Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw.

Jaki problem jest rozwiązywany?

Projekt zakłada wprowadzenie rozwiązań w ustawie o VAT o charakterze korzystnym dla adresatów, ukierunkowanych na ułatwienie podatnikom prawidłowego wykonywania obowiązków podatkowych, ograniczenia ryzyk związanych ze stosowaniem nowych regulacji oraz zapewnienie większej stabilności i przewidywalności prowadzenia działalności gospodarczej. Rozwiązania te pozostają również odpowiedzią na postulaty podatników. Projekt uwzględnia dwa obszary: odroczenie terminu wprowadzenia kar pieniężnych za błędy związane ze stosowaniem Krajowego Systemu e-Faktur (dalej: KSeF) oraz przedłużenie funkcjonowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do wybranych kategorii transakcji. Celem projektowanych rozwiązań dotyczących KSeF jest zapewnienie podatnikom dodatkowego czasu na dostosowanie się do nowych obowiązków oraz ograniczenie ryzyka nakładania kar w okresie, w którym mogą występować trudności techniczne lub organizacyjne. Projekt przewiduje również przedłużenie stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej oraz usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Rozwiązanie to służy ochronie uczciwych uczestników obrotu gospodarczego, utrzymaniu szczelności systemu podatkowego oraz zachowaniu konkurencyjności przedsiębiorców działających na rynku giełdy towarowej względem podmiotów funkcjonujących w innych państwach członkowskich. 1. KSeF Obligatoryjne e-fakturowanie przy użyciu KSeF zostało wdrożone na podstawie:

• ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1598, z późn. zm.) – dalej: „ustawa z 2023 r.”,

• ustawy z dnia 9 maja 2024 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 852) – dalej: „ustawa z 2024 r.”,

• ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1203) – dalej: „ustawa z 2025 r.”. Projekt KSeF jest jednym z priorytetów Ministerstwa Finansów, w związku z tym, mimo wdrożenia tego projektu w życie od 1 lutego 2026 r., cały czas prowadzony jest dialog z rynkiem. Kontynuacja dialogu z przedsiębiorcami jest kluczowa, aby zapewnić odpowiednią jakość rozwiązań i skutecznie wdrożyć obowiązkowe e-fakturowanie. Ministerstwo Finansów prowadziło aktywne działania edukacyjne mające na celu wsparcie podatników w przygotowaniu do KSeF. Ponadto Ministerstwo Finansów prowadzi od 9 czerwca 2026 r. konsultacje biznesowe i techniczne KSeF zmierzające do rozbudowy funkcjonalności systemu w oparciu o postulaty przedsiębiorców. Na spotkaniu z udziałem przedsiębiorców prezentowane były przykładowe funkcjonalności, które mogą zostać wdrożone do KSeF, aby rozwinąć potencjał systemu do weryfikacji faktur u podatnika dla celów np. rachunkowych. Rozwiązania funkcjonalne w KSeF będą mogły być stosowane przez podatników dobrowolnie. Dodatkowo analizowane są wpływające postulaty od przedsiębiorców. Od 1 stycznia 2027 r. nie będzie możliwe już wystawianie faktur z kas rejestrujących oraz nie będzie wyłączenia z obowiązku KSeF wobec podatników wystawiających faktury do 10 tys. zł brutto miesięcznie. Jednocześnie zgodnie z ustawą z 2025 r. od 1 stycznia 2027 r. weszłyby w życie przepisy wprowadzające kary za błędy związane ze stosowaniem KSeF. W początkowym okresie funkcjonowania Krajowego Systemu e-Faktur pojawiały się postulaty z rynku o wydłużenie okresu przejściowego dla stosowania kar pieniężnych związanych z popełnianymi błędami w tym systemie, szczególnie biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności wynikające z przepisów ustawy. Jednocześnie, ponieważ znaczna większość podatników jest objęta pełnym obowiązkiem KSeF w 2026 r. i w tym okresie nie podlegała karom, niestosowanie się przez tych podatników do zasad KSeF w 2027 r. nie pozostanie bez reakcji organów KAS. Organy KAS będą najpierw przypominać o obowiązku wynikającym z ustawy o VAT, a jeśli to nie odniesie pozytywnego skutku, sprawdzać zgodnie z zasadami art. 272 ustawy – Ordynacja podatkowa, czy niestosowanie KSeF nie prowadzi u podatnika do nierzetelnego rozliczania podatku należnego i naliczonego. Dodatkowo będą prowadzone działania informacyjne i edukacyjne, wskazujące, że niewystawianie faktur w KSeF może w przyszłości wiązać się z konsekwencjami przewidzianymi w przepisach, w tym z możliwością nałożenia kar pieniężnych. 2. Mechanizm odwrotnego obciążenia Odwrotne obciążenie VAT gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej i usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych zostało wprowadzone od 1 kwietnia 2023 r. Regulacje te mają charakter przepisów epizodycznych i pierwotnie obowiązywały do 28 lutego 2025 r., a następnie czas ich obowiązywania został przedłużony do 31 grudnia 2026 r. Brak przedłużenia funkcjonowania ww. rozwiązań skutkowałby wygaśnięciem mechanizmu po tym dniu. Wygaśnięcie mechanizmu rodzi potencjalne ryzyko wzrostu w Polsce nadużyć z udziałem tzw. znikających podatników na skutek przenoszenia się ich z krajów, w których stosuje się przedmiotowy mechanizm uszczelniający. Wygaśnięcie mechanizmu oznaczałoby również zwiększenie kosztów uczestnictwa dla podmiotów na rynku giełdowym, pogorszenie płynności finansowej uczestników rynku oraz zmniejszenie konkurencyjności giełdy względem innych państw członkowskich. Z danych uzyskanych z branży objętej obecnie tym rozwiązaniem wynika, że narzędzie to m.in.:

• zmniejsza koszty uczestnictwa w rynku giełdowym – odciąża finansowo przedsiębiorstwa energetyczne poprzez obniżenie poziomu zabezpieczeń finansowych wnoszonych przez uczestników rynku,

• poprawia płynność finansową uczestników rynku – zwiększa płynność przedsiębiorstw energetycznych w codziennym handlu na giełdzie,

• zwiększa konkurencyjność krajowego rynku energii i gazu poprzez wyrównanie zasad funkcjonowania podmiotów krajowych i zagranicznych na hurtowym rynku energii elektrycznej i gazu, co prowadzi do zwiększenia konkurencyjności oferty polskiej giełdy energii wobec giełd zagranicznych stosujących mechanizm odwrotnego obciążenia. Wygaśnięcie tego rozwiązania skutkowałoby koniecznością wprowadzenia naliczania depozytów dla kontraktów z terminem dostawy w 2027 r. z pełną wartością VAT.

Rekomendowane rozwiązanie i oczekiwany efekt

1. KSeF Projekt ustawy zawiera propozycje zmian przepisów w zakresie dalszego odroczenia stosowania kar pieniężnych w związku z błędami w stosowaniu KSeF, a także nieznaczne doprecyzowanie prawno-legislacyjne niektórych przepisów dotyczących KSeF, zidentyfikowane po wdrożeniu systemu. Brak stosowania kar pieniężnych za niedopełnienie obowiązków w KSeF w wydłużonym okresie przejściowym będzie służył dostosowaniu się podatników do nowych wymogów, bez konieczności ponoszenia dodatkowych sankcji pieniężnych. Dotyczy to w szczególności podatników, którzy korzystali do tej pory ze zwolnienia z obowiązku wystawiania faktur do 10 tys. zł oraz wystawiali faktury przy zastosowaniu kas rejestrujących. Odroczenie stosowania kar pieniężnych za nieprawidłowości w KSeF jest korzystne dla wszystkich podatników, jednak szczególnie zapewni wyłączenie odpowiedzialności finansowej wobec podatników, którzy korzystają w 2026 r. z okresu przejściowego i nie wystawiają faktur w KSeF, dając im dodatkowy czas na naukę obsługi systemu bez ponoszenia konsekwencji finansowych ewentualnych błędów. W stosunku do podatników, którzy wbrew obowiązkowi nie będą wystawiać faktur w KSeF, będą wystawiać faktury niezgodnie z udostępnionym wzorem lub nie będą przesyłać w wymaganym terminie do KSeF wystawionej faktury w trybie offline24, w czasie awarii KSeF lub niedostępności KSeF – wtedy będą przesyłane przez organy KAS przypomnienia o tym obowiązku, a w przypadku braku reakcji, w stosunku do takich podatników będą podejmowane czynności sprawdzające, czy w związku z niewywiązywaniem się z obowiązków w zakresie fakturowania w KSeF nie dochodzi u nich do nieprawidłowości w rozliczaniu podatku należnego i naliczonego.

Natomiast doprecyzowanie legislacyjne przepisów pozwoli na wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych w stosowaniu KSeF. 2. Mechanizm odwrotnego obciążenia W projekcie zaproponowano przedłużenie funkcjonowania mechanizmu odwrotnego obciążenia podatkiem w odniesieniu do gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej i usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych do 30 czerwca 2030 r., która to data jest tożsama z terminem zaproponowanym przez Komisję Europejską we wniosku legislacyjnym z 1 października 2026 r. COM(2026) 515 final zakładającym przedłużenie do 30 czerwca 2030 r. okresu obowiązywania regulacji art. 199a dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 347 z 11.12.2006 r., str. 1). Zatwierdzenie finalnie daty obowiązywania tych przepisów wymaga wciąż jednak zgody Rady UE. Oczekiwanym efektem jest utrzymanie szczelności systemu podatkowego oraz pozytywnego wpływu regulacji na podmioty dokonujące transakcji na giełdzie.

Tekst rządu wyodrębniony automatycznie z druku; wiążący jest oficjalny druk.

Projekt został przekazany do następujących podmiotów i organizacji: Business Centre Club, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Naczelna Rada Adwokacka, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Polska Izba Biegłych Rewidentów, Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług, Krajowa Izba Doradców Podatkowych, Krajowa Izba Gospodarcza, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Konfederacja LEWIATAN, Ogólnopolska Federacja Przedsiębiorców i Pracodawców Przedsiębiorcy.pl, Krajowa Izba Radców Prawnych, Polska Rada Biznesu, Polska Izba Handlu, Związek Rzemiosła Polskiego, Rada Krajowa Federacji Konsumentów, Zrzeszenie Prawników Polskich, Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji, Naczelna Izba Lekarska, Krajowa Rada Notarialna, Naczelna Izba Aptekarska, Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Polski Związek Niewidomych, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Polskie Towarzystwo Gospodarcze, Organizacja Pracodawców Branży Fiskalnej, Polskie Stowarzyszenie Vendingu, Krajowa Rada Komornicza, Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji, Związek Importerów i Producentów Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego Branży RTV i IT – ZIPSEE „Cyfrowa Polska”, Izba Gospodarki Elektronicznej, Polska Izba Komunikacji Elektronicznej, Towarzystwo Obrotu Energią, Towarowa Giełda Energii S.A., Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A., Towarzystwo Gospodarcze Polskie Elektrownie, Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności, Organizacja Pracodawców Usług IT. Projekt ustawy został przekazany również do zaopiniowania do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Rady Dialogu Społecznego oraz do koordynatora OSR. Projekt podlegał konsultacjom publicznym, opiniowaniu i uzgodnieniom w terminie 5 dni roboczych. Wyjaśniono, że krótszy termin na zgłaszanie ewentualnych uwag wynika z pilności prac – zmiany powinny wejść w życie przed 1 stycznia 2027 r. Ponadto proponowane w projekcie rozwiązania są oczekiwane przez przedsiębiorców, stanowią zasadniczo odpowiedź na postulaty rynku zarówno w zakresie wydłużenia stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, jak i dalszego odroczenia kar za błędy w stosowaniu KSeF.

Z Oceny Skutków Regulacji, część „Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji”. Pełne uwagi i odpowiedzi rządu są w raporcie z konsultacji, zwykle dołączonym do druku.