konsumpcji używek mających negatywny wpływ na zdrowie społeczeństwa. Pośrednio ma ona przełożenie na możliwość kontrolowania szkód zdrowotnych ponoszonych przez społeczeństwo oraz wielkości nakładów na ich leczenie i działalność profilaktyczną. Dodatkowo, wyższa cena zaporowa ogranicza inicjację alkoholową wśród osób młodych, co jest kluczowym celem Narodowego Programu Zdrowia.

W przypadku akcyzy brak jest mechanizmu automatycznego dostosowania obciążenia podatkowego do zmieniających się realiów otoczenia gospodarczego, tak jak w przypadku innych podatków (np. podatku dochodowego czy VAT), których wysokość określa się jako procentowy udział w cenie czy osiągniętym dochodzie, co za tym idzie, wpływy z tych danin podlegają z natury rzeczy samoistnej waloryzacji.

Z tego względu wysokość stawek podatku akcyzowego na napoje alkoholowe przyjęta w momencie projektowania założeń mapy drogowej nie odzwierciedla zmian, które nastąpiły po tym czasie, a które nie mogły być przewidziane ze względu na ich nadzwyczajny i nieoczekiwany charakter.

Wymagana jest zatem waloryzacja stawek akcyzy.

Projekt przewiduje podwyżkę stawek akcyzy w 2027 r. na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie.

Skumulowana inflacja w latach 2022–2026 wyniosła 43 %. Znacznie wyprzedziła więc skumulowane tempo wzrostu stawek akcyzy na alkohol, które zgodnie z obowiązującą mapą drogową w tym okresie wynieść miało 33 %. Planowana podwyżka stawek akcyzy pozwoli więc zniwelować powstałą różnicę.

Aktualizacja stawek akcyzy w obowiązującej do 2027 r. akcyzowej mapie drogowej nie narusza zasady zaufania do państwa i do stanowionego przezeń prawa. Dotychczas obowiązujące stawki akcyzy były skalkulowane w oparciu o całkowicie inne parametry makroekonomiczne, które nie mogły, w okresie kiedy tworzono obowiązujące regulacje (2021 r.), uwzględniać wzrostu inflacji spowodowanego wybuchem wojny na Ukrainie czy realizacją polityki przeciwdziałania skutkom COVID-19. Wpływ tych działań na inflację w okresie obowiązywania mapy drogowej na używki jest istotny. W ślad natomiast za inflacją wzrosły wynagrodzenia. Brak automatycznej indeksacji stawek akcyzy zgodnie z tempem zjawisk rynkowych doprowadził do sytuacji, że napoje alkoholowe stały się relatywnie tańsze w stosunku do zarobków konsumentów niż prognozowane założenia. Zasada zaufania do państwa i do stanowionego przezeń prawa nie powinna być traktowana w sposób „sztywny”, nieuwzględniający nagłych, nieprzewidzianych zdarzeń rynkowych, które zmieniają w sposób zdecydowany uzgodnione z branżą, w tym wypadku branżą napojów alkoholowych, zaplanowane podwyżkami akcyzy cele. Bowiem akcyzowa mapa drogowa w swoich założeniach miała na celu ograniczenie dostępności cenowej ww. wyrobów. Wzrost inflacji i idący za nią wzrost wynagrodzeń zdezaktualizował dotychczasową akcyzową mapę drogową przy obecnie obowiązujących niezmienionych stawkach akcyzy. Dlatego konieczna stała się aktualizacja obowiązujących stawek akcyzy w oparciu o nowe, skorygowane parametry makroekonomiczne.

Uchwalona przez Sejm RP ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, przewidywała waloryzację stawek na napoje alkoholowe o 15 % w roku 2026 i o 10 % w kolejnym roku. Ustawa ta nie została jednak podpisana przez Prezydenta RP. Stawki zaproponowane w niniejszym projekcie zostały przyjęte w wysokości odpowiadającej stawkom podatku akcyzowego określonym na 2027 rok w uchwalonej 7 listopada 2025 r. ustawie o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, która została zawetowana.

Spożywanie alkoholu jest szkodliwe dla zdrowia, ale także generuje ogromne negatywne skutki w wymiarze społecznym i gospodarczym. Złożoność tego problemu wymaga zestawu uzupełniających się działań, które będą służyć stworzeniu środowiska wspierającego ograniczenie szkód związanych z piciem alkoholu. Niniejszy projekt, poza wyżej wskazanymi działaniami prewencyjnymi w wymiarze ekonomicznym ma wpływ na zdrowie publiczne również poprzez działania naprawcze, tj. bezpośrednie zasilenie systemu leczenia dzięki zwiększeniu dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia o środki odpowiadające nadwyżce sumy wpływów z podatku akcyzowego od niektórych napojów alkoholowych.

Szczegółowy zakres proponowanych zmian obejmuje

Dostępność alkoholu w Polsce jest zbyt duża, stąd wprowadzona w 2022 r. akcyzowa mapa drogowa wymaga aktualizacji. Podwyższenie stawek akcyzy na wszystkie napoje alkoholowe ma na celu przede wszystkim ograniczenie spożycia tych napojów, a w konsekwencji redukcję negatywnych skutków społecznych, wiążących się ze spożywaniem alkoholu.

Projekt przewiduje aktualizację obecnej akcyzowej mapy drogowej poprzez podwyżkę stawek akcyzy na:

1) alkohol etylowy:

– w 2027 r. z 8811,00 zł/hl 100 % vol. do 10 109,00 zł/hl 100 % vol.,

2) piwo:

– w 2027 r. z 12,04 zł/ hl st. Plato do 13,82 zł/ hl st. Plato,

3) wyroby winiarskie, w tym:

a) wino i napoje fermentowane:

– w 2027 r. z 245,00 zł/hl do 280,83 zł/hl,

b) cydr i perry o mocy do 5 % obj.:

– w 2027 r. z 97,00 zł/hl do 122,71 zł/hl,

c) wyroby pośrednie:

– w 2027 r. z 490,00 zł/hl do 562,93 zł/hl,

Wzrost stawek podatku akcyzowego będzie oznaczać wzrost cen napojów alkoholowych. W przypadku przeniesienia przez podmioty obciążeń fiskalnych w zakresie podatku akcyzowego na konsumentów prawdopodobny jest następujący wzrost cen ww. wyrobów, a mianowicie:

Prognozowana cena po wzroście akcyzy o 20 % cena w zł przed po zmiana ceny w Wyrób podwyżką podwyżce % wódka 0,5 l 40 % 35,35 39,58 11,96 piwo 12,5 stopni Plato 4,1 4,28 4,41 wino 0,75 l 26,3 26,74 1,68 Porto 0,75 l 30 30,88 2,95 Wg obliczeń własnych MF dot. cen z maja 2026 r. Przepisy art. 1 pkt 1–5 dotyczą zmian w art. 93 ust. 4, art. 94 ust. 4, art. 95 ust. 4, art. 96 ust. 4, art. 97 ust. 4 u.p.a. w zakresie wysokości stawek podatku akcyzowego na napoje alkoholowe, tj. alkohol etylowy, piwo, napoje fermentowane i wyroby pośrednie, jakie będą obowiązywać w 2027 r.

Projekt zakłada ponadto zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia o środki odpowiadające nadwyżce sumy wpływów z podatku akcyzowego od niektórych napojów alkoholowych. Wysokość zwiększenia dotacji podmiotowej nie jest wliczana do wysokości środków finansowych przeznaczonych na finansowanie ochrony zdrowia, o których mowa w art. 131c ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepisy art. 2 pkt 1 dotyczą powyższego zwiększenia dotacji podmiotowej na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia. Zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia w oparciu o uzyskane dodatkowe wpływy z akcyzy odnosi się do roku 2026, bowiem będzie on ostatnim rokiem, w którym obowiązują dotychczasowe stawki akcyzy. Dane co do wysokości tego zwiększenia za pierwszy rok obowiązywania ustawy będą dostępne w roku 2028 i z uwagi na proces planowania budżetowego, po raz pierwszy będą mogły być zastosowane przy planowaniu zwiększenia dotacji w roku 2029. Z uwagi na fakt, że na etapie planowania dotacji w roku 2027 i 2028 nie będzie znana wysokość zwiększenia wpływów, wysokość zwiększenia dotacji zostanie ustalona na mocy art. 4 projektowanej ustawy na 1,4 mld zł równą szacowanemu, na dzień projektowania przepisów, zwiększeniu wpływów uzyskanych w związku z podwyższeniem stawek akcyzy już w pierwszym roku obowiązywania regulacji.

Wejście w życie proponowanych zmian

Zmiany zawarte w projekcie ustawy powinny wejść w życie w dniu 1 stycznia 2027 r. Wskazany termin wynika z charakteru planowanych zmian i konieczności ich niezwłocznego wprowadzenia, aby mogły one znaleźć zastosowanie już od początku przyszłego roku kalendarzowego.

W 2027 r. i 2028 r. dotacja przekazana dla NFZ podlegać będzie zwiększeniu o 1 400 mln zł w każdym roku. Pierwsze przekazanie środków do NFZ, na podstawie nadwyżki sumy wpływów z podatku akcyzowego od wskazanych napojów alkoholowych uzyskanej w roku budżetowym 2027 względem roku 2026, nastąpi w 2029 r.

Projekt ustawy umożliwi przeciwdziałanie narastającym zjawiskom społecznym związanym ze spożywaniem alkoholu oraz wynikającym z tego negatywnym skutkom zdrowotnym, społecznym i ekonomicznym, które mają istotny wpływ na funkcjonowanie państwa i dobro obywateli.

Ponadto, w związku ze zwiększającymi się potrzebami w zakresie finansowania bezpieczeństwa i obronności państwa, konieczne jest zapewnienie stabilności finansów publicznych.

Proponowana nowelizacja jest niezbędna dla zachowania dyscypliny budżetowej w dobie niepewności geopolitycznej oraz stanowi realizację prozdrowotnej polityki państwa, zmierzającej do ograniczenia nadmiernej konsumpcji wyrobów alkoholowych poprzez mechanizm cenowy, jak również oddziaływanie naprawcze (poprzez bezpośrednie zasilenie systemu leczenia). Należy przy tym zauważyć, że sama zmiana wysokości stawek akcyzy na napoje alkoholowe jest zmianą, która nie będzie wymagała od przedsiębiorców podejmowania nowych, określonych czynności w ramach posiadanych już zezwoleń – takich jak np. rozszerzenie zezwolenia akcyzowego o nowe wyroby akcyzowe. Jedynym skutkiem w tym zakresie, w przypadku konieczności aktualizacji kwoty zabezpieczenia akcyzowego, będzie formalna zmiana zezwolenia w części, w jakiej odnosi się do informacji o złożonym przez podmiot zabezpieczeniu akcyzowym. Tym samym proponowana zmiana nie wywiera wpływu na zasady wykonywania działalności gospodarczej przez podatników podatku akcyzowego.

Wpływ projektowanej regulacji na działalność mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw

Należy liczyć się ze zwiększeniem obciążeń dla mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw. Zwiększenie obciążeń nastąpi z uwagi na wzrost stawki akcyzy na napoje alkoholowe. Konsekwencje wyższej stawki podatku akcyzowego zostaną przeniesione na ostatecznych nabywców tych wyrobów. Wyższe ceny tych wyrobów mogą jednak wpłynąć docelowo na obniżenie konsumpcji, a w konsekwencji niższe wolumeny sprzedaży tych wyrobów.

Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.), w związku z czym nie będzie podlegał notyfikacji technicznej.

Projekt ustawy nie podlega przedstawieniu właściwym organom i instytucjom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu.

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) w związku z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404), projekt ustawy z chwilą przekazania go do uzgodnień z członkami Rady Ministrów oraz konsultacji publicznych i opiniowania został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Data sporządzenia Nazwa projektu 11.09.2026 r. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków Źródło: publicznych Inicjatywa własna Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Finansów Nr w wykazie prac Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Stanu UD 418 lub Podsekretarza Stanu Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Edyta Białas-Giejbatow Dyrektor Departamentu Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych w Ministerstwie Finansów, tel.: 22 694-39-46, e-mail: sekretariatPAD@mf.gov.pl

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany?

Dostępność alkoholu w Polsce jest zbyt duża, stąd wprowadzona w 2022 r. akcyzowa mapa drogowa wymaga aktualizacji. Podwyższenie stawek akcyzy na wszystkie napoje alkoholowe ma na celu przede wszystkim ograniczenie spożycia tych napojów, a w konsekwencji redukcję negatywnych skutków społecznych, wiążących się ze spożywaniem alkoholu.

Z roku na rok rośnie siła nabywcza konsumentów. Wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia (wg danych GUS) za miesięczną wypłatę można kupić coraz większą ilość napojów alkoholowych. Przykładowo, za przeciętne miesięczne wynagrodzenie w 2020 r. można było kupić 201 butelek wódki (0,5 l, 40 %), a w 2025 r. już 252 butelek. Fakt wzrostu dostępności ekonomicznej napojów alkoholowych jest powszechnie dostrzegany i krytykowany. Na tle tempa zmiany cen żywności i napojów bezalkoholowych, wyrobów tytoniowych, płacy minimalnej i przeciętnego wynagrodzenia obserwowany negatywny trend w odniesieniu do napojów alkoholowych z roku na rok pogłębia się. Skumulowana inflacja w latach 2022–2026 wyniosła 43 %. Znacznie wyprzedziła więc skumulowane tempo wzrostu stawek akcyzy na alkohol, które zgodnie z obowiązującą mapą drogową w tym okresie wynieść miało 33 %. W raporcie: Global report on the use of alcohol taxes, 2025 (Globalny raport na temat stosowania podatków od alkoholu,

2025) WHO ostrzega, że niskie, niekorygowane o inflację podatki sprawiają, że te produkty pozostają przystępne cenowo, a systemy ochrony zdrowia zmagają się z chorobami, którym można zapobiec. Z powyższych powodów wprowadzona w 2022 r. mapa drogowa wymaga aktualizacji i urealnienia.

Spożywanie alkoholu jest szkodliwe dla zdrowia, ale także generuje ogromne negatywne skutki w wymiarze, społecznym i gospodarczym. Złożoność tego problemu wymaga zestawu uzupełniających się działań, które będą służyć stworzeniu środowiska wspierającego ograniczenie szkód związanych z piciem alkoholu. Z tego względu projekt zakłada zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia o środki odpowiadające nadwyżce sumy wpływów z podatku akcyzowego od niektórych napojów alkoholowych. W efekcie nastąpi zwiększenie nakładów przeznaczanych na ochronę zdrowia. Wysokość zwiększenia dotacji podmiotowej nie będzie wliczana do wysokości środków finansowych przeznaczonych na finansowanie ochrony zdrowia, o których mowa w art. 131c ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt

Proponuje się aktualizację obecnej mapy drogowej poprzez podwyżkę stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie w 2027 r. w wysokości odpowiadającej stawkom podatku akcyzowego, określonym na ten rok w uchwalonej dnia 7 listopada 2025 r. ustawie o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, która nie uzyskała podpisu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Proponowana zmiana stawek akcyzy w obowiązującej do 2027 r. tzw. „akcyzowej mapie drogowej” nie narusza zasady zaufania do państwa i do stanowionego przezeń prawa. Dotychczas obowiązujące stawki akcyzy były skalkulowane w oparciu o całkowicie inne parametry makroekonomiczne, które nie mogły w okresie, kiedy tworzono obowiązujące regulacje (2021 r.), uwzględniać wzrostu inflacji i wynagrodzeń spowodowanych m.in. wybuchem wojny na Ukrainie, realizacją polityki przeciwdziałania skutkom COVID-19. Doprowadziło to do sytuacji, że napoje alkoholowe stały się relatywnie tańsze niż prognozowane założenia w stosunku do zarobków konsumentów. Zasada zaufania do państwa i do stanowionego przezeń prawa nie powinna być traktowana w sposób „sztywny”, nieuwzględniający nagłych, nieprzewidzianych zdarzeń rynkowych, które zmieniają w sposób zdecydowany uzgodnione z branżą (w tym wypadku branżą napojów alkoholowych), zaplanowane podwyżkami akcyzy cele. Bowiem „akcyzowa mapa

drogowa” w swoich założeniach miała na celu ograniczenie dostępności cenowej ww. wyrobów. Wzrost inflacji i idący za nią wzrost wynagrodzeń zdezaktualizował „akcyzową mapę drogową” przy obecnie obowiązujących, niezmienionych stawkach akcyzy. Dlatego konieczna stała się ich aktualizacja w oparciu o nowe skorygowane parametry makroekonomiczne.

Wobec powyższego, proponuje się podwyżkę stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie w 2027 r.:

1) na alkohol etylowy:

– z 8811,00 zł/hl 100 % vol. do 10 109,00 zł/hl 100 % vol.,

2) na piwo:

– z 12,04 zł/ hl st. Plato do 13,82 zł/ hl st. Plato,

3) na wyroby winiarskie, w tym:

a) na wino i napoje fermentowane:

– z 245,00 zł/hl do 280,83 zł/hl,

b) na cydr i perry o mocy do 5 % obj.:

– z 97,00 zł/hl do 122,71 zł/hl,

c) na wyroby pośrednie:

– z 490,00 zł/hl do 562,93 zł/hl.

W odniesieniu do obecnie uregulowanych stawek akcyzy na 2027 r. na ww. napoje alkoholowe, przewiduje się ich wzrost o około 15 %, z tym że w przypadku cydru i perry niskoalkoholowych wzrost ten wyniesie około 26 %, z uwagi na brak waloryzacji stawki od 2013 r. Brak aktualizacji stawki akcyzy na cydr i perry o mocy do 5 % obj. doprowadził do zachwiania relacji pomiędzy opodatkowaniem poszczególnych kategorii napojów alkoholowych, zwiększając skalę uprzywilejowania tej kategorii ponad poziom pierwotnie zamierzony przez ustawodawcę.

Nowym elementem systemowym jest mechanizm powiązania nadwyżki dochodów z akcyzy od napojów alkoholowych, uzyskanej w każdym kolejnym roku budżetowym względem roku 2026 ze zwiększeniem dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla Narodowego Funduszu Zdrowia na finansowanie świadczeń gwarantowanych, tj. świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych w całości lub współfinansowanych ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przy czym wysokość zwiększenia dotacji podmiotowej nie będzie wliczana do wysokości środków finansowych przeznaczonych na finansowanie ochrony zdrowia, o których mowa w art. 131c ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji, projektowana zmiana zwiększy wysokość nakładów na zdrowie, w tym na leczenie skutków spożywania alkoholu.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE?

Sposób opodatkowania napojów alkoholowych w Polsce wynika wprost z przepisów unijnych. Do napojów alkoholowych zalicza się alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane oraz wyroby pośrednie. Podział wynika z dyrektywy Rady 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych. Poszczególne państwa członkowskie UE prowadzą autonomiczne polityki akcyzowe uwzględniające minimalne poziomy opodatkowania wynikające z dyrektywy Rady 92/84/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych. Obecne stawki akcyzy na napoje alkoholowe wynikają z wprowadzonej w 2022 r. mapy drogowej. Zmiany te były szeroko wspierane i rekomendowane zarówno przez WHO, OECD, jak i środowisko medyczne. Zgodnie z zaleceniami WHO najskuteczniejszym instrumentem służącym ograniczaniu spożycia alkoholu jest ograniczenie ekonomicznej dostępności alkoholu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje również, że kierowanie podatków od produktów szkodliwych (sin taxes) na leczenie ich skutków nie tylko odciąża system medyczny, ale też zwiększa społeczną akceptację dla wprowadzania wyższych podatków. Krajowe stawki akcyzy na alkohol etylowy i piwo (na przykładzie piwa o ekstrakcie 12,5 stopnia Plato i zawartości alkoholu 5 % obj.) nie odbiegają od przeciętnych wartości w państwach członkowskich UE. Są one przy tym wyższe niż stawki w krajach członkowskich o najniższym poziomie opodatkowania. Należy jednak zwrócić uwagę, że państwa Europy Środkowej, w tym także te sąsiadujące z Polską, np. Niemcy, Czechy, Słowacja, Austria, Węgry, stosują stawki akcyzy niższe niż obowiązujące w Polsce. Natomiast w przypadku wina czy napojów fermentowanych aż kilkanaście państw członkowskich UE stosuje zerowe stawki akcyzy. Dotyczy to państw członkowskich o ugruntowanych tradycjach winiarskich, głównie z południa Europy, ale również Austrii, Niemiec, Czech czy Słowacji.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Podatnicy podatku 2806 Centralny Rejestr Podmiotów Podmioty te będą płaciły akcyzowego od Akcyzowych (CRPA) wyższy podatek akcyzowy w napojów związku z podwyżką stawki alkoholowych na akcyzy na napoje 19.05.2026 r. alkoholowe Konsumenci Brak danych Konsekwencje wyższych napojów stawek podatku akcyzowego alkoholowych oraz zostaną przeniesione na gospodarstwa konsumentów tych domowe wyrobów. Wyższe ceny detaliczne wyrobów mogą wpłynąć docelowo na obniżenie konsumpcji, a w konsekwencji niższe wolumeny sprzedaży Narodowy Fundusz 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o Zwiększenie dotacji Zdrowia świadczeniach opieki zdrowotnej podmiotowej dla NFZ na finansowanych ze środków publicznych finansowanie świadczeń gwarantowanych

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) oraz § 52 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404) projekt ustawy jednocześnie z przekazaniem do uzgodnień międzyresortowych został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny. Z chwilą udostępnienia projektu ustawy w BIP, każdy mógł zgłosić zainteresowanie pracami nad tym projektem w formie wymaganej ww. ustawą. Projekt był przedmiotem konsultacji publicznych i opiniowania.

Projekt był przedmiotem konsultacji publicznych i opiniowania. Konsultacje publiczne trwały 14 dni, a opiniowanie 21 dni. Skrócenie okresu konsultacji publicznych wynikało z charakteru planowanych zmian i konieczności ich niezwłocznego wprowadzenia, aby mogły one znaleźć zastosowanie już od początku przyszłego roku kalendarzowego.

Z konsultacji publicznych i opiniowania został sporządzony raport, który został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji.

Podmioty, do których skierowany został projekt:

– w ramach konsultacji publicznych:

1) Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy,

2) Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa,

3) Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce – Browary Polskie,

4) Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich,

5) Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych,

6) Federacja Konsumentów,

7) Krajowa Izba Gospodarcza,

8) Krajowa Izba Gospodarcza „Przemysł Rozlewniczy”,

9) Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań,

10) Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców,

11) Stowarzyszenie Krajowej Unii Producentów Soków,

12) Konsultant Krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego,

13) Polska Federacja Producentów Żywności – Związek Pracodawców,

14) Krajowa Rada Izb Rolniczych,

15) Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych,

16) Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych,

17) Amerykańska Izba Handlowa,

18) Naczelna Izba Aptekarska,

19) Polska Izba Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych POLFARMED,

20) Izba Gospodarcza „FARMACJA POLSKA”,

21) Polskie Stowarzyszenie Obsługi Rolnictwa POLSOR,

22) Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie”,

23) Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji,

24) Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy,

25) Polska Izba Handlu,

26) Stowarzyszenie Obrony Praw Przedsiębiorców STOPP,

27) Forum Prawo dla Rozwoju,

28) Fundacja Republikańska,

29) Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom,

31) Instytut Finansów Publicznych,

32) Stowarzyszenie Prawa Konkurencji,

– w ramach opiniowania:

1) Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej,

2) Związek Pracodawców Business Centre Club,

3) Konfederacja „Lewiatan”,

4) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców,

5) Federacja Przedsiębiorców Polskich,

6) Rada Dialogu Społecznego,

7) Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”,

8) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,

9) Forum Związków Zawodowych,

10) Związek Rzemiosła Polskiego,

11) Polskie Towarzystwo Gospodarcze,

12) Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców,

13) Rada Działalności Pożytku Publicznego.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z …… r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036

Dochody ogółem 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 18000

budżet państwa 400 400 400 400 400 400 400 400 400 400 4000

JST pozostałe jednostki 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 14000 (oddzielnie) – NFZ Wydatki ogółem budżet państwa JST pozostałe jednostki (oddzielnie)

Saldo ogółem 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 1800 18000

budżet państwa 400 400 400 400 400 400 400 400 400 400 4000

JST pozostałe jednostki 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 1400 14000

(oddzielnie) – NFZ

Środki w szacunkowej wysokości 1,4 mld zł z budżetu państwa zostaną przeznaczone na Źródła finansowania zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ.

Dodatkowe informacje, w tym W związku z urealnieniem mapy drogowej oszacowane skutki budżetowe obejmują łączne wpływy wskazanie źródeł z podatku akcyzowego oraz z podatku od towarów i usług. Oczekiwany skutek budżetowy danych i przyjętych do obejmuje wzrost dochodów z napojów alkoholowych (akcyza + VAT). obliczeń założeń Należy zakładać, że szacunkowe dochody mogą być niższe z powodu m.in. możliwości wzrostu szarej strefy, większego niż prognozowany spadku sprzedaży ww. wyrobów akcyzowych, wyprodukowania znacznej liczby zapasów przed wprowadzeniem planowanych podwyżek. Do obliczeń przyjęto następujące założenia:

– jako wyjściowe przyjęto dane o ilości podlegających opodatkowaniu napojów alkoholowych w 2025 r.,

– zastosowano stawki akcyzy na napoje alkoholowe z uwzględnieniem proponowanej podwyżki na 2027 r.,

– przyjęto spadek sprzedaży alkoholu etylowego w wysokości 9 % r/r, pozostałych napojów alkoholowych w wysokości 7 % r/r.

Wyliczone szacunkowe skutki budżetowe przy wskazanych założeniach w odniesieniu do osiągniętych dochodów w 2025 r. z tytułu akcyzy od napojów alkoholowych wynoszą ok. 1,4 mld zł (z VAT ok. 1,8 mld zł).

Wykazane saldo szacunkowych wpływów do budżetu uwzględnia przekazanie środków w ramach dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla Narodowego Funduszu Zdrowia w wysokości oszacowanych dochodów z podatku akcyzowego, tj. 1,4 mld zł. W związku z tym po stronie budżetu państwa pozostaje kwota 400 mln zł.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie 1 2 3 5 10 Łącznie (0-10) zmian W ujęciu duże pieniężnym przedsiębiorst (w mln zł, wa ceny stałe z sektor mikro-, …… r.) małych i średnich przedsiębiorst w rodzina, -1800 -1800 -1800 -1800 -1800 -18000 obywatele oraz gospodarstwa domowe (dodaj/usuń) W ujęciu duże Podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe co do zasady nie będzie skutkowało niepieniężnym przedsiębiorst zwiększeniem obciążeń administracyjnych ani innych obciążeń o charakterze wa niepieniężnym dla przedsiębiorców.

Projektowana regulacja nie wpływa na obowiązki podmiotów wynikające z przepisów akcyzowych. W szczególności nie powoduje zmian w zakresie rejestracji w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA), zasad wydawania/zmiany zezwoleń akcyzowych, prowadzenia ewidencji i dokumentacji, zasad składania deklaracji podatkowych, stosowania procedur związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych z wykorzystaniem systemu EMCS, zarówno w obrocie krajowym, jak i wewnątrzwspólnotowym, niezależnie od rodzaju przemieszczenia (w procedurze zawieszenia poboru akcyzy i poza tą procedurą).

Wpływ projektowanej regulacji może wystąpić w zakresie wysokości zabezpieczeń akcyzowych składanych przez podmioty obowiązane do ich złożenia. W związku z podwyższeniem stawek akcyzy, w niektórych przypadkach może zaistnieć konieczność dostosowania wysokości tych zabezpieczeń. Ponadto, w związku z tym, że w zezwoleniach akcyzowych wskazuje się formę i termin obowiązywania zabezpieczenia akcyzowego, zmiana tego zabezpieczenia może wiązać się z koniecznością zmiany zezwolenia.

Poza koniecznością poniesienia wyższych obciążeń podatkowych wynikających z podwyższenia stawek akcyzy oraz ewentualnego dostosowania wysokości zabezpieczeń akcyzowych, projekt nie nakłada na przedsiębiorców nowych obowiązków administracyjnych ani informacyjnych.

Wyższe ceny napojów alkoholowych mogą wpłynąć docelowo na obniżenie konsumpcji, a w konsekwencji niższe wolumeny sprzedaży tych wyrobów.

sektor mikro-, Podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe co do zasady nie będzie skutkowało małych i zwiększeniem obciążeń administracyjnych ani innych obciążeń o charakterze średnich niepieniężnym dla przedsiębiorców. przedsiębiorst w Projektowana regulacja nie wpływa na obowiązki podmiotów wynikające z przepisów akcyzowych. W szczególności nie powoduje zmian w zakresie rejestracji w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA), zasad wydawania/zmiany zezwoleń akcyzowych, prowadzenia ewidencji i dokumentacji, zasad składania deklaracji podatkowych, stosowania procedur związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych z wykorzystaniem systemu EMCS, zarówno w obrocie krajowym, jak i wewnątrzwspólnotowym, niezależnie od rodzaju przemieszczenia (w procedurze zawieszenia poboru akcyzy i poza tą procedurą).

Wpływ projektowanej regulacji może wystąpić w zakresie wysokości zabezpieczeń akcyzowych składanych przez podmioty obowiązane do ich złożenia. W związku z podwyższeniem stawek akcyzy, w niektórych przypadkach może zaistnieć konieczność dostosowania wysokości tych zabezpieczeń. Ponadto, w związku z tym, że w zezwoleniach akcyzowych wskazuje się formę i termin obowiązywania zabezpieczenia akcyzowego, zmiana tego zabezpieczenia może wiązać się z koniecznością zmiany zezwolenia.

Poza koniecznością poniesienia wyższych obciążeń podatkowych wynikających z podwyższenia stawek akcyzy oraz ewentualnego dostosowania wysokości zabezpieczeń akcyzowych, projekt nie nakłada na przedsiębiorców nowych obowiązków administracyjnych ani informacyjnych.

Wyższe ceny napojów alkoholowych mogą jednak wpłynąć docelowo na obniżenie konsumpcji, a w konsekwencji niższe wolumeny sprzedaży tych wyrobów. Przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż detaliczną używek objętych projektowaną regulacją mogą zauważyć obniżenie popytu na te wyroby. rodzina, Należy spodziewać się wyższych wydatków w przypadku gospodarstw domowych, w obywatele których są nabywane i konsumowane napoje alkoholowe. W związku z tym należy liczyć oraz się ze stopniową rezygnacją z konsumpcji wyżej opodatkowanych, a co za tym idzie gospodarstwa droższych, napojów alkoholowych. Brak wpływu na osoby niepełnosprawne i starsze. domowe (dodaj/usuń) Niemierzalne (dodaj/usuń) (dodaj/usuń) Dodatkowe Zwiększenie obciążeń, w tym dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, w zakresie podatku informacje, w tym akcyzowego z uwagi na wzrost opodatkowania akcyzą napojów alkoholowych. W przypadku wskazanie źródeł przeniesienia przez podmioty obciążeń fiskalnych w zakresie podatku akcyzowego na danych i przyjętych do konsumentów, prawdopodobny jest następujący wzrost cen wyrobów akcyzowych. obliczeń założeń Prognozowana cena po wzroście akcyzy o 20% cena w zł wyrób przed podwyżką po podwyżce zmiana ceny w % wódka 0,5 l 40 % 35,35 39,58 11,96 piwo 12,5 stopni Plato 4,1 4,28 4,41 wino 0,75 l 26,3 26,74 1,68 Porto 0,75 l 30 30,88 2,95 Wg danych własnych Ministerstwa Finansów dot. cen z maja 2026 r.

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne:

Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich Tak elektronizacji. nie nie dotyczy

Zmiany stawek akcyzy są wprowadzane regularnie w systemach IT, bez ponoszenia dodatkowych kosztów i nie wymagają modyfikacji funkcjonujących w obszarze akcyzowym systemów: EMCS PL2, SZPROT PLUS, ZEFIR2.

9. Wpływ na rynek pracy Zakres projektowanej nowelizacji nie wpłynie na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary

środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój mienie państwowe zdrowie regionalny inne: sądy powszechne, administracyjne lub wojskowe Wpływ projektowanych zmian na zdrowie publiczne ma charakter dwutorowy – działa zarówno prewencyjnie (poprzez mechanizmy ekonomiczne), jak i naprawczo (poprzez bezpośrednie zasilenie systemu leczenia. Wyższa cena zmniejsza ogólną konsumpcję alkoholu w społeczeństwie. Jest to Omówienie wpływu najskuteczniejszy mechanizm chroniący grupy najbardziej wrażliwe ekonomicznie – w tym młodzież. Mniejsza konsumpcja to automatycznie mniej nowych przypadków zatruć, uzależnień oraz wypadków i aktów przemocy pod wpływem alkoholu.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego Projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? Efekty regulacji wynikające z nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym będą na bieżąco monitorowane dynamiką dochodów z akcyzy od napojów alkoholowych, a także statystykami dotyczącymi wysokości konsumpcji napojów alkoholowych.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) RAPORT Z KONSULTACJI

projektu ustawy

z 19 czerwca 2026 r.

o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD 418)

1. Omówienie wyników konsultacji publicznych i opiniowania.

a) Podmioty, do których skierowano projekt w celu przedstawienia stanowiska w ramach konsultacji publicznych lub wyrażenia opinii:

1) Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy,

2) Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa,

3) Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce – Browary Polskie,

4) Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich,

5) Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych,

6) Federacja Konsumentów,

7) Krajowa Izba Gospodarcza,

8) Krajowa Izba Gospodarcza „Przemysł Rozlewniczy”,

9) Krajowa Izba Gospodarcza Przemysłu Spożywczego i Opakowań,

10) Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców,

11) Stowarzyszenie Krajowej Unii Producentów Soków,

12) Konsultant Krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego,

13) Polska Federacja Producentów Żywności- Związek Pracodawców,

14) Krajowa Rada Izb Rolniczych,

15) Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych,

16) Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych,

17) Amerykańska Izba Handlowa,

18) Naczelna Izba Aptekarska,

19) Polska Izba Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych POLFARMED,

20) Izba Gospodarcza „FARMACJA POLSKA”,

21) Polskie Stowarzyszenie Obsługi Rolnictwa POLSOR,

22) Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia „Porozumienie Zielonogórskie”,

23) Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy,

24) Polska Izba Handlu,

25) Stowarzyszenie Obrony Praw Przedsiębiorców STOPP,

26) Forum Prawo dla Rozwoju,

27) Fundacja Republikańska,

28) Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom,

29) Instytut Finansów Publicznych,

30) Stowarzyszenie Prawa Konkurencji,

31) Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej,

32) Związek Pracodawców Business Centre Club,

33) Konfederacja „Lewiatan”,

34) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców,

35) Federacja Przedsiębiorców Polskich,

36) Rada Dialogu Społecznego,

37) Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”,

38) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,

39) Forum Związków Zawodowych,

40) Związek Rzemiosła Polskiego,

41) Polskie Towarzystwo Gospodarcze,

42) Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców,

43) Rada Działalności Pożytku Publicznego.

b) Podmioty, które przedstawiły stanowisko lub opinię:

1) Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich,

2) Krajowa Izba Gospodarcza,

3) Brytyjsko-Polska Izba Handlowa (BPCC) Francusko-Polska Izba Gospodarcza (CCIFP),

4) Fundacja Laboratorium Prawa i Gospodarki,

5) Niderlandzko-Polska Izba Gospodarcza (NPCC),

6) Polish Vodka Association,

7) Polska Izba Handlu,

8) Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji,

9) Porozumienie Zielonogórskie Federacja Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia,

10) Fundacja Rzecznik Podatników,

11) Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom,

12) Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego w Polsce - Browary Polskie,

13) Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy,

14) Fundacja Forum Konsumentów,

15) Fundacja Polemika,

16) Kongres Polskiego Biznesu RP,

17) Kultura na Plus,

18) Młodzi dla Prawa,

19) Oddolny Ogólnopolski Protest Rolników,

20) Ogólnopolska Federacja Młodych,

21) Powiatowy Klub Futsalu Catan Opatów,

22) Grupa Razem Zdziałamy Więcej,

23) Stowarzyszenie Forum Rozwoju,

24) Świętokrzyski Instytut Samorządu Terytorialnego,

25) Burmistrz Miasta Żywca,

26) Gmina Warka,

27) Grupa Żywiec Sp. z o.o.,

28) Instytut Gospodarki Rolnej,

29) Polskie Stowarzyszenie Browarów Rzemieślniczych,

30) Polskie Stowarzyszenie Zrównoważonego Rolnictwa i Żywności,

31) Rada Krajowa Sekcji Przemysłu Piwowarskiego NSZZ Solidarność,

32) Związek Gorzelni Polskich,

33) Federacja Przedsiębiorców Polskich,

34) Federacja Związków Zawodowych Pracowników Przemysłu Spożywczego,

35) Konfedreracja Lewiatan,

36) OPZZ Rolników i Organizacji Rolniczych,

37) Polskie Towarzystwo Gospodarcze,

38) Pracodawcy RP,

39) Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców,

40) Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP),

41) Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.

c) Omówienie przedstawionych stanowisk lub opinii i odniesienie się do nich

Treść uwag oraz stanowisko Ministerstwa Finansów do zgłoszonych uwag zostały przedstawione w załączniku do niniejszego raportu.

2. Informacja o okresie przeprowadzenia konsultacji publicznych i opiniowania i terminie wyznaczonym do zajęcia stanowiska

Projekt ustawy został poddany konsultacjom publicznym równolegle z uzgodnieniami międzyresortowymi i przekazaniem projektu do zaopiniowania związkom zawodowym i organizacjom związkowym.

Pismami nr PAD6.8100.9.2026 z dnia 23 czerwca 2026 r. Minister Finansów i Gospodarki poinformował o zamieszczeniu projektu ustawy w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny.

Przewidziano na:

1) konsultacje publiczne - termin do dnia 7 lipca 2026 r.

2) opiniowanie projektu - termin do dnia 14 lipca 2026 r.

3. Przedstawienie wyników zasięgnięcia opinii, dokonania konsultacji albo uzgodnienia projektu z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej, w tym Europejskim Bankiem Centralnym.

Z uwagi na zakres projektu nie zasięgano opinii oraz nie dokonywano konsultacji i uzgodnień z organami oraz instytucjami Unii Europejskiej.

4. Podmioty, które zgłosiły zainteresowanie pracami nad projektem w trybie przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

1) Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa – data wpływu zgłoszenia 7.07.2026 r.

Uwagi zgłoszone w ramach konsultacji publicznych i opiniowania do projektu UD 418

Lp. Nazwa podmiotu Przepis Treść zgłoszonej uwagi Stanowisko Ministerstwa ustawy, Finansów którego dotyczy uwaga

1 Brytyjsko-Polska Uwagi o Postulat dochowania zasady 6-cio miesięcznego vacatio legis dla Postulat nieuwzględniony Izba Handlowa charakterze ustaw zwiększających obciążenia dla przedsiębiorców (BPCC) ogólnym W uzasadnieniu do projektu Francusko-Polska Projekt wprowadza podwyżkę akcyzy na alkohol o 20% w 2027 r. wyjaśniona została kwestia Izba Gospodarcza (zamiast 5% zapisanych w Akcyzowej Mapie Drogowej na lata 2021- terminu wejścia w życie (CCIFP) 2027). Tak wysokie zmiany w podatku akcyzowym, wprowadzane bez wprowadzanych rozwiązań. Zmiany 6-miesięcznego vacatio legis (o którym obecny rząd wielokrotnie zawarte w projekcie ustawy Polish Vodka zapewniał w przypadku wprowadzania nowych przepisów powinny wejść w życie w dniu 1 Association podatkowych) są bardzo niepokojące z punktu widzenia stycznia 2027 r. Wskazany termin przedsiębiorców. Nie bez przyczyny mapa drogowa podwyżek stawek wynika z charakteru planowanych Polska Izba Handlu akcyzy na wyroby alkoholowe, została uchwalona w 2021 r. na okres 6 zmian i konieczności ich lat, właśnie po to, aby zapewnić przewidywalność funkcjonowania niezwłocznego wprowadzenia, aby Burmistrz Miasta branż, na które oddziałuje, stabilność prowadzenia biznesu oraz na mogły one znaleźć zastosowanie Żywca wiarygodność Polski w oczach inwestorów zagranicznych. już od początku przyszłego roku kalendarzowego. Polskie Zgodnie z obietnicą koalicji rządzącej, a także przyjętymi w 2025 r. Stowarzyszenie ustawami deregulacyjnymi, wszystkie akty prawne o znaczeniu Browarów gospodarczym, w tym te dotyczące zmian podatkowych, powinny Rzemieślniczych obowiązywać co najmniej 6-miesięczny okres vacatio legis. Dla przedsiębiorców liczących na przewidywalność i stabilność polskiego Związek prawa zobowiązanie to ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w sytuacji, Przedsiębiorców i gdy projekt UD418, zakładający wejście w życie z dniem 1 stycznia Pracodawców 2027 r., jest już drugą w tej kadencji próbą wprowadzenia Związek analogicznej, drastycznej podwyżki. Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy

2 Fundacja Uwaga o Postulat zmiany podstawy opodatkowania piwa Postulat nieuwzględniony Laboratorium charakterze Prawa i Gospodarki ogólnym Zastąpienie jednolitej, procentowej podwyżki wszystkich stawek Postulat wykracza poza ramy akcyzy reformą podstawy opodatkowania piwa opartą na rzeczywistej projektu ustawy. Opodatkowanie Polish Vodka zawartości alkoholu, wdrażaną stopniowo według harmonogramu piwa wg liczby stopni Plato wyrobu Association analogicznego do zaproponowanego w raporcie Fundacji (2027–2039, jest jedną z dopuszczonych metod ok. 3,85% rocznie); naliczania akcyzy w UE. Stosują je Związek kraje regionu, w tym kraje o Pracodawców Nie ma racjonalnego uzasadnienia dla faktu, że napój RTD i piwo o tej wielowiekowej tradycji warzenia Polski Przemysł samej pojemności (330 ml) i tej samej zawartości alkoholu (5%) są piwa jak Niemcy, Czechy czy Spirytusowy obciążone innymi kwotami akcyzy (RTD – 1,38 zł a piwo 0,44 zł). Ta Austria. Nie jest to więc metoda dysproporcja wynika z innego sposobu naliczania akcyzy na różne dyskryminująca napoje kategorie alkoholu. Branża spirytusowa od lat apeluje o równe spirytusowe, a wynika ona wprost z traktowane wszystkich kategorii alkoholu, jako że wszystkie zawierają prawodawstwa wspólnotowego i tę samą substancję, jaką jest etanol. Wprowadzenie ujednolicenia jest powszechnie stosowana w liczenia akcyzy dla wszystkich kategorii pozwoliłoby uzyskać o kilka krajach kultywujących tradycję miliardów większe wpływy do budżetu państwa niż podwyżka akcyzy. spożywania piwa jako napoju o Tak się stało w Niderlandach, kiedy kilka lat temu zastąpiono akcyzę walorach smakowych a nie źródła od piwa opartą na Plato, jednolitą dla wszystkich rodzajów alkoholi „tanich procentów”. Przyjęta w metodą opartą na zawartości czystego alkoholu w napoju. kraju metoda obliczania akcyzy opiera się na tej tradycji. Piwo nie może być z założenia postrzegane jako napój konkurujący z wódką.

3 Fundacja Rzecznika Uwagi o Zarzut niespójnej polityki alkoholowej rządu Zarzut nieuwzględniony Podatników charakterze ogólnym Projekt UD418 nie jest elementem spójnej polityki zdrowia Stawki akcyzy na napoje Grupa Żywiec Sp. z publicznego, lecz instrumentem zwiększania wpływów podatkowych – alkoholowe są jednym z o.o. i to skonstruowanym wadliwie. Fakt równoległego procedowania instrumentów kształtowania innych projektów (dotyczących m.in. reklamy alkoholu i ochrony polityki nie tylko fiskalnej ale także małoletnich – druki sejmowe 2007 i 2010) dowodzi, że państwo Fundacja dysponuje narzędziami realnie oddziałującymi na skalę problemu. zdrowotnej państwa w odniesieniu Laboratorium UD418 tej logiki nie realizuje, sprowadzając politykę zdrowotną do do napojów alkoholowych. Prawa i Gospodarki podniesienia stawki akcyzy. Wstrzymanie prac nad projektem w obecnym kształcie do czasu Projektowane zmiany mają na celu Fundacja Forum przedstawienia: kompleksowej strategii ograniczania szkód zwiększenie środków finansowych Konsumentów alkoholowych, rzetelnej oceny skutków gospodarczych oraz przewidzianych na realizację celów przejrzystego mechanizmu finansowania ochrony zdrowia zgodnego z ochrony zdrowia publicznego. Kongres Polskiego zasadami prawidłowej legislacji – w miejsce doraźnej „łaty” Proponowane przepisy określające Biznesu budżetowej kosztem systemu zdrowia. ścisłe przeznaczenie dodatkowo Pozorny charakter prozdrowotny pozyskanych wpływów z akcyzy na Sama konstrukcja projektu przeczy deklarowanym celom zdrowotnym. cele związane z ochroną zdrowia Podwyższona stawka akcyzy wejdzie w życie już 1 stycznia 2027 r., nie negują dotychczas natomiast mechanizm kierowania środków do Narodowego Funduszu funkcjonujących mechanizmów Zdrowia zacznie działać dopiero od 2029 r. Przez dwa lata konsumenci finansowania wydatków na te cele i przedsiębiorcy poniosą wyższe koszty, a system ochrony zdrowia nie w ramach budżetu państwa. zobaczy z tego tytułu żadnych dodatkowych środków. Zwiększenie wpływów do budżetu Taka konstrukcja osłabia wiarygodność zapowiadanego celu państwa, będących konsekwencją zdrowotnego. Projekt sugeruje bezpośrednie powiązanie wpływów urealnienia stawek akcyzy na akcyzowych z finansowaniem świadczeń zdrowotnych, lecz w praktyce wyroby alkoholowe, będzie nie ustanawia trwałego, przejrzystego mechanizmu zwiększania stanowiło dodatkowe źródło nakładów na ten cel – możliwe są jedynie przesunięcia między finasowania wydatków na zdrowie pozycjami wydatków publicznych, bez gwarancji realnego wzrostu publiczne, bez ingerencji w finansowania. dotychczasowe zasady ich dystrybucji. Projekt zawiera zasady ustalania i przekazywania do NFZ uzyskanej w wyniku wprowadzenia projektowanych zmian nadwyżki podatku akcyzowego. W latach 2027 i 2028 przewiduje się dotację dla NFZ w wysokość 1 400 mln zł w każdym z tych lat. Kwestia reklamy, promocji, egzekwowania zakazów sprzedaży małoletnim, profilaktyki i leczenia uzależnień wykracza poza ramy projektu. 4 Polska Izba Handlu Uwagi o Postulat rezygnacji z procedowania projektu w związku z Postulat nieuwzględniony charakterze wcześniejszymi ustaleniami wynikającymi z przyjętej mapy Fundacja ogólnym akcyzowej Podwyższenie stawek akcyzy na Laboratorium wszystkie napoje alkoholowe ma Prawa i Gospodarki na celu przede wszystkim (…) samo powiązanie wpływów z akcyzy z przychodami Narodowego ograniczenie spożycia tych Niderlandzko- Funduszu Zdrowia nie adresuje kluczowych zarzutów sformułowanych napojów, a w konsekwencji Polska Izba przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w treści uzasadnienia redukcję negatywnych skutków Gospodarcza przedstawionego przy okazji grudniowego weta. społecznych, wiążących się ze (NPCC) spożywaniem alkoholu. (…) nagła podwyżka akcyzy alkoholowej będzie skutkować brakiem Ponadto jak wskazano w przewidywalności – kluczowej zarówno dla całego sektora Konfederacja uzasadnieniu do projektu, z danych producentów alkoholi mocnych, jak i handlu, które wciąż zmagają się Lewiatan EUROSTATU wynika, że Polska ze skutkami pandemii i kryzysu ekonomicznego z wyzwaniami znalazła się na drugim miejscu w wynikającymi z funkcjonowania systemu kaucyjnego stanie się jeszcze Fundacja Forum UE pod względem zgonów trudniejsza. Konsumentów związanych z nadużywaniem Przeciwko podniesieniu akcyzy na napoje alkoholowe przemawia też alkoholu. W 2022 r. odnotowano Kongres Polskiego szereg argumentów fiskalnych i gospodarczych: 9,34 zgony na 100 tys. Biznesu RP mieszkańców, co plasuje nas za • Obecnie stawka podatku akcyzowego na napoje spirytusowe Słowenią (15,69) i przed Chorwacją Grupa Żywiec Sp. z w Polsce jest jedną z najwyższych w Europie. Według danych (7,72) oraz Danią (7,49). Są to o.o. w krajach o wyższej sile nabywczej (np. w Niemczech) akcyza zgony, którym można zapobiec. na wyroby alkoholowe jest niższa o blisko 30% od polskiej. Federacja Mapa drogowa przyjęta została w (…) nagła podwyżka podatku akcyzowego na wyroby alkoholowe nie Przedsiębiorców określonych warunkach jest uzasadniona, a jej skutki dotkną w ogromnym stopniu zarówno Polskich makroekonomicznych. Akcyza producentów alkoholi, jak i handlowców. (…) konsultowana obecnie stanowiła wówczas określony wersja projektu ustawy nie odpowiada na zastrzeżenia zgłoszone procent ceny detalicznej przez Prezydenta RP w ramach procesu legislacyjnego dotyczącego poszczególnych rodzajów napojów pierwszej wersji projektu, który został zawetowany w grudniu 2025 r. Polskie Kluczowy jest fakt, że tak istotna zmiana wysokości opodatkowania, alkoholowych. Na skutek wzrostu Towarzystwo naruszająca przyjętą w 2022 r. mapę drogową akcyzy alkoholowej i inflacji proporcje pomiędzy akcyzą Gospodarcze nieuwzględniająca wcześniejszego odrzucenia tych rozwiązań w a ceną danego wyrobu procesie legislacyjnym, grozić będzie poważnym naruszeniem zaufania alkoholowego uległy zmianie. Związek do instytucji państwa. Skumulowana inflacja w latach Pracodawców 2022-2026 wyniosła 43%, i Polska Rada (…) postulujemy o odstąpienie od zwiększania skali podwyżki akcyzy znacznie wyprzedziła skumulowane Winiarstwa od alkoholu i pozostawienie w mocy aktualnie obowiązującego planu tempo wzrostu stawek akcyzy na podwyżek uchwalonego w 2021 r. z uwagi na sytuację na sytuację alkohol, które zgodnie z Związek rynkową producentów alkoholu (spadek rynku). Utrzymanie obowiązującą mapą drogową w Pracodawców w 2027 r. obowiązującej Akcyzowej Mapy Drogowej, przewidującej 5% tym okresie miało wynieść 33%. Przemysłu podwyżki akcyzy stanowi skuteczne narzędzie zapewniające stabilność Piwowarskiego w dla przedsiębiorców i inwestorów, a jednocześnie przewidywalność Polsce cen dla konsumentów.

Polska Organizacja Kolejna radykalna podwyżka akcyzy nie przełoży się na znaczący Handlu i wzrost cen na półkach. Dzięki przewadze konkurencyjnej sieci Dystrybucji handlowych i presji cenowej z ich strony, a także rażącej przewadze konkurencyjnej silnych międzynarodowych koncernów, ceny na Związek półkach są stabilne, gdyż podwyżka odbędzie się kosztem i tak Pracodawców minimalnych już marż browarów (a dla części wprowadzając zakładu Polski Przemysł pod próg pokrycia kosztów produkcji). Polskie browary od kilku lat Spirytusowy borykają się z poważnymi problemami. Przyjęcie przez Rząd kolejnego poziomu wzrostu akcyzy może Stowarzyszenie doprowadzić do zniknięcia z rynku od 25 do 50% regionalnych i Regionalnych lokalnych browarów. Doprowadzi to do zniknięcia z oferty piw Browarów Polskich jakościowych, znacznej części produktów bezalkoholowych. Zaprzestania regulowania zobowiązań, a także bezrobocia w branżach Federacja piwnych i z piwem powiązanych. Związków Zawodowych Pracowników Przemysłu Spożywczego Związek Przedsiębiorców i Pracodawców

Rada Krajowa Sekcji Przemysłu Piwowarskiego NSZZ „Solidarność”

Pracodawcy RP

5 Kultura Plus – Uwagi o Zarzuty profiskalnego charakteru projektu, braku systemowych Zarzuty niezasadne Lokalnie charakterze rozwiązań przeciwdziałania spożywaniu alkoholu ogólnym Spodziewanym efektem projektu Ogólnopolska (…) projekt ma przede wszystkim charakter fiskalny, a deklarowany cel jest redukcja negatywnych Federacja Młodych prozdrowotny nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w jego skutków społecznych, wywołanych konstrukcji. (…) zwiększone obciążenia mają obowiązywać wcześniej spożywaniem alkoholu. Razem Zdziałamy niż mechanizm przekazywania środków do Narodowego Funduszu Dodatkowo projekt zakłada Więcej Zdrowia. Oznacza to, że projekt nie daje młodym ludziom gwarancji zwiększenie dotacji podmiotowej realnej poprawy profilaktyki, leczenia uzależnień ani dostępu do dla Narodowego Funduszu Zdrowia Stowarzyszenie świadczeń zdrowotnych. o środki odpowiadające nadwyżce Forum Rozwoju (…) polityka wobec alkoholu powinna koncentrować się przede sumy wpływów z podatku wszystkim na ochronie osób małoletnich, ograniczeniu reklamy i akcyzowego od napojów Powiatowy Klub promocji alkoholu, skuteczniejszej kontroli sprzedaży oraz edukacji alkoholowych, co pozwoli na Futsalu Catan zdrowotnej w szkołach i środowiskach lokalnych. Bez takich działań zwiększenie nakładów Opatów podwyżka akcyzy może okazać się środkiem pozornym, który nie przeznaczanych na ochronę ograniczy skali problemu, a jednocześnie nie zapewni trwałego i zdrowia. Fundacja Polemika przejrzystego finansowania ochrony zdrowia. (…) projekt w obecnym kształcie powinien zostać ponownie Akcyzowa polityka stawkowa jest przeanalizowany i uzupełniony o rozwiązania systemowe. jednym z elementów szerokiego spektrum zagadnień składających Świętokrzyski Podwyższenie akcyzy samo w sobie nie stanowi kompleksowego się na kompleksową politykę Instytut Samorządu rozwiązania problemu alkoholowego. Nie przedstawiono państwa w odniesieniu do napojów Terytorialnego wystarczającej gwarancji, że dodatkowe środki realnie poprawią alkoholowych. sytuację mieszkańców, zwiększa dostępność leczenia uzależnień lub Młodzi dla Prawa wzmocnią działania profilaktyczne prowadzone na poziomie lokalnym. Szczególne wątpliwości budzi fakt, że zwiększone obciążenia mają Fundacja Forum wejść w życie wcześniej niż mechanizm przekazywania środków do Konsumentów Narodowego Funduszu Zdrowia.

Kongres Polskiego (…) takie działanie może być odbierane przez mieszkańców jako Biznesu działanie nastawione przede wszystkim na zwiększenie dochodów budżetowych, a nie rzeczywiste ograniczenie szkód społecznych. Grupa Żywiec Sp. z (…) projekt (…) powinien (…) zostać ponownie przeanalizowany i o.o. uzupełniony o rozwiązania wspierające lokalne działania profilaktyczne oraz rozwój usług społecznych. 6 OPZZ Rolników i Uwagi o Zarzuty osłabienia producentów rolnych, profiskalnego charakteru Zarzuty niezasadne Organizacji charakterze zmian, dyskryminacji alkoholu etylowego Skala prognozowanych spadków Rolniczych ogólnym konsumpcji nie uzasadnia Rozwiązania zmierzające do zwiększania wpływów budżetowych nie twierdzenia, że projektowane Oddolny mogą być procedowane w sposób, który destabilizuje rynek rolny i zmiany doprowadzą do Ogólnopolski uderza w producentów surowców. radykalnego pogorszenia sytuacji Protest Rolników Przemysł alkoholowy odbiera z rynku ogromne ilości płodów rolnych. dostawców z rynków rolnych. Sama branża spirytusowa wykorzystuje ok. 1,6 mln ton zbóż, w tym Napoje alkoholowe nawet po Instytut Gospodarki blisko 1 mln ton kukurydzy, oraz ok. 38 tys. ton ziemniaków. waloryzacji stawek pozostaną, choć Rolnej Browarnictwo zużywa setki tysięcy ton słodu i zbóż, tysiące ton w mniejszym stopniu niż obecnie, chmielu oraz dziesiątki tysięcy ton jabłek. Branża winiarska przetwarza dostępne cenowo. Polskie dziesiątki tysięcy ton jabłek oraz krajowe winogrona. Ograniczenie W zakresie spadku legalnej Towarzystwo produkcji w tych sektorach automatycznie oznacza zmniejszenie sprzedaży oraz wzrostu szarej Gospodarcze zapotrzebowania na surowce rolne. strefy wypowiedziano się w pkt. 19 Skutki projektu będą szczególnie dotkliwe w obecnej sytuacji niniejszej tabeli. Polskie rynkowej. Polscy rolnicy zmagają się z nierówną konkurencją z Natomiast w zakresie postulatu Stowarzyszenie Ukrainy, presją cenową, rosnącymi kosztami produkcji i niepewnością opodatkowania piwa według Zrównoważonego zbytu. W takich warunkach państwo nie powinno wprowadzać zawartości alkoholu – w pkt. 2. Rolnictwa i rozwiązań, które mogą ograniczyć krajowe przetwórstwo i pogłębić Żywności kryzys dochodowy gospodarstw.

Związek Podwyżka akcyzy nie może być traktowana jako neutralny instrument Przedsiębiorców i fiskalny. W praktyce może doprowadzić do spadku legalnej sprzedaży, Pracodawców wzrostu szarej strefy, zmniejszenia zamówień na surowce rolne i pogorszenia stabilności całych łańcuchów dostaw. To ryzyko jest zbyt poważne, aby projektować je bez pełnej, realnej i rolniczej oceny skutków regulacji. Polityka fiskalna państwa powinna uwzględniać nie tylko skutki budżetowe, ale również wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe, rozwój obszarów wiejskich oraz stabilność krajowego przetwórstwa. Zrównoważone rolnictwo wymaga przewidywalnego otoczenia gospodarczego i długofalowych relacji pomiędzy rolnikami, przetwórcami i odbiorcami żywności.

Jednocześnie wskazujemy, że w Europie funkcjonują rozwiązania bardziej racjonalne i sprawiedliwe, w tym modele oparte na harmonizacji akcyzy w relacji do zawartości alkoholu. Taki kierunek pozwala zwiększać przejrzystość systemu, ograniczać nierówności pomiędzy kategoriami napojów i budować stabilniejsze wpływy budżetowe bez gwałtownego uderzania w wybrane sektory gospodarki. 7 Gmina Warka Uwagi o Postulat rezygnacji z wprowadzenia zmian stawek akcyzy z uwagi na Postulat nieuwzględniony charakterze słabą kondycję branży piwowarskiej Związek ogólnym Branża piwowarska, jak każdy z Pracodawców Skala podwyżki budzi najwyższy niepokój. Zaplanowany wzrost jest uczestników obrotu gospodarczego Przemysłu trzykrotnie wyższy niż przewidywała mapa akcyzowa (15% zamiast zobowiązana jest do ponoszenia Piwowarskiego w 5%), a w samym uzasadnieniu i Ocenie Skutków Regulacji resort ciężarów obciążeń podatkowych. Polsce modeluje wzrost cen przy założeniu +20%. Dzieje się to w momencie, Jednocześnie wpływy z akcyzy nie gdy rynek piwa skurczył się do poziomu sprzed dwóch dekad. podlegają samoistnej waloryzacji. Nieuchronnym skutkiem będzie więc dalsze ograniczanie produkcji i Planowana zmiana ma na celu zagrożenie dla zatrudnienia w naszym regionie. zniwelowanie powstałej różnicy między tempem wzrostu cen i stawek akcyzy. Wysokość Ucierpi na tym budżet — zarówno państwa, jak i samorządu. Mniejsza projektowanych podwyżek stawek sprzedaż to niższe wpływy z VAT i większe zakupy od tańszych akcyzy nie wykracza więc poza dostawców zza granicy. Sam projektodawca przyznaje w OSR, że potrzebę urealnienia mapy szacowane dochody „mogą być niższe” z powodu wzrostu szarej drogowej. Przemawia za nią strefy, głębszego od prognoz spadku sprzedaży i wyprzedaży zapasów. również potrzeba finansowania wyższych kosztów leczenia (…) kumulacja obciążeń, wprowadzana ekspresowo, osłabia zdolność negatywnych skutków spożywania firm do planowania i inwestowania. alkoholu. W takim kontekście Mapa akcyzowa obowiązująca do 2027 r. była dla przedsiębiorców zmiana mapy nie narusza wcześniej obietnicą stabilności i przewidywalności. Nowe propozycje stawek tę wypracowanych ustaleń i obietnicę przekreślają. respektuje interesy branży. 8 Federacja OSR Postulat dot. uzupełnienia OSR i uzasadnienia oraz rezygnacji Postulat nieuwzględniony Przedsiębiorców procedowania z projektu Polskich OSR nie daje (ponadto) wystarczających podstaw do oceny skutków Założono, że spadek sprzedaży nie ekonomicznych i finansowych projektu. Projektodawca zakłada spadek wpłynie na rynek pracy z uwagi na Polskie sprzedaży alkoholu etylowego o 9% oraz pozostałych napojów dynamicznie rozwijający się rynek Towarzystwo alkoholowych o 7%, a jednocześnie stwierdza brak wpływu regulacji No-Lo. Jednocześnie Gospodarcze na rynek pracy. Dokument sam wskazuje możliwość wzrostu szarej przedstawiono wystarczającą strefy, większego od prognozowanego spadku sprzedaży oraz analizę w zakresie wpływu na Rzecznik MiŚP tworzenia zapasów, lecz nie przedstawia oceny wpływu tych zjawisk mikro-, małe i średnie na przyszłe dochody budżetu państwa z tytułu akcyzy. Brakuje analizy przedsiębiorstwa, zatrudnienie Związek wpływu na mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, handel, oraz rozwój szarej strefy. Przedsiębiorców i dostawców, rolnictwo, inwestycje oraz zatrudnienie w całym łańcuchu Pracodawców wartości. Założenie stałego dodatkowego wpływu w wysokości 1,8 Wysokość projektowanych mld zł rocznie przez dziesięć lat wydaje się pomijać szereg istotnych podwyżek stawek akcyzy nie Polska Organizacja czynników wpływających na ostateczny skutek fiskalny wykracza poza potrzebę Handlu i proponowanych zmian. urealnienia mapy drogowej. Dystrybucji (…) projekt nie uwzględnia (…) skutków społeczno-gospodarczych Przemawia za nią potrzeba proponowanych zmian. Łączna podwyżka akcyzy o 20,5% stanowi finansowania wyższych kosztów realne zagrożenie dla około 87 tys. miejsc pracy związanych z branżą leczenia negatywnych skutków spirytusową i sektorami współpracującymi. Negatywne konsekwencje spożywania alkoholu. W takim odczują także polscy rolnicy, ponieważ branża spirytusowa kontekście zmiana mapy nie wykorzystuje rocznie około 1,6 mln ton krajowych zbóż. narusza wcześniej wypracowanych (…) Polskie Towarzystwo Gospodarcze apeluje o odstąpienie od ustaleń i respektuje interesy procedowania dodatkowej podwyżki akcyzy od dnia 1 stycznia 2027 r. branży i jej dostawców z rynków oraz o niezwłoczne rozpoczęcie dialogu z przedsiębiorcami nad rolnych. kształtem nowej Mapy Akcyzowej obowiązującej po 2027 r. Jednocześnie wnosimy o uzupełnienie Oceny Skutków Regulacji o rzetelną analizę wpływu projektowanych zmian na poszczególne segmenty rynku, konkurencyjność polskiej gospodarki, zatrudnienie, sytuację polskiego rolnictwa oraz rozwój szarej strefy. Podwyższenie stawek:(…) oznaczać będzie straty dla rolników oraz dla handlu (szczególnie dla mniejszych sklepów, dla których sprzedaż wyrobów alkoholowych i napojów stanowi znacząca cześć obrotu).

9 Federacja Uwagi o Zarzut zbyt krótkiego terminu konsultacji Zarzut niezasadny Związków charakterze Zawodowych ogólnym Skrócenie konsultacji do 14 dni trudno pogodzić ze standardem Zgodnie z § 40 ust. 3 uchwały Nr Pracowników rzetelnego dialogu społecznego. 190 Rady Ministrów z dnia 29 Przemysłu Sprawa o tak istotnych skutkach dla rynku pracy i gospodarstw października 2013 r. - Regulamin Spożywczego domowych powinna zostać poddana realnej debacie – także na forum pracy Rady Ministrów Rady Dialogu Społecznego. dopuszczalne jest skrócenie Grupa Żywiec Sp. z terminu do zajęcia stanowiska w o.o. ramach uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania. W przypadku przedmiotowego projektu skrócenie terminu na zajecie stanowiska wynika z charakteru planowanych zmian i konieczności ich niezwłocznego wprowadzenia, aby mogły one znaleźć zastosowanie już od początku przyszłego roku kalendarzowego. Ponadto należy wskazać, że pismem z dnia 23 czerwca 2026 r., nr PAD6.8100.9.2026 projekt przedmiotowej ustawy został przedstawiony do zaopiniowania Radzie Dialogu Społecznego.

10 Ogólnopolskie Uwagi o 1 Zarzut nieodpowiedniego sposobu przekazywania środków do NFZ Zarzut nieuwzględniony Porozumienie charakterze 2 Postulat opracowania transparentnego mechanizmu Postulat niezasadny Związków ogólnym przekazywania ewentualnych dodatkowych środków na ochronę Zawodowych zdrowia Proponowane zmiany mają na celu zwiększenie środków Fundacja Forum 1. Projekt zwiększa stawki akcyzy na napoje alkoholowe co ma przewidzianych na realizację celów Konsumentów przełożyć się na wpływy NFZ. Stan finansów publicznych i konieczność ochrony zdrowia publicznego. zapewnienia obywatelom usług publicznych uzasadnia działania Proponowana regulacja o zwiększające dochody choć przełoży się to na konsumentów. sztywnym alokowaniu dodatkowo Ograniczenie skutków społecznych i zdrowotnych spożywania alkoholu pozyskanych wpływów z akcyzy nie wymaga określenia intencji przeznaczenia środków tak aby faktycznie neguje dotychczas funkcjonujących było one przeznaczone na powyższe cele. Obecnie bowiem środki mechanizmów finansowania tych pozyskane z podwyższenia akcyz będą mogły finansować świadczenia celów w ramach budżetu NFZ. zdrowotne niezwiązane z chorobami wynikającymi ze spożywania Stanowiąc dodatkowe źródło alkoholu. finasowania, nie ingeruje w dotychczasowe zasady dystrybucji

2. Projekt pozostawia niejasny mechanizm ustalania i przekazywania środków publicznych. środków do NFZ oraz tworzy niepożądaną zależność finansową ochrony zdrowia do utrzymywania wpływów z konsumpcji alkoholu.

11 Krajowa Izba Art. 1 Postulat nieobejmowania podwyżką napojów bezalkoholowych, w Postulat nieuwzględniony Gospodarcza szczególności piw 0,0%. Piwa bezalkoholowe nie podlegają Grupa Żywiec Sp. z Ministerstwo Finansów w naszej ocenie błędnie zakłada, że wyższa akcyzie. o.o. stawka podatku automatycznie przyniesie proporcjonalnie wyższe wpływy do budżetu. Analiza historyczna z lat 2019-2025 dowodzi Związek bowiem, że podniesienie stawki akcyzy o 40% dało jedynie 11,6% Przedsiębiorców i wzrostu realnych wpływów z tego tytułu. Równocześnie spadek Pracodawców wolumenu sprzedaży doprowadził do utraty około 600 milionów złotych rocznie z tytułu podatku VAT. Jeśli rzeczywistym priorytetem Rada Krajowa rządu jest ochrona zdrowia publicznego, właściwym kierunkiem Sekcji Przemysłu działań powinno być wspieranie i zwiększenie ekonomicznej Piwowarskiego dostępności produktów bezalkoholowych, w szczególności piw 0,0%. NSZZ „Solidarność” Krajowa Izba Gospodarcza podtrzymuje swój wcześniejszy apel o wprowadzenie dwuletniego moratorium legislacyjnego na zmiany podatkowe i regulacyjne, które uderzają w stabilność polskich przedsiębiorstw.

Podwyżka obejmie również piwa bezalkoholowe, dzięki którym Polacy zmniejszyli spożycie czystego alkoholu o ponad 20 mln litrów. Opodatkowanie tej kategorii działa wbrew deklarowanemu celowi.

Rezygnacja z inicjatyw regulacyjnych zmierzających do podniesienia cen piw 0,0%, stanowiących realne narzędzie ograniczania spożycia. 12 Związek Gorzelni Art. 1 Postulat rezygnacji z wprowadzenia zmian stawek akcyzy z uwagi na Postulat nieuwzględniony Polskich skutki administracyjne i finansowe związane z obowiązkiem ponownego przeliczenia i uzupełnienia zabezpieczeń akcyzowych. Obowiązek dostosowywania wysokości składanego Projekt w obecnym kształcie pomija również istotne skutki zabezpieczenia akcyzowego na administracyjne i finansowe związane z obowiązkiem składania skutek zmian stawek akcyzy zabezpieczeń akcyzowych. W przypadku podmiotów produkujących, obowiązuje od dawna. Aktualizacja magazynujących lub przemieszczających alkohol etylowy wysokość wysokości zabezpieczeń zabezpieczenia akcyzowego musi odpowiadać powstałym albo akcyzowych nie jest więc sytuacją mogącym powstać zobowiązaniom podatkowym. wyjątkową, która wystąpi w W praktyce oznacza to, że skokowe podniesienie stawki akcyzy związku z aktualizacją tzw. mapy przełoży się bezpośrednio na konieczność zwiększenia zabezpieczeń drogowej. akcyzowych, w szczególności w odniesieniu do pojemności magazynowych gorzelni oraz przemieszczania alkoholu w cysternach. Dla wielu gorzelni oznacza to konieczność ponownego składania lub aktualizowania wniosków, zwiększenia gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych, zamrożenia dodatkowych środków albo wykazania odpowiednio większego majątku. Szczególnie problematyczna jest sytuacja podmiotów, które przygotowały lub złożyły już wnioski o zabezpieczenie na kolejny okres, kalkulując jego wysokość zgodnie z obowiązującą mapą drogową. Wejście w życie projektowanych przepisów wymusiłoby ponowne przeliczenie i uzupełnienie zabezpieczeń pod koniec roku, generując dodatkowe koszty, obciążenia administracyjne i ryzyko zakłócenia ciągłości legalnej działalności gospodarczej. 13 Polish Vodka Art. 1 Postulat dotyczący rezygnacji z proponowanej podwyżki akcyzy z Postulat nieuwzględniony Association uwagi na obecne trudności branż producentów napojów Wobec większego wzrostu stawki alkoholowych, handlowców i dostawców z rynków rolnych przewiduje się wygenerowanie Związek nadwyżki wpływów ponad ubytek Pracodawców Zaproponowana podwyżka akcyzy na alkohol o 20% w 2027 r. (zamiast spowodowany spodziewanym Polska Rada 5% zapisanych w Akcyzowej Mapie Drogowej) jest bardzo niepokojąca zmniejszeniem konsumpcji. Winiarstwa dla całej branży alkoholowej. (…) podwyżka na napoje spirytusowe nie przekłada się na wzrost Podwyższenie stawek akcyzy na Polska Organizacja wpływów budżetowych. Od momentu wejścia w życie mapy wszystkie napoje alkoholowe ma Handlu i akcyzowej wpływy z akcyzy od napojów spirytusowych są w każdym na celu przede wszystkim Dystrybucji kolejnym roku niższe niż w 2022 r. ograniczenie spożycia tych (…) proponowane w projekcie podwyżki akcyzy na napoje spirytusowe napojów, a w konsekwencji Stowarzyszenie nie zrealizują założonych celów fiskalnych ani zdrowotnych, bo nie redukcję negatywnych skutków Regionalnych będzie nadwyżki z akcyzy do przekazania na NFZ (…). społecznych, wiążących się ze Browarów Polskich spożywaniem alkoholu. Uważamy, że dotychczasowy plan podwyżek jest skutecznym Federacja rozwiązaniem, gwarantującym stabilność dla przedsiębiorców, ale Branża wytwórców napojów Związków również przewidywalność cen dla konsumentów. Dlatego apelujemy o alkoholowych i ich dostawcy z Zawodowych nieodstępowanie od obowiązującej Akcyzowej Mapy Drogowej, czyli rynku rolnego, jak każdy z Pracowników planu 5% podwyżek akcyzy w roku 2027. uczestników obrotu gospodarczego Przemysłu zobowiązani są do ponoszenia Spożywczego Proponowana podwyżka ma charakter nagły i bardzo wysoki, co ciężarów obciążeń podatkowych. utrudnia przedsiębiorcom planowanie inwestycji, polityki cenowej i kontraktów handlowych. Kolejne, nieprzewidywalne zmiany obciążeń Związek publicznych ograniczają możliwość długoterminowego planowania Skorygowana mapa drogowa Przedsiębiorców i produkcji, inwestycji i zatrudnienia. nominalnie nie przełoży się na Pracodawców (…) Argumenty fiskalne i gospodarcze: załamanie legalnego rynku. Napoje • (…) podwyżki mają charakter fiskalny, a nie prozdrowotny. alkoholowe nawet po waloryzacji Rada Krajowa • W przypadku podwyższenia stawek podatku akcyzowego (…) nastąpi stawek pozostaną, choć w Sekcji Przemysłu zwiększenie kosztów funkcjonowania przedsiębiorstw i utrudnienie mniejszym stopniu niż obecnie, Piwowarskiego prowadzenia działalności gospodarczej. dostępne cenowo. NSZZ „Solidarność” • Podwyżka stawek przyniesie straty dla branż powiązanych z Nadal ograniczone pozostanie pole przemysłem spirytusowym, zatrudniającym ponad 80 tysięcy ludzi do osiągania dochodów z (m.in. w HoReCa, handlu i rolnictwo). nielegalnej działalności na skutek • Przyjęcie projektu zdecydowanie pogorszy sytuacje finansową oferowania wyrobów nieznanego rodzimego małego handlu i gastronomi odbudowującej się po pochodzenia po cenach niższych pandemii. niż pochodzących z legalnej • Handel będzie musiał dostosować politykę cenową, promocje i dystrybucji. Sytuacja zatem nie zarządzanie zapasami do gwałtownej zmiany kosztów produktów. zmieni się na tyle, aby istotnie • Konsumenci mogą przenosić zakupy do tańszych marek lub wpłynąć na warunki sprzyjające produktów, co pogorszy rentowność sprzedaży produktów rozwojowi nielegalnego rynku markowych. napojów alkoholowych. • Szczególnie narażone są małe sklepy, których sprzedaż napojów stanowi istotny element obrotu. Kwestie systemu KSeF, opłaty • Zwiększenie obciążeń może pogłębiać presje inflacyjną na ceny cukrowej i systemu kaucyjnego produktów spożywczych i osłabiać siłę nabywczą konsumentów. wykraczają poza ramy projektu • Podwyżka stawek spowoduje zmniejszenie zamówień na płody rolne ustawy będącego przedmiotem kontraktowane przez branżę spirytusową u polskich rolników (branża konsultacji. spirytusowa co roku kupuje 1,6 mIn ton zbóż, w tym 954 tys. ton kukurydzy i 38 tys. ton ziemniaków w Polsce. • Dodatkowe obciążenia fiskalne zwiększają ryzyko ograniczenia inwestycji w sektorze spożywczym, co pośrednio wpływa również na producentów rolnych.

W bieżącym roku poza przewidzianym i wprowadzonym w styczniu wzrostem akcyzy dotknęły nas (branżę piwowarską) dodatkowe obciążenia. System kaucyjny drastycznie ograniczył dostępne środki obrotowe, a brak przejrzystości w rozliczeniach z operatorami i terminy spływu kaucji od odbiorców spowodował zatory płatnicze i utrudnił wywiązywanie się ze zobowiązań. Dodatkowym obciążeniem dla małych podmiotów stał się KSeF. (…) Przedsiębiorcy zmuszeni zostali do poniesienia kosztów związanych z zakupem lub aktualizacją niezbędnego oprogramowania, a w wielu przypadkach zatrudnienia dodatkowych osób.

Związek Art. 1 Zarzuty dysproporcji między stawkami akcyzy na poszczególne Zarzuty nieuwzględnione 14 Pracodawców kategorie napojów alkoholowych w szczególności cydr i perry, Polska Rada niedostatecznego uzasadnienia potrzeby wprowadzenia zmian w Podwyższenie stawek akcyzy na Winiarstwa proponowanym kształcie wszystkie napoje alkoholowe ma na celu ograniczenie spożycia tych Projekt ustawy postrzegamy jako kolejną próbę naruszenia umowy napojów, a w konsekwencji społecznej, jaką była akcyzowa mapa drogowa przyjęta na lata 2022- redukcję negatywnych skutków, 2027 (…) obok podwyższenia stawek akcyzy – proponowane wiążących się ze spożywaniem rozwiązanie prowadzi do zmiany zaplanowanych w mapie akcyzowej alkoholu. relacji pomiędzy opodatkowaniem poszczególnych kategorii napojów Preferencyjna stawka akcyzy na alkoholowych. Uderza to w cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% cydr i perry o zaw. alk. do 5% obj., istotnie obniżając konkurencyjność tych produktów na rynku. (…) została wprowadzona w 2013 r. W projekcie (…) zaprojektowana została zmian relacji obciążeń jako odpowiedź na apel o akcyzowych na niekorzyść cydru i perry o zawartości alkoholu do 5%. stworzenie warunków Przewidziano dla tej kategorii podwyżkę o ponad 73% wyższą niż dla umożliwiających popularyzację innych napojów alkoholowych. tych wyrobów oraz wykorzystanie i Nie zostało to jednak przedstawione w uzasadnieniu. rozwój potencjału krajowych (…) Ta kategoria miałaby teraz zostać objęta podwyżką o 26% sadowników. Preferencja względem poziomu przewidzianego w ustawie na rok 2027. podatkowa dla cydru i perry nie (…) Nie wskazano argumentów przemawiających za odejściem od wpłynęła jednak w odczuwalny dotychczasowych relacji obciążeń akcyzowych, ani nie dokonano sposób na wzrost konsumpcji tej oceny spodziewanych skutków gospodarczych, fiskalnych lub grupy napojów alkoholowych i społecznych. radykalnie wyższe wykorzystanie (…) Projektowane rozwiązanie jest w naszej opinii pozbawione krajowego surowca. Z punktu merytorycznego uzasadnienia i nie znajduje oparcia widzenia zasady jednakowych ani w przesłankach związanych z ochroną zdrowia publicznego, ani w warunków prowadzenia argumentach gospodarczych czy fiskalnych. działalności gospodarczej przez (…) Beneficjentem proponowanej zmiany będą producenci piw przedsiębiorców i możliwości smakowych i napojów piwnych – produktów, które stanowią oddziaływania na rzecz zdrowia bezpośrednią konkurencję dla cydru. Są to produkty o zbliżonym obywateli, dalsze zwiększanie i charakterze, pełniące funkcję substytutów na rynku. poszerzanie preferencji nie (…) od lat postulujemy wprowadzenie zerowej stawki akcyzy na cydr o znajduje uzasadnienia. zawartości alkoholu do 5%

(…) Wyrażamy sprzeciw wobec projektowanej zmiany polegającej na objęciu cydru i perry o zawartości alkoholi do 5% obj. Podwyżką akcyzy o ponad 73% wyższą niż przewidziana dla pozostałych kategorii napojów alkoholowych.

(…) proponowane zmiany podważają podstawowe założenia przyjętego wcześniej rozwiązania, poważnie naruszając zaufanie do przewidywalności polityki fiskalnej państwa.

15 Związek Art. 1 Zarzut podnoszenia akcyzy do poziomu wyższego niż w krajach Zarzut niezasadny Pracodawców ościennych co spowoduje zastępowanie krajowego popytu Przemysłu prywatnym przywozem z zagranicy. Kraje członkowskie stosują różną Piwowarskiego w politykę stawkową. Krajowe stawki Polsce Stawka akcyzy w Polsce mieści się w średniej UE zarówno pod akcyzy nawet po waloryzacji względem jej wysokości nominalnej jak i pod względem relacji do pozostaną na niższym poziomie niż Związek stawek za inne wyroby alkoholowe. Jest w pełni zgodna z Dyrektywą w krajach wysoko Pracodawców UE. Obecnie w 14 krajach UE stawka akcyzy od piwa jest już niższa niż opodatkowujących te wyroby. Polska Rada w Polsce – pod tym względem dogoniliśmy już Danię czyli jeden z Winiarstwa najbogatszych krajów Unii. Polska stawka akcyzy od piwa jest ok. 3,5 – Odnosząc się do argumentu o krotnie wyższa od stawki minimalnej określonej w Dyrektywie UE. Do zastępowaniu krajowego popytu Burmistrz Miasta krajów gdzie akcyza jest niższa niż w Polsce zalicza się m.in. kraje prywatnym przywozem z zagranicy Żywca posiadające silny przemysł piwowarski czyli Niemcy, Czechy, Austrię wyjaśnić należy, że w czy Belgię. dopuszczonych przepisami ilościach takie zjawisko nie stanowi naruszenia przepisów akcyzowych. Związek Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że wśród krajów, które mają Rozwiązanie to wynika z prawa Przedsiębiorców i niższą akcyzę niż Polska znajdują się 3 kraje ościenne, które unijnego i jest w pełni legalne. Pracodawców charakteryzują się bardzo rozwiniętym przemysłem piwowarskim oraz posiadają najdłuższą granicę lądową z Polską, czyli Czechy, Niemcy i Polska Organizacja Słowacja. We wszystkich tych krajach również średnia cena piwa jest Handlu i niższa niż w Polsce. Dystrybucji Dalsze rozwarstwianie się cen pomiędzy Polską a wymienionymi krajami będzie prowadziło do rozwoju turystyki zakupowej czyli prywatnego przywozu piwa do Polski. To zjawisko jest już obserwowane na granicy południowej. Zważywszy na długość granicy, swobodę przemieszczania się i gęstość zaludnienia, można spodziewać się efektu w skali istotnej dla całego rynku piwa w Polsce. Dalsze podwyżki akcyzy są prostą drogą do sytuacji, w której na produkcji piwa będą korzystać kraje ościenne, a konsumpcja i jej skutki realizowane będą w Polsce, przy jednoczesnym osłabieniu krajowego potencjału produkcyjnego.

(…) w kilkunastu państwach członkowskich Unii Europejskiej stawka akcyzy na wina spokojne jest zerowa. Wśród nich znajdują się państwa graniczące z Polską- Niemcy, Czechy i Słowacja, co ma znaczenie z perspektywy konkurencyjności rynku oraz ryzyka występowania zjawisk związanych z transgranicznym nabywaniem wyrobów.

Po przyjęciu projektu nastąpi obniżenie konkurencyjności rynku (Polacy będą kupować wyroby alkoholowe w krajach z niższą akcyzą; sprzedaż legalnych napojów spirytusowych już spada-15% w trzy lata) 16 Fundacja Art. 2 Postulat odejścia od modelu ogólnej dotacji podmiotowej dla Uwagi nieuwzględnione Laboratorium Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz mechanizmu przekazywania Prawa i Gospodarki środków na jednoznacznie określone, mierzalne i podlegające Projektowane zmiany mają na celu sprawozdawczości działania profilaktyczne i lecznicze zwiększenie środków Zarząd Związku przewidzianych na realizację celów Pracodawców Analiza Projektu prowadzi do wniosku, że zwiększenie dotacji będzie w ochrony zdrowia publicznego. Polski Przemysł istocie narzędziem fakultatywnym i może nie zwiększyć realnie Proponowana regulacja o Spirytusowy środków przeznaczanych na publiczną ochronę zdrowia. Co więcej, sztywnym przeznaczeniu połączenie zwiększenia dotacji celowej na rzecz NFZ z podwyżką dodatkowo pozyskanych wpływów Związek akcyzy każe wątpić w intencje projektodawców – czy celem podwyżki z akcyzy nie neguje dotychczas Pracodawców jest obniżenie spożycia napojów alkoholowych (co skutkowałoby funkcjonujących mechanizmów Przemysłu niższą dotacją lub brakiem dotacji na rzecz NFZ), czy też może celem finansowania tych celów w ramach Piwowarskiego w podwyżki akcyzy jest wygenerowanie jak największej nadwyżki budżetu państwa. Stanowiąc Polsce podatku akcyzowego, aby zasilić budżet NFZ (co wymagałoby dodatkowe źródło finasowania, nie utrzymania lub zwiększenia konsumpcji napojów alkoholowych). ingeruje w dotychczasowe zasady Fundacja Forum dystrybucji środków publicznych. Konsumentów Projekt zakłada (…) systemowe zasilanie ze środków z akcyzy poprzez Dysponent tych środków posiada zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia. pełną i aktualną wiedzę o Grupa Żywiec Sp. z Budżet państwa ma oczywiście pełną swobodę w dysponowaniu kształtowaniu się potrzeb. o.o. środkami z podatków i może przeznaczać nawet 100% wpływów z Niezasadne więc byłoby z góry akcyzy na dofinansowanie Narodowego Funduszu Zdrowia, jednak nie narzucanie sposobu dysponowania możemy abstrahować od publicznej debaty nad efektywnością dodatkowo pozyskanymi środkami. systemu opieki zdrowotnej i zawyżonych kosztów ponoszonych przez NFZ w wyniku patologii systemu. Jakakolwiek podwyżka dowolnego Projekt reguluje zasady ustalania i podatku będzie skonsumowana i okaże się niewystarczająca w przekazywania do NFZ uzyskanej w przypadku braku systemowych zmian i bez poprawy efektywności wyniku wprowadzenia finansowej opieki zdrowotnej. Mamy poważne obawy, że przy projektowanych zmian nadwyżki obecnym stanie NFZ, najłatwiejszym sposobem uzupełniania podatku akcyzowego. strukturalnego niedoboru środków w budżecie NFZ będą dalsze podwyżki akcyzy. Z istoty rzeczy celem podatków jest Jesteśmy przeciwni dalszemu przenoszeniu kosztów dysfunkcji generowanie dochodów systemu (NFZ) na konsumentów piwa i wnosimy o nie podnoszenie budżetowych przeznaczonych na podatków bez przeprowadzenia niezbędnych zmian w finansowaniu finansowanie społecznie opieki zdrowotnej. pożądanych celów i zadań publicznych. Jeżeli więc poza Projekt UD418 nie jest częścią spójnej polityki zdrowia publicznego. sporem jest, że spożywanie Jest punktową zmianą fiskalną – ad hoc, której przypisano napojów alkoholowych nie jest uzasadnienie prozdrowotne, choć konstrukcja projektu, obojętne dla zdrowia, to treść OSR oraz sposób uregulowania dotacji dla NFZ nie potwierdzają, uzasadnione jest szukanie aby cel zdrowotny był w projekcie rzeczywiście pierwszoplanowy. finansowania nakładów na przeciwdziałanie tym skutkom poprzez opodatkowanie alkoholu. W ten sposób, gromadząc środki jednocześnie ogranicza się dostępności alkoholu. 17 Ogólnopolskie Art. 2 Zarzut nieodpowiedniego sposobu przekazywania środków do NFZ Uwaga nieuwzględniona Porozumienie Związków Projekt zwiększa stawki akcyzy na napoje alkoholowe co ma przełożyć Proponowane zmiany mają na celu Zawodowych się na wpływy NFZ. Stan finansów publicznych i konieczność zwiększenie środków zapewnienia obywatelom usług publicznych uzasadnia działania przewidzianych na realizację celów Związek zwiększające dochody choć przełoży się to na konsumentów. ochrony zdrowia publicznego. Pracodawców Ograniczenie skutków społecznych i zdrowotnych spożywania alkoholu Proponowana regulacja o Polski Przemysł wymaga określenia intencji przeznaczenia środków tak aby faktycznie sztywnym alokowaniu dodatkowo Spirytusowy było one przeznaczone na powyższe cele. Obecnie bowiem środki pozyskanych wpływów z akcyzy nie pozyskane z podwyższenia akcyz będą mogły finansować świadczenia neguje dotychczas funkcjonujących zdrowotne niezwiązane z chorobami wynikającymi ze spożywania mechanizmów finansowania tych alkoholu. celów w ramach budżetu NFZ. Mechanizm przewidziany w Projekcie nie przyczyni się do realnego Stanowiąc dodatkowe źródło wzrostu wydatków na ochronę zdrowia, ale jedynie „na stałe” powiąże finasowania, nie ingeruje w część z tych nakładów z nadwyżką podatku akcyzowego dotychczasowe zasady dystrybucji środków publicznych. 18 Związek Gorzelni Uwaga w Postulat uwzględnienia wpływu projektowanej zmiany na Postulat nieuwzględniony Polskich zakresie OSR rentowność działalności, poziom produkcji, zatrudnienie, inwestycje, kontraktację surowców rolnych, konkurencyjność wobec importu OSR zawiera analizę wpływu oraz ryzyko wzrostu nielegalnego obrotu. projektowanych zmian na funkcjonowanie dużych, mikro - , małych i średnich przedsiębiorstw, Projekt w obecnym kształcie nie zawiera wystarczającej analizy a w związku z tym uwzględnia wpływu na gorzelnie rolnicze, producentów alkoholu etylowego, również wpływ projektowanych gospodarstwa rolne oraz krajowy łańcuch dostaw surowców. Ocena zmian m.in. na sektor producentów skutków regulacji powinna wprost odnosić się do wpływu alkoholu etylowego. projektowanej zmiany na rentowność działalności, poziom Dodatkowo, skala prognozowanych produkcji, zatrudnienie, inwestycje, kontraktację surowców rolnych, spadków konsumpcji nie uzasadnia konkurencyjność wobec importu oraz ryzyko wzrostu nielegalnego twierdzenia, że projektowane obrotu. zmiany doprowadzą do załamania handlu oraz radykalnego pogorszenia sytuacji dostawców z rynków rolnych. Napoje alkoholowe nawet po waloryzacji stawek pozostaną, choć w mniejszym stopniu niż obecnie, dostępne cenowo.

19 Brytyjsko-Polska Uwaga w Zarzut, dotyczący braku uwzględnienia w OSR wpływu Uwagi nieuwzględnione Izba Handlowa zakresie OSR projektowanych podwyżek na rozwój nielegalnego rynku napojów (BPCC) alkoholowych Szara strefa napojów alkoholowych jest w Polsce Francusko-Polska Jeśli zaproponowane podwyżki podatku akcyzowego wejdą w życie, stosunkowo niewielka. Izba Gospodarcza akcyza na wyroby alkoholowe na przestrzeni lat 2022-2027 wzrośnie Skorygowana mapa drogowa (CCIFP) aż o 77%. Tak znaczne obciążenie pogłębi negatywne wyniki legalnie nominalnie nie przełoży się na działających przedsiębiorstw, przenosząc konsumpcję do szarej strefy, załamanie legalnego rynku. Stowarzyszenie a w konsekwencji obniży wpływy do budżetu państwa (mniejsze Napoje alkoholowe nawet po Regionalnych podatki dochodowe, VAT). waloryzacji stawek pozostaną, Browarów Polskich Projektodawca nie przedstawił żadnej analizy wpływu podwyżki akcyzy choć w mniejszym stopniu niż na rozwój nielegalnego obrotu alkoholem. Tymczasem doświadczenia obecnie, dostępne cenowo. W Fundacja Rzecznika innych rynków akcyzowych – zwłaszcza wyrobów tytoniowych, co dokumencie OSR przewidziano Podatników przyznał sam rząd w sprawozdaniu budżetowym za 2025 r. – pokazują, przy tym, że szacowane dochody że gwałtowny wzrost obciążeń fiskalnych sprzyja przemytowi, mogą być niższe z powodu m.in. Polish Vodka nielegalnej produkcji i obrotowi poza legalnym rynkiem. W praktyce możliwości wzrostu szarej strefy, Associations oznaczałoby to większe ryzyko dla konsumentów, którzy sięgaliby po większego niż prognozowany alkohol niewiadomego pochodzenia, niepodlegający żadnej kontroli spadku sprzedaży ww. wyrobów Polska Izba Handlu państwowej. akcyzowych, tworzenia znacznych zapasów przed Polska Organizacja Efektem znacznych podwyżek akcyzy będzie za to pogłębienie wprowadzeniem planowanych Handlu i notowanego od lat spadku sprzedaży legalnych wyrobów podwyżek. Dystrybucji spirytusowych (wg GUS -18% w latach 2021-2025) i przesunięcie konsumpcji w kierunku szarej strefy oraz zakupów alkoholu poza Kongres Polskiego granicami Polski. Spodziewać się również można, że im wyższy Biznesu RP podatek akcyzowy (dzisiaj stanowiący 50-60% ceny wódki), tym większa zachęta dla nielegalnych producentów i sprzedawców Polskie alkoholu do działania w szarej strefie. IPAG (Instytut Prognoz i Analiz Towarzystwo Gospodarczych) szacuje, że w 2025 r. wpływy z akcyzy utracone Gospodarcze wskutek nielegalnej sprzedaży wyrobów alkoholowych mogły wynieść 1,8 mld zł. To pieniądze, które nie trafiły do budżetu państwa, ochrony Federacja zdrowia, NFZ ani samorządów. Ale alkohol z nieznanego źródła to Związków również poważne zagrożenie dla zdrowia konsumentów. Zawodowych Pracowników Nadmierne podnoszenie obciążeń podatkowych na rynku wyrobów Przemysłu akcyzowych może sprzyjać przemytowi, nielegalnej produkcji oraz Spożywczego wypychaniu części obrotu poza legalny system. Oznacza to straty dla uczciwych przedsiębiorców, ryzyko dla konsumentów oraz potencjalne Polskie ograniczenie zakładanych wpływów budżetowych. Stowarzyszenie Browarów Jeśli wzrost cen przesunie część konsumpcji do szarej strefy, Rzemieślniczych spodziewana nadwyżka budżetowa, a wraz z nią dodatkowe środki dla NFZ, może w praktyce nie zostać zrealizowana. Fundacja Laboratorium Całkowite pominięcie (w projekcie) wpływu projektowanej podwyżki Prawa i Gospodarki na rozwój szarej strefy. W przypadku rynku napojów spirytusowych jej udział szacowany jest już obecnie na około 17%. Trudno zaakceptować Fundacja Forum sytuację, w której projekt zakłada istotne zwiększenie obciążeń Konsumentów fiskalnych, jednocześnie nie analizując ryzyka dalszego wzrostu nielegalnego obrotu oraz jego konsekwencji dla legalnie działających Związek przedsiębiorców i dochodów budżetowych. Pracodawców Polski Przemysł Przewidujemy, że konsumpcja przesunie się do szarej strefy, która Spirytusowy gwałtownie wzrośnie, a także na napoje o gorszej jakości, co pogorszy rentowność produktów markowych.

Poprzedzenie dalszego podwyższania stawek akcyzy na wyroby spirytusowe analizą odległości systemu podatkowego od punktu przegięcia krzywej Laffera oraz jego wpływu na wielkość szarej strefy;

20 Krajowa Izba Uwaga do Postulat uzupełnienia OSR o analizę wpływu na poszczególne grupy Uwagi nieuwzględnione Gospodarcza OSR, konsumentów uzasadnienia W debacie publicznej dla Brytyjsko-Polska (…) wg danych z raportu WHO (Raport WHO „Alcohol taxes, prices and zobrazowania zjawisk o Izba Handlowa affordability in the WHO European Region in 2022”), dostępność charakterze ekonomicznym w (BPCC) ekonomiczna alkoholu w Polsce nie odbiega od przeciętnych wartości kontekście dostępności cenowej z w innych krajach europejskich i jest dwukrotnie niższa w porównaniu z reguły występuje odniesienie do Francusko-Polska krajami takimi jak Niemcy, Włochy czy Hiszpania, gdzie jest wysokości średnich zarobków. Izba Gospodarcza dwukrotnie wyższa (np. Niemcy – 2610, Włochy - 2 041, Hiszpania - Niezależnie od tego do jakiej miary (CCIFP) 2 149, Szwajcaria - 2 108 butelek, podczas gdy Polska to 1028 butelek dochodów odniesiemy ceny rocznie). detaliczne napojów alkoholowych Polish Vodka potwierdzi się wzrost ich Associations W uzasadnieniu wskazano na rosnącą dostępność ekonomiczną dostępności. alkoholu wyliczaną jako iloraz średniego wynagrodzenia w gospodarce Związek i średniej ceny wyrobu. Jest to jednak czysto teoretyczne wyliczenie Podwyższenie stawek akcyzy na Pracodawców nie znajdujące pokrycia w rzeczywistości, a co najważniejsze w wszystkie napoje alkoholowe ma Polski Przemysł zachowaniu konsumentów. Nawet jeśli matematycznie konsumentów na celu przede wszystkim Spirytusowy stać na więcej butelek piwa, wódki, czy wina, to nie jest tak w ograniczenie spożycia tych rzeczywistości, gdyż wzrost wszystkich innych towarów i usług, który napojów, a w konsekwencji Pracodawcy RP (biorąc pod uwagę strukturę wydatków danego obywatela) jest wyższy redukcję negatywnych skutków niż wskaźnik inflacji, może oznaczać, że nawet przy istotnym wzroście społecznych, wiążących się ze Związek przeciętnego wynagrodzenia, po uwzględnieniu wzrostu kosztów spożywaniem alkoholu. Ponadto Pracodawców życia, realne dochody nie wzrosły w przypadku osób słabiej jak wskazano w uzasadnieniu do Przemysłu zarabiających, a spadły. projektu, z danych EUROSTATU Piwowarskiego w wynika, że Polska znalazła się na Polsce Dodatkowo- zgodnie z danymi dostępnymi na stronie internetowej drugim miejscu w UE pod Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (kcpu.gov.pl) - względem zgonów związanych z Fundacja Forum spożycie napojów alkoholowych wykazuje tendencję spadkową. W nadużywaniem alkoholu. W 2022 r. Konsumentów roku 2020 w Polsce spożycie ogółem napojów alkoholowych wyniosło odnotowano 9,34 zgony na 100 9,6 l, zaś do 2024 r. spadło do poziomu 8,8 l, co daje niemal 10% tys. mieszkańców, co plasuje nas za Konfederacja spadek. Spadek spożycia dotyczy także wyrobów spirytusowych z Słowenią (15,69) i przed Chorwacją Lewiatan poziomu 3,7 l w 2020 r. do 3,4 l w 2024 r. (roczne spożycie na jednego (7,72) oraz Danią (7,49). Są to mieszkańca w przeliczeniu na czysty alkohol). zgony, którym można zapobiec. Polskie Spożycie zmniejsza się trzeci rok z rzędu, a biorąc pod uwagę dane Towarzystwo z 2025 r., w którym również wystąpił spadek, jest to czwarty rok z Gospodarcze rzędu spadku spożycia alkoholu. Na spadek o 1 litr składa się zmniejszenie o 0,6 litra spożycia piwa, 0,3 litra spożycia Grupa Żywiec Sp. z wyrobów spirytusowych i 0,1 litra wina. Polska znajduje się w średniej o.o. krajów europejskich pod względem konsumpcji alkoholu. Od 6 lat rynek piwa w Polsce pozostaje w trendzie spadkowym. W Polskie 2019 r. produkcja krajowa piwa wg GUS wyniosła 39.744 mln hl, Stowarzyszenie podczas gdy w 2024 r. spadła do poziomu 34.560 mln hl Browarów co oznacza spadek o 5.184 mln hl (-13%). Tendencja spadkowa Rzemieślniczych obserwowana jest również za 2025 r. wg danych GUS, w pierwszym półroczu spadek ten wyniósł 6,9% rdr. Spadki konsumpcji piwa są w Związek niewielkim stopniu rekompensowane znaczącym wzrostem segmentu Pracodawców i piw bezalkoholowych, jednak udział tych produktów w rynku na Przedsiębiorców poziomie ok. 7% nie jest w stanie zmienić diametralnie sytuacji na rynku. Od 2019 r. wolumen tych piw zwiększył się o 57% i wykazuje nadal tendencję zwyżkową.

(…) poziom konsumpcji alkoholu w Polsce wcale nie jest wyższy niż średnia europejska, na co wskazuje opracowany przez Komisję Europejską dokument „State of Health in the EU. Poland. Country Health Profile 2025” („The average alcohol consumption among adults in Poland was equivalent to 10 litres of alcohol per person in 2023. This was only slightly above the EU average of 9.8 litres in 2022”).

Trend spadkowy potwierdzają również dane OECD opublikowane w 2025 r., zgodnie z którymi Polska znalazła się poza czołową 10-tką krajów z najwyższym spożyciem alkoholu w Europie, m.in. za Niemcami, Litwą i Czechami.

Pozorny wzrost dostępności cenowej napojów alkoholowych nie ma żadnego związku z poziomem konsumpcji i dlatego nie powinien stanowić uzasadnienia dla przyjęcia kolejnej, skumulowanej podwyżki stawek akcyzy na napoje alkoholowe.

Ważniejszym parametrem jest kryterium dochodu rozporządzalnego, a nie czysto statystyczna dostępność ekonomiczna. Jak wylicza GUS, „w 2022 r. sytuacja materialna gospodarstw domowych, pomimo wzrostu przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego, realnie pogorszyła się.” (por. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycialudnosci/ sytuacja-gospodarstw-domowych-w-2022-r-w-swietle-badania-budzetowgospodarstw- domowych,3,22.html). Również w kolejnym roku, dochód rozporządzalny wzrósł realnie jedynie o 2,1 proc. pomimo nominalnego wzrostu o 13,7 proc. Powyższe oznacza, że np. wzrost średnich cen alkoholu był wyższy niż realny wzrost dochodu rozporządzalnego, pomimo że nominalnie gospodarstwa domowe dysponowały wyższymi dochodami.

(…) projekt odwołuje się do średniego wynagrodzenia w gospodarce i wylicza dostępność ekonomiczną w oparciu o tę wartość. Tymczasem mediana wynagrodzeń jest znacznie niższa od średniego wynagrodzenia. Wzrost średniego wynagrodzenia pochodzi w największym stopniu ze wzrostu (często znaczącego) mniejszości pracowników. Zatem można mówić o wzroście dostępności ekonomicznej alkoholu wyłącznie dla niewielkiej części najlepiej zarabiających Polaków, podczas gdy większość stać realnie na coraz mniej. Nawet 25% pracowników otrzymuje wynagrodzenie na określonym minimalnym poziomie i te osoby stać na coraz mniej, a nie na coraz więcej. Wzrost płacy minimalnej w 2026 r. wynosi 3% - widać więc, że realna siła nabywcza pracowników nie wzrośnie. Powoływanie się zatem na takie kryterium uważamy za błędne i nie mające pokrycia w realiach życia codziennego większości obywateli.

(…) obserwowany zarówno w Polsce, jak i w większości państw europejskich trend ograniczania konsumpcji alkoholu oraz dynamiczny rozwój segmentu produktów NoLo wskazują, że zmieniają się preferencje konsumentów, zwłaszcza młodego pokolenia. Oznacza to, że wzrost dostępności ekonomicznej produktów alkoholowych nie przekłada się już na wzrost ich konsumpcji, a argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu projektu nie znajduje potwierdzenia w aktualnych trendach rynkowych.

(…) od kilku lat to nie dostępność alkoholu i siła nabywcza decydują o poziomie spożycia alkoholu w Polsce

Uzupełnienie OSR o analizę wpływu na poszczególne grupy konsumentów, w tym gospodarstwa domowe o różnych poziomach dochodów, osoby młode i osoby uzależnione.

21 Krajowe Centrum Uwaga dot. Poparcie dla podwyższenia akcyzy na napoje alkoholowe Nie wymaga stanowiska resortu z Przeciwdziałania uzasadnienia uwagi na poparcie projektu. Uzależnieniom Przyjęty kierunek zmian, polegający na podwyższeniu akcyzy na napoje alkoholowe, zasługuje w pełni na poparcie. Wśród trzech najbardziej efektywnych, zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia, strategii ograniczania spożycia alkoholu znajdujemy zwiększenie ceny napojów alkoholowych poprzez opodatkowanie. W Polsce w 2021 r. przyjęto Mapę Akcyzową wg której od 2023 do 2027 r. corocznie wysokość akcyzy na alkohol miała się zwiększać o kolejne 5 proc. Specjaliści i aktywiści zajmujący się zdrowiem publicznym liczyli, że wprowadzony podatek akcyzowy przyczyni się do ograniczenia dostępności ekonomicznej napojów alkoholowych w Polsce. Wbrew oczekiwaniom, nie wpłynęło to jednak w dłuższej perspektywie czasowej na zmniejszenie dostępności ekonomicznej alkoholu, bowiem wzrost ich ceny nie nadążał za wzrostem zarówno inflacji, jak i wynagrodzeń. Dostępność ekonomiczna napojów alkoholowych mierzona ich ilością, jaką można zakupić za miesięczne średnie wynagrodzenie rosła mimo podwyżek cen napojów alkoholowych podążających za wzrostem podatku akcyzowego. Po prostu, podwyżki cen napojów alkoholowych nie nadążały za wzrostem wynagrodzeń. Jeszcze w 2019 za przeciętną płacę można było zakupić 866 litrów piwa, albo 213 półlitrowych butelek wódki, względnie 206 standardowych butelek wina. Po pięciu latach było to już 1109 litrów piwa, 251 butelek wódki lub 330 butelek wina. Dane (…) wskazują na osiemnastoprocentowy wzrost dostępności ekonomicznej wódki, dwudziestoośmioprocentowy wzrost dostępności piwa oraz aż sześćdziesięcioprocentowy wzrost dostępności wina. Powyższe (…) przekonuje, iż wzrost akcyzy w latach 2019 – 2024 nie był wystarczający dla osiągnięcia minimalistycznego celu, jakim mogłoby być chociaż zastopowanie wzrostu dostępności napojów alkoholowych, nie mówiąc o jego spadku. Jednakowoż, zapowiedziany przez MF wzrost akcyzy będzie korzystny z punktu widzenia zdrowia publicznego, a także zmniejszenia wydatków na ograniczanie szkód zdrowotnych spowodowanych piciem alkoholu, skali przemocy domowej, przestępczości, wypadków drogowych i wielu innych problemów związanych z alkoholem. Wzrost opodatkowania alkoholu może przyczynić się do obniżenia wskaźników śmiertelności w kategoriach chorób związanych z używaniem alkoholu tj. marskości wątroby, chorób układu krążenia oraz udarów mózgu. Ponadto wysoka cena alkoholu wpływa na zmniejszenie poziomu spożycia napojów alkoholowych zwłaszcza wśród młodzieży oraz grup najbardziej wrażliwych społecznie. ZGŁ,OSZWIE ZXiNTERngO+UNiA PRACAłii biAD eROJnXTUI --&6ba8&wiha+;nb9nwcn

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanychze środków publicznych (L’D418) : .': i 1 pIC ] e ;::1 - : ;cdn 19 : iego : Fesc : 3 'JdCS:+Enl =na x 313l9 : TF,ie 12: : : na-: 3 : : :Ł'= 1 : : 39: u Jt In to :=3:: i : aTlas: :: :ni z ; : :2ri nie ; : 1': _871sl3::,':37::’, A. OZNACZENIE PODMIOTUZAINTERESOHANEGO PRACAMI bŁADPROJEKTW

1 , : iż :Ta+gRn-44f=+++sUkA ZR’IAZE K PRACODAWCÓW POLSKA RADA \\-IN IARSTW.Ą : . 3193:ibś+pl4++Aaa

3 v & .i 1+s i : >:: rts= Lr. ,-Len:: : 1 adres 9-rr.3 i :

B. wsKxaANiE OSOB UPRaWNiONYCHDO REPREZENTowINLA PonMIOTU VYMIENiONEGO w CZĘSCI A W PRACACHNAD PRO,JEKTW

:=tę i 33 ;VL sŁ 3 .:\3195 nie : 5: i : 3=e+1=van11F,i ;-:b;:

C . OPIS POSTULOWANEGO ROZVIĄZANIR PRAWEGO , ZE WSKAZANIEM INTERESU BEtDACEGO ?RZ=DMUOTni OCHRONy

Projekt usta\\> postrzegany jako kolejną próbę naruszenia umowy społecznej, jaka b) ła &kc)zou a mapa drogowa przyjęta na lata :022–3037. Zwracamy uwagę. że – obok podwyższenia stawek akcyzy – proponowane rozwiązanie prowadzi do zmiany zaplanowanych \\ mapie akcyzowej relacji pomiędzy opodatkowaniem poszczególnychkategorii napojów alkoholowych. Uderza to w- cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% obj.. istotnie obniżając konkurenc}jnośćt)ch produktów na rynku.

Mechanizm coroczn}ch. przewidyualnych zmian stawek akc}z) został wprouadzony \\ celu zapewnienia stabilności oraz unrożliwienia przedsiębiorst\\om płalra\\ania działalności u penpektyuie uieloletniej. Proponowane zmiany podważają podstawowe zalożenia prąjętwo wcześniej ron\iązania, poważnie naruszając zaufanie do przewid\n-alności pojityki fiskalnej państwa. Co u ięcej. radząrównież wątpliwości co do racjonalności prowadzonej poiiI\ ki fiskalnej i pod\\'ażająprzekonanie.że polityka ta opiera się na rzetelnej ocenie faktó\\. analizie skutków regulacji oraz długofalo\tym pIano\vaniu.

Projekt usta\\)' uzasadnianyjest \\-zrostem sił} nabywczej konsumentó\\. a \\ konsekuencji zwiększającą sie dostępnością ceno\w alkoholu. Tymczasem \\ ostatnich ]atach obseruo\\any jesi

wyraźny spadek sprzedaży napojów’ alkoholowych. będąc) efektem zaró\\no coroczn}ch po,:Invż,'k akcvz} obowiazując)c}1od 20:: r.. długotermino\\)ch zmian preferencji konsumentó\\i trendó\\ prozdrouotn) ch. jak rów.nież rozw"oju szarej stret'} 1. W rezultacie projektowane roz\\ iązania dot}kają branżę. która już obecnie mierzy się z trwał)-m spadkiem sprzedaży. Co więcej. prognozy Ęnkoue wskazują.że tendencjata ma charakter $Erukturaln}i będzie utrz}'m}uać się również u kolejnych latach. U’ naszej ocenie projekto\\ana, skokowa podwyżka akcyzy – bezpreeedenso\va pod względem skali – stanowi rozwiązanie obarcznne wysokim ryzykiem zarówno \v aspekcie gospodarczym,jak i dotyczącym kwestii zdrowIa publicznego. Tak guałto\\n) wzrost obciążeń podatko\\\ch nieuchronniez\\iększ} &!rakc\jność działalności prouadzonej u szarął strefie. prow'adząc rn.in. do wzrostu niełeg&lnej produkcji alkoholu, odkażania alkoholu skażonego czy przemytu

Wnioskujem\- o rezygnacjęz dalszqo procedowaniaprojektu. Postulujemy przeprowadzenieanalizy dotyczącej poziomu obciążeń akcyzonych nakładanych na napoje alkoholowe \v państwach członkowskich Unii Europejskiej, z uwzględnieniem ich wpływu na wskaźniki zdrowia publicznego. \v szczególnościliczbę zgonów zuiązanych z naduż\\\aniem alkoholK skalę epizodó\\ t)pu binge driIIking oraz inne negat}\bncskutki nieodpo\\ iedzia}nej konsumpcji alkoholu. Dopiero analiza uwzględniająca zarówno pozionr opodatkowania jak i rzecz}wiHa efekt)' zdrouotne oraz społeczne pozKala na u}ciągnięcie uetei lr) ch wniosków co do skuteczności poszczególn}’eh modeli polityki akc) zo\\ ej.

Prz) pominam\. że u kilkunastu państuach członkowskich Unii Europejskiej stanka akcyzy na \\ tna spokojne jest zero\\a. Wśród nich znajdują się państwa graniczące z Polską - Niemcy. Czech>' i Słowacja. co ma znaczenie z perspekt>u) konkurenc}jności rynku oraz ryzyka u ystępo\\ ania zj&\\ isk z\\ iazan\-ch z transgraniczn\m nat>)-waniemwyrobów. Doświadczenia państw o ugruntowanej kulturze \\ina pokazują. że odmienne trakto\\allie tej kategorii napojów &lkOhOłL>W>Ch

– m,in. poprzez utrzymywanie zero\tej sta\\ki akc}z)’ – sprzyja bardziej zrć>\\non,ażonym wzorcom konsumpcji alkoholu i ograniczeniu zachowań \\-}sokiega r>'z) ka. Zamiast koncentrou-ać się wyłącznie na podnoszeniu obciążeń tiskaln)-ch. zasadnejest czerpanie z doświadczeń państ\v. które osiągają korzystniejsze wzult,Ry \v zakresie zdrowia publicznego dzięki rozniązaniom uuzględniającymuu3runko\\ania kulturowe konsumpcji napojów alkoholo\\)ch. Takie podejście po\\.inno stanowić istotn} punkt odniesienia prz} kreouaniu polskiej polityki 3l<c\'zo\\ej . zostało iednak zignorc>\\ane \\ prz) gotowaniu konsultow3nego projektu.

W projekcie. prz) okazji propozycji aktualizacji sta\vel u przeuidzian)ch na 2037 r. u akc}zone.i mapie drogo\\ ej. zaprojektowanazostała zmiana relacji obciążeń akcyzowych na niekorzyść cydru i perry o zawartości alkoholu do 5%. Przeu-iLizianodla tej kategorii podu}’żkę o ponad 73'?a nIższą niż dla pozostałychnapojów alkoholowych. biie zostało to jednak przedstawione\\ uzasadnieni tl,

Kategońe napojów alkohola\\-)ch zgodnie z projektem mają zostać objęte jednolitą. proporcjonalną pod\\}żką akc}zy o 15% względem sta\\ek przewidzianych u mapie akc}zo\\ej obowiązującej na

1 5::3}J!śirŁ=tJ :0:5 ,1151\ :ut Pre='l€): , Ap 31: 56s03'.13i'(:'' :P

podstawie usta\\) na rok 2027.Odmienniepotrakto\\anojednak c)dr i pen) o za\\-artościalkohołudo 59b ob.i.. które przez ustawc>dancę został) od :032 r. pozostawione poza aLc) zo\\ ą mapą drogową n celu wsparcia tego segmentu rynku. Ta kategoria miałab} teraz zostać objęta podu}żką o 26(?.i względem poziomu przewidzianego u usta\\-ie na rok 2027.

\\-)łączenie z akc}zouej mapy drogo\\ej przyniosło u' ostatnich latach poz)t)-\vny. zgodny z intenqją ustauodau'cy efekt. \v postaci wzrostu produkcji c)'dru \\ Polsce. Dane GUS- wskazują. że w-2025 r. produkcja sprzedanacydru wzrosła o 3.7:18u porównaniu z 20: 4 r. Choć polski r}nek c)dru pozostaje bardzo niewielki – zarówno na tle inn)-ch państw członkouskich Unii Europejskiej. jak i u porównaniu z pozostałymi kategoriami napojów alkoholo\\ \ch w Polsce – i \\ \nosi zaledwie okolo 5 mIn litrów . ob5er\\onan) jest umiarko\\an) trend wzrostou}. 'len,Jencjata utrz}muje się rÓbnieŻ \\ 2026 r. – u okresie styczeń–maj 2026 r, produkcja sprzedanab)ła \v}-ższao około 6.9% niż u-analogicznym okresie roku poprzedniego.

Planując podniesienie stan ki akc} z) na cydr i pen) o zauartości alkoholu do 5'! a ,)bj . znacznie ponad uartość przcuidzi3ną dla pozostałych alkoholi, w dokumencie oceny skull,6\\ regulacji \\skazano jeJ) nie. że wyłączenie c\dru i perr} z mapY akc)zouej doprowadziło do ..zachuiania relacji poiniędz} opodatko\\-aniemposzczególnychkategorii napojóu alkoholou\ch. zuiększającskalę uprz} \\ ilęjo\ tania tej kategorii ponad poziom pier\\ otnie zamierzon\ przez ustaw odawcę". \ależ) jednak podkreślić. że prz)jmując mapę drogouą akc}zy. ustawodawca intencjonalnie \\ } łącz) ł od 302: r. c)dr i perry o za\\ aności alkoholu do 5'”i obi. z jej zakresu. zakładając odrębne podejście oraz określając relacje pomiędzy poszczególnymi kategoriami alkoholu. które nriaty zostać osiągnięteu 2027 r.

Nie wskazano argumentów przemawiających za odejściem od dotychczasowychrelacji obciążeń akcyzo\\)’ch, ani nie dokonano oceny spodziewanych skutków gospodarczych, fislulnych lub społecznych. Trudno przyjąć. aby celem projektowanego. u' praktyce dyskryminującego potrakto\\ ania iej kategorii. b)-ła z\\ iększenie \\pł) \\ 6\\ budżetowych. ponieważ \\ skali upł} u;ów z akc}z)- od napojó\\ alkoholowych udział cydru pozostaje marginaln}- – ok. 5 mIn zł rocznie. C>dr o zawartości alkoholu do 5% nie jest też kategoria produkth której poziom konsulnpcji. profil D zyka zdrouotnego ani w-pł)’\v na negaty\\-nezjawiska z\\ iazane z naduży\\'aniemalkoholu mogł>by w jakikolwiek sposób uzasadniaćobjęcie go podwyżką akcyzy u}'ższą niż przeuidziana dla inn)ch kategorii napojów. Dostępnośćcenowa cydru uzględem pozostał}ch kategorii alkoholu nie jest \\}soka i pozostaje u'}raźnie niższa niż u prz)padku piw & dla którego prze\\ idziano niższ} poziom zmian obciążeń akcyzouych. Projektowane rozwiązanie jest ty naszej opinii pozbawione merytorycznego uzasadnienia i nie znajduje oparcia ani u przesłankachz\\iąz3n}ch z ochroną zdro\\ ia publicznego. ani \\ argumentach gospodarcz}ch cz) Rskaln}ch. Proponowana pod\\)żk& uderzr \\ produkt w}twarzan} z polskich jabłek. osłabiając konkurencyjność krajo\\ }ch producentó\\ c\'dru

Planowana zmiana prowadzi do istotnego zaburzenia relacji akcyzouIch pomiędz) loszczególn)’mikategoriami napojów alkoholowych względem ustaleń przyjętych przez

' GUS – ..Produkcja wa#liejszych u )robó\\ przem}sło\\ )ch u grudniu :035 r.-, ..Produkcja ważniejsz) ch \v) rohŁ\\\ przem}sto\v) ch \v maju 3026 r.

ustawodawcę na 2027 r. Oznacza pogorszeniepoz}cji cytiru o za\\ aności alkoholu do 5':-&względem innych alkoholi. w szczególności \\-zględem pi\va i obniżenie jego konkurencyjno'hi.

Beneficjentem projektowanej zmiany będą producenci piw smakowych i napojów pixvnych - produktów, które stano\+iąbezpośredniąkonkurencję dla cydru. Są to produktyo zbliżon}m charakterze.pełniącefunkcję subst}lutó\\ na rynku. Nie po\binna umknąć uwadze. że piwa korz}stąją \\ Polsce z istotnej przewagi regulac}jnej – mogą być przedmiotem reklam)- i promocji. \\ przeciwieństwie do c)-dru. a przez wiele lat b)ł) również objęte korz}stniejsz}m opodatkohaniem 31cc}zo\v)-m. Co więcej.jako jedyne z napojówalkohało\\)ch do tej pory nie został) objęte ngulac}ami określającvmi warunki ich produkcji. definicje i parametr) jakościo\\ e.

Wprowadzenieakcvzou"ejmapy drogowej od 203: r. w pennym stopniu ograniczało istniejącą

ci)spropon ie. choć u}ł&cznie \\ \\) miarze łiskalnym. stopnio\\'o poprauiając konkurenc)jność c}dru. \\’}łączenie c>dru z coroczn}-ch podtv)-żek aLc}z)- umożliwiło producentom konsekwentne budowanie poncji Dnkowej. Efektem t}clr działań nie b}t guaftouny wzrost sprzedaż): lecz stopnic)u) raz\\aj r}nku. któr} po latach spadkó\\ i stagnacji zaczął w)karywać oznaki stabilnego B ZfOStU.

Projekt przedstawion) przez NIinisterstw o Finansów oznacza jednak odejście od prz}jętcgo \\ czcśnicj kierunku i z\\R>t w kierunku ńskalnego uprzywilejowania pin- smakouych oraz inn>ch napojów pi\\n}ch. stanowjących dla cydru bezpośredniesul)st}luty r:.-nko\\e. W’ konsekueneji spodzie\\am}- się zaprzepa$zczeniaefektóu akcyzouej mapy drogo\\-ej. której cełem b}to stopnioue tworzenie bardziej zróunouażon}'ch warunków konkurencji pomiędz} t)'mi kategoriami napojó\\ aikoholo\\ vch.

Pu}pomindm}\ że nasza organizacja od wielu lat zwraca uwagę na dominującą poz}qję zagranicznychkoncernów piwowarskich craz otoczenie regulac}jne sprz)jające ich produktom. Wielokrotnie w'skazy\\aliśm}'.że prze\\aga konkuHnc}jna napojów pi\vn)ch i pi\\ smako\\}ch względem c)’dru nie wynika z mechanizmówczysto rynkow}ch. lecz przede nsz}stkim z obowiązujących rozuiqzań prawnych i tiskaln}-ch, które od lat uprzywilejcuują tę kategorię produktów. Skutkiełn jest s)luacja. \\ której krd będący naj\\ iększ} m producentem jabłek w Europie pozostajejednym z najmniejsz}ch r}nkó\\ cydru – porównywalnym pod uzgIędem skali z r}nkami Chorwacji. Serbii. czy Grecji, a pięciokrotnie mniej5z}m niż Finlandi& czy Szwecja.

Z tego względu od lat postulujemywprowadzeniezero\\ej stawki akcyzy na cydr o zauaności alkoholu do 5%. Rozwiązanietakie nie byłob} u}'jątkiem na tle Linił Europejskiej – u 11 państwach członkowskich akc}za wynosi 0 EUR. 3 w kclejn}ch trzech nie przekraczaokoło 2 EUR za hektolitr.

\V związku z powyższymwyrażamy sprzeciw wobec projektowanej zmiany połegającej na objęciu c)’dru i perry o zawartości alkoholu do 5% obj. podwyżką akcyzy o ponad 73% wyższą niż przewidziana dla pozostałych kategorii napojów alkoholowych. Rozwiązanieto prouadzi do nieuza5adnionego zróhicowania skali uzrostu obciążeń akc}zo\\}-eh pomiędzy poszczegóinymi kategoriami napojó\\ alkoholo\\-)ch oraz odchodzi od relacji prz}jęt)ch przez ustawodautę \v obowiązującej ,ike)zo\\ej mapie drogo\\ej. co jest u naszej opinii n,uuszeniem zasad) zaufania do państ\va i do stanou’ionego przezeń pra\va.

D . ZAŁĄCZONE DOKUMENTY

Odpis z Krajowego Rejestru Sądowego

z . Ninie]sae zgloszenie dotyczy uzupeŁnienia braków formalnych/zmiany danych-' zgZoszenra dokonanego dnIa .. ... .. .... . ... .. ... ... .. .. ... ... .. .. ... ... ... ; :33 : i ale : : :+ś :1 F F :F: : 92=Iż : 1 : ._11 :s =9:.13 F . OSOBA SKŁADAJĄCA ZGŁOSZENIE

: Pit : = 3 : x 15 :-: : iE3

G. KLAUZULA ODPOWIEDZIALNOŚCIKARNEJ ZA SKŁADANIE FAŁSZYWyCHZEZNAŃ

Jestemśuiadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałsz)'\\ego oświadczenia

Jeżeli zgłoszenie nie jest składane w trybie art. 7 ust. 6 ustawy treść: "- Zgłoszenie zmiany danych" skreśla się. Niepotrzebne skreślić.