Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela.

What problem is being solved?

Celem projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela jest systemowe zagwarantowanie odpowiedniego wzrostu średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących. Obecnie, zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz. 515), zwanej dalej „ustawą”, średnie wynagrodzenie nauczycieli stanowi dla:

1) nauczyciela początkującego – 120 %,

2) nauczyciela mianowanego – 144 %,

3) nauczyciela dyplomowanego – 184 %

– kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej. Kwota bazowa dla nauczycieli określona w art. 9 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. (Dz. U. poz. 122, z późn. zm.) zagwarantowała wzrost średnich wynagrodzeń wszystkich nauczycieli o 30 %. Ponadto przepisem art. 3 ustawy z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. poz. 123, z późn. zm.) w roku 2024 dodatkowo zwiększono średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących ustalone w sposób określony w art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy o 2,308 %. W wyniku powyższych zmian, w 2024 r. średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących zostało zwiększone o 33 %, zaś nauczycieli mianowanych i dyplomowanych o 30 %. W latach 2025 i 2026, w celu zagwarantowania takiego samego procentowego wzrostu wynagrodzenia nauczycieli początkujących jak nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, odpowiednio w art. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2025 (Dz. U. poz. 1925) i art. 3 ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (Dz. U. poz. 1840) były zawarte przepisy, które dodatkowo zwiększały średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących o 2,308 %. W dniu 9 czerwca 2026 r. Rada Ministrów, w oparciu o dokument pt. „Propozycja średniorocznych wskaźników wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na rok 2027 oraz informacja o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych na rok 2027”, przyjęła średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w 2027 r. na poziomie 103,0 %. Zgodnie z powyższym planowana kwota bazowa dla nauczycieli na 2027 r. będzie wyższa niż w 2026 r. o 3 %. Planowana wysokość kwoty bazowej dla nauczycieli generuje wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych od dnia 1 stycznia 2027 r. o 3 %. W przypadku nauczycieli początkujących sam wzrost kwoty bazowej nie przekłada się na zapowiedziany wzrost wynagrodzenia średniego. Określony w ustawie wskaźnik dla nauczycieli początkujących – 120 %, przy wzroście kwoty bazowej dla nauczycieli o 3 %, gwarantuje nauczycielom początkującym wzrost średniego wynagrodzenia w 2027 r. jedynie o 0,68 %. W związku z tym, iż rozwiązania przyjęte w ww. ustawach „okołobudżetowych” miały charakter epizodyczny, tj. obowiązywały tylko w jednym roku, zagwarantowanie nauczycielom początkującym takiego samego procentowego wzrostu wynagrodzeń w 2027 r. jak nauczycielom mianowanym i dyplomowanym wymaga kolejnej zmiany legislacyjnej. Jednak dalsze coroczne dodatkowe zwiększanie średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących względem wynagrodzenia ustalonego na podstawie art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy na mocy przepisu szczególnego nie znajduje uzasadnienia. Dlatego też proponuje się systemowe uregulowanie w ustawie kwestii ustalania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących.

Recommended solution and expected effect

W projekcie ustawy proponuje się zmianę art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy polegającą na podwyższeniu wskaźnika kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej, w oparciu o który jest ustalane średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących, ze 120 % do 122,7696 %. Zmiana ta zapewni nauczycielom początkującym stałe rozwiązanie w zakresie ustalania wysokości średniego wynagrodzenia. Obecnie nauczyciele początkujący nie posiadają prawnej gwarancji dodatkowego zwiększenia średniego wynagrodzenia w 2027 r. oraz w kolejnych latach, a bez odpowiedniego zwiększenia tego wskaźnika wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących w 2027 r. byłby niższy niż prognozowany wskaźnik inflacji. Nowy wskaźnik wynosi 122,7696 % i stanowi dokładne odzwierciedlenie mechanizmu ustalania średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego w latach 2024–2026, w którym bazowy wskaźnik 120 % zwiększano dodatkowo o 2,308 % jego wartości, co daje dodatkowe 2,7696 punktu procentowego. Nowy wskaźnik stanowi więc sumę dotychczasowego wskaźnika 120 % oraz tej wyliczonej korekty (2,7696 %), dając łącznie 122,7696 %. Określenie procentowej relacji średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego w stosunku do kwoty bazowej, określanej corocznie dla nauczycieli w ustawie budżetowej, na poziomie 122,7696 % zagwarantuje w 2027 r. i w kolejnych latach taki sam procentowy wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących jak nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących ustalone w oparciu o proponowany wskaźnik oraz planowaną na 2027 r. wysokość kwoty bazowej dla nauczycieli, tak jak średnie wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, wzrośnie o 3 %. Rozwiązanie polegające na podwyższeniu wskaźnika kwoty bazowej będzie miało zastosowanie do ustalania wysokości średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących przysługującego od dnia 1 stycznia 2027 r.

The government's text, extracted automatically from the print; the official print is binding.

Projekt ustawy został przesłany do zaopiniowania w terminie 21 dni:

1) reprezentatywnym organizacjom związkowym na podstawie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2026 r. poz. 549) oraz związkom zawodowym wchodzącym w skład reprezentatywnych organizacji związkowych, a także pozostałym związkom zawodowym zrzeszającym nauczycieli:

a) Ogólnopolskiemu Porozumieniu Związków Zawodowych,

b) Forum Związków Zawodowych,

c) Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”,

d) Zarządowi Głównemu Związku Nauczycielstwa Polskiego;

e) Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”,

f) Wolnemu Związkowi Zawodowemu „Forum-Oświata”,

g) Związkowi Zawodowemu „Rada Poradnictwa”,

h) Związkowi Zawodowemu Pracowników Oświaty i Wychowania „Oświata”,

i) Sekcji Oświaty KNSZZ „Solidarność 80”,

j) NSZZ Pracowników Schronisk dla Nieletnich i Zakładów Poprawczych,

k) Komisji Krajowej Wolnego Związku Zawodowego „Sierpień 80”,

l) Komisji Krajowej Federacji Regionów i Komisji Zakładowych „Solidarność 80”,

m) Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność 80”,

n) Konfederacji Związków Zawodowych Górnictwa w Polsce,

o) Związkowi Zakładów Doskonalenia Zawodowego;

2) na podstawie art. 16 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz. U. z 2025 r. poz. 423):

a) Pracodawcom Rzeczypospolitej Polskiej,

b) Konfederacji Lewiatan,

c) Związkowi Rzemiosła Polskiego,

d) Związkowi Pracodawców Business Centre Club,

e) Związkowi Przedsiębiorców i Pracodawców,

f) Federacji Przedsiębiorców Polskich,

g) Polskiemu Towarzystwu Gospodarczemu;

3) na podstawie art. 5 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2026 r. poz. 836) – Radzie Dialogu Społecznego;

4) na podstawie art. 8 ustawy z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 949) – Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Strona samorządowa Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na posiedzeniu w dniu 30 września 2026 r. negatywnie zaopiniowała projekt ustawy.

Projekt został przesłany do konsultacji w terminie 21 dni takim organizacjom społecznym i gospodarczym, jak:

1) Społeczne Towarzystwo Oświatowe;

2) Stowarzyszenie Dyrektorów Szkół Średnich;

3) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dyrektorów Centrów Kształcenia Ustawicznego;

4) Polska Izba Firm Szkoleniowych;

5) Rada Szkół Katolickich;

6) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty;

7) Krajowe Forum Oświaty Niepublicznej;

8) Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną;

9) Polski Związek Głuchych – Zarząd Główny;

10) Polski Związek Niewidomych – Zarząd Główny;

11) Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT;

12) Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”;

13) Stowarzyszenie „Dobra Edukacja”;

14) Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”;

15) Sekretariat Konferencji Episkopatu Polski;

16) Polska Rada Ekumeniczna;

17) Alians Ewangeliczny RP;

18) Polski Związek Logopedów;

19) Federacja Inicjatyw Oświatowych;

20) Konferencja Dyrektorów Bibliotek Pedagogicznych;

21) Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji;

22) Ogólnopolskie Forum Niepublicznych Szkół Wiejskich;

23) Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej;

24) Fundacja Fabian Digital;

25) Unia Miasteczek Polskich;

26) Unia Metropolii Polskich;

27) Związek Gmin Wiejskich RP;

28) Związek Miast Polskich;

29) Związek Powiatów Polskich;

30) Związek Województw RP;

31) Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych;

32) Związek Samorządów Polskich;

33) Izba Pracodawców Polskich.

Projekt ustawy został również skierowany do zaopiniowania przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, Komisję Wspólną Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Projekt ustawy został zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra Edukacji zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2026 r. poz. 936) oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny zgodnie z § 52 ust. 1 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2026 r. poz. 404). Na proces konsultacji publicznych i opiniowania przewidziano termin 21 dni. Wyniki konsultacji publicznych i opiniowania zostały omówione w raporcie z konsultacji publicznych i opiniowania.

From the Regulatory Impact Assessment, the part on the scope, length and results of consultations. The full comments and the government's replies are in the consultation report, usually attached to the print.