Rządowy projekt ustawy o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Warszawa, 9 września 2025 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ X kadencja Prezes Rady Ministrów RM-0610-167-25

Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku, na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy

- o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Jednocześnie, ze względu na konieczność podjęcia pilnych działań osłonowych wobec wysokich cen ciepła zorientowanych na osoby o niskich dochodach oraz zasadność przedłużenia mechanizmu ceny maksymalnej energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, na podstawie art. 51 ust. 2 Regulaminu Sejmu przedstawiam wniosek o skrócenie postępowania z projektem ustawy przez przystąpienie do pierwszego czytania bez zachowania terminu określonego w art. 37 ust. 4 Regulaminu Sejmu, przystąpienie do drugiego czytania bez kierowania projektu do komisji, przystąpienie do drugiego czytania bez zachowania terminu określonego w art. 44 ust. 3 Regulaminu Sejmu, przystąpienie do trzeciego czytania bez kierowania projektu do komisji w razie zgłoszenia w drugim czytaniu poprawek i wniosków oraz o rozpatrzenie przez Sejm sprawozdania komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy bez zachowania terminu określonego w art. 54 ust. 5 Regulaminu Sejmu. Do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Energii. Z poważaniem Donald Tusk /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Projekt U S T AWA

z dnia

o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw1)

Art. 1. Ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania bonu ciepłowniczego oraz właściwość organów w tych sprawach.

Art. 2. 1. Bon ciepłowniczy jest świadczeniem pieniężnym przysługującym korzystającemu z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy, o którym mowa w ust. 2, na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne, gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 619 i 620) w roku wskazanym w ust. 3, zwanego dalej „przeciętnym rocznym dochodem”, nie przekracza kwoty 3272,69 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego rocznego dochodu w tym okresie na osobę nie przekracza kwoty 2454,52 zł.

2. Przez system ciepłowniczy rozumie się sieć ciepłowniczą oraz współpracujące z tą siecią urządzenia lub instalacje służące do wytwarzania lub odbioru ciepła lub chłodu, a także lokalne źródło ciepła lub źródło ciepła bezpośrednio zasilające zewnętrzne instalacje odbiorcze, które są eksploatowane przez przedsiębiorstwo energetyczne prowadzące działalność gospodarczą wytwarzania ciepła, jego przesłania i dystrybucji lub obrotu ciepłem.

3. Przeciętny roczny dochód to:

1) dochód za 2024 r. – w przypadku wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego za okres, o którym mowa w ust. 10 pkt 1;

2) dochód za 2025 r. – w przypadku wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego za okres, o którym mowa w ust. 10 pkt 2.

1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, ustawę z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, ustawę z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym oraz ustawę z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025.

4. W przypadku gdy wysokość przeciętnego rocznego dochodu na osobę przekracza kwoty, o których mowa w ust. 1, bon ciepłowniczy przysługuje w wysokości różnicy między kwotą bonu ciepłowniczego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny roczny dochód na osobę wskazany w ust. 3.

5. W przypadku gdy wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, bon ten jest wypłacany osobie w tym gospodarstwie domowym, która złożyła wniosek jako pierwsza. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

6. Na potrzeby składania wniosków o wypłatę bonu ciepłowniczego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego.

7. W przypadku dwóch lub więcej gospodarstw domowych znajdujących się pod jednym adresem i otrzymujących jeden, wspólny rachunek za dostarczone ciepło przysługuje tylko jeden bon ciepłowniczy. W przypadku gdy wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego złożyła więcej niż jedna osoba z tych gospodarstw domowych, bon ten jest wypłacany osobie w tym gospodarstwie domowym, która złożyła wniosek jako pierwsza. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

8. Liczba osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego oraz liczba gospodarstw domowych znajdujących się pod jednym adresem są ustalane na dzień złożenia wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego.

9. Jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, na potrzeby ustalenia prawa do bonu ciepłowniczego w skład gospodarstwa domowego zalicza się:

1) osoby posiadające obywatelstwo polskie mające miejsce zamieszkania i przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemców mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,

b) w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany – w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego;

3) mających miejsce zamieszkania i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 633 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619), posiadających prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

10. Bon ciepłowniczy przyznaje się dwukrotnie, za wskazane okresy, w wysokości:

1) za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. jednorazowo:

a) 500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto,

b) 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto,

c) 1750 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto;

2) za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. jednorazowo:

a) 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto,

b) 2000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto,

c) 3500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto.

11. W przypadku gdy wysokość bonu ciepłowniczego ustalona zgodnie z ust. 4 jest niższa niż 20 zł, bon ciepłowniczy nie przysługuje.

Art. 3. 1. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego składa się odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która go składa, zwanej dalej „wnioskodawcą”, w terminie:

1) od 3 listopada 2025 r. do 15 grudnia 2025 r. za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) od 1 lipca 2026 r. do 31 sierpnia 2026 r. za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.

2. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego złożony po terminie określonym w ust. 1 pozostawia się bez rozpoznania.

3. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego składa się na piśmie w postaci papierowej albo elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz.

1513).

4. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego w postaci papierowej opatruje się własnoręcznym podpisem i składa osobiście odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy albo nadaje w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366 i 820) lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, co jest równoznaczne ze złożeniem go odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

5. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego składany w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

6. We wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego podaje się:

1) dane wnioskodawcy:

a) imię (imiona) i nazwisko,

b) adres miejsca zamieszkania lub pobytu,

c) numer PESEL, jeżeli został nadany,

d) serię i numer dokumentu stwierdzającego tożsamość – w przypadku osób, które nie posiadają numeru PESEL,

e) obywatelstwo,

f) adres poczty elektronicznej, jeżeli wyraża na to zgodę,

g) numer telefonu, jeżeli wyraża na to zgodę;

2) dane dotyczące dochodów wnioskodawcy;

3) informację potwierdzającą fakt korzystania z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne właściwe dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz informację o wysokości jednoskładnikowej ceny ciepła netto stosowanej w rozliczeniu z odbiorcami w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym właściwych dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy, na dzień wejścia w życie ustawy albo na dzień 30 kwietnia 2026 r. – odpowiednio dla bonu ciepłowniczego za okresy wskazane w art. 2 ust. 10; w przypadku gdy gospodarstwo domowe nie jest odbiorcą ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne, wnioskodawca załącza do wniosku zaświadczenie, o którym mowa w ust. 11;

4) numer rachunku płatniczego oraz imię i nazwisko jego właściciela, na który zostanie przekazana kwota bonu ciepłowniczego, jeżeli wnioskodawca chce otrzymać kwotę tego bonu na ten rachunek;

5) informacje wnioskodawcy o dochodach osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest składany wniosek;

6) dane i informacje, o których mowa w pkt 1 lit. a–e, pkt 2 i 5, członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy, w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego;

7) oświadczenie o zgodności z prawdą przedstawionych we wniosku informacji.

7. Organ właściwy może zweryfikować prawdziwość informacji, o których mowa w ust. 6 pkt 5, korzystając z informacji posiadanych z urzędu, w szczególności pozyskanych w ramach postępowań o inne świadczenia, lub wezwać wnioskodawcę do przedstawienia zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu lub innych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów.

8. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się bezpośrednią sprzedażą wytworzonego ciepła lub przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu ciepłem, lub przedsiębiorstwo energetyczne, które zawarło umowę o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji ciepła z odbiorcą, który zawarł umowę sprzedaży ciepła z innym przedsiębiorstwem energetycznym, jest zobowiązane opublikować jednoskładnikowe ceny ciepła netto, o których mowa w ust. 9, stosowane w rozliczeniach z odbiorcami w każdej grupie taryfowej w każdym systemie ciepłowniczym, w ramach którego jest prowadzona sprzedaż ciepła do gospodarstw domowych, na swojej stronie internetowej lub w sposób zwyczajowo przyjęty.

9. Jednoskładnikowa cena ciepła netto jest ilorazem sumy planowanych dla danej grupy taryfowej przychodów, zgodnie ze stosowaną taryfą dla ciepła, na które składają się: przychody przedsiębiorstwa energetycznego ze sprzedaży ciepła, mocy cieplnej i nośnika ciepła powiększone o przychody z opłaty stałej i zmiennej za usługi przesyłania i dystrybucji ciepła, i planowanej ilości sprzedanego ciepła dla danej grupy taryfowej, a w przypadku dostarczania ciepła z lokalnego źródła ciepła lub źródeł ciepła, w którym zainstalowana moc cieplna nie przekracza 5 MW, bezpośrednio zasilającym zewnętrzne instalacje odbiorcze – jest to iloraz sumy planowanych przychodów przedsiębiorstwa energetycznego ze sprzedaży mocy cieplnej i sprzedaży ciepła oraz planowanej ilości sprzedanego ciepła ustalonej w ramach kalkulacji aktualnie stosowanych cen lub stawek opłat.

10. Przedsiębiorstwo energetyczne realizuje obowiązek publikacji, o którym mowa w ust. 8, dwukrotnie:

1) w terminie do 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy w zakresie jednoskładnikowych cen ciepła netto, jakie stosuje w dniu wejścia w życie ustawy;

2) w terminie do 15 czerwca 2026 r. w zakresie jednoskładnikowych cen ciepła netto, jakie stosuje 31 maja 2026 r.

11. Spółdzielnia, wspólnota mieszkaniowa, właściciel lub zarządzający budynkiem, lub inny podmiot zobowiązany do zapewnienia dostarczania ciepła do gospodarstwa domowego w terminie 7 dni od wystąpienia przez wnioskodawcę wydaje zaświadczenie potwierdzające fakt korzystania z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne właściwe dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz informację o wysokości jednoskładnikowej ceny ciepła netto stosowanej w rozliczeniu z odbiorcami w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym właściwych dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy, na dzień wejścia w życie ustawy albo na dzień 30 kwietnia 2026 r. – odpowiednio dla bonu ciepłowniczego za okresy wskazane w art. 2 ust. 10 pkt 1 i 2.

12. Przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w ust. 8, oraz podmioty wydające zaświadczenie, o których mowa w ust. 11, są obowiązane do udzielania, na żądanie organu, o którym mowa w ust. 1, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do bonu ciepłowniczego.

13. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 6 pkt 7, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Wnioskodawca jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

14. Minister właściwy do spraw energii określa i udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu wzór:

1) wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, mając na względzie zapewnienie przejrzystości tego wniosku;

2) wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6 pkt 3;

3) wzór obliczenia jednoskładnikowej ceny ciepła netto stosowanej w rozliczeniu z odbiorcami.

15. Minister właściwy do spraw informatyzacji może udostępnić usługę umożliwiającą złożenie wniosku za jego pośrednictwem za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym przy użyciu aplikacji mObywatel w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1019).

Art. 4. 1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, w szczególności w zakresie prawidłowości informacji, o których mowa w art. 3 ust. 6 pkt 3.

2. Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335),

e) bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859 i 1831 oraz z 2025 r. poz. 290);

2) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274 i 1006).

3. Do ustalenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prawa do bonu ciepłowniczego stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10j, 10l i 10m ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 i 1080).

4. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, upoważnić swojego zastępcę, pracownika urzędu gminy albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818 oraz z 2025 r. poz. 620) – dyrektora centrum usług społecznych lub kierownika innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, dyrektora centrum usług społecznych lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących wypłaty bonu ciepłowniczego.

5. Wniosek o wypłatę bonu ciepłowniczego rozpatruje się w terminie 90 dni od dnia jego prawidłowego złożenia.

6. Przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta bonu ciepłowniczego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

7. Wnioskodawca może jednorazowo wystąpić do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o korektę wysokości przyznanego bonu ciepłowniczego w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego bonu.

8. W przypadku bonu ciepłowniczego przyznanego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości kwota w wysokości odpowiadającej kwocie nienależnie pobranych środków podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

9. Wydania decyzji administracyjnej wymaga:

1) odmowa przyznania bonu ciepłowniczego;

2) korekta lub odmowa korekty wysokości przyznanego bonu ciepłowniczego;

3) uchylenie lub zmiana prawa do bonu ciepłowniczego;

4) rozstrzygnięcie w sprawie zwrotu bonu ciepłowniczego przyznanego albo pobranego nienależnie lub w nieprawidłowo ustalonej wysokości.

10. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu bonu ciepłowniczego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej – o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej we wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, odbierając ten wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu bonu ciepłowniczego.

11. Nieodebranie informacji o przyznaniu bonu ciepłowniczego nie wstrzymuje wypłaty tego bonu.

12. Do spraw związanych z wypłatą bonu ciepłowniczego stosuje się odpowiednio art. 23b ust. 1 pkt 1–3 oraz ust. 4 i 5, art. 24a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 3 i 4 oraz art. 29–30a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przy czym:

1) art. 23b ust. 1 pkt 1–2 i ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio w zakresie danych, o których mowa w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. a i e;

2) ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe.

13. Dane osobowe zawarte we wnioskach o wypłatę bonu ciepłowniczego oraz w dokumentacji związanej z przyznawaniem i wypłatą świadczenia przechowuje się przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zakończono postępowanie w sprawie przyznania bonu.

Art. 5. 1. Bon ciepłowniczy wypłacają gminy niezwłocznie po jego przyznaniu przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz otrzymaniu dotacji celowej, o której mowa w ust. 2. Wypłata bonu ciepłowniczego jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej.

2. Gminy otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie wypłat bonu ciepłowniczego.

3. Wojewodowie przekazują gminom dotacje celowe, o których mowa w ust. 2.

4. Gmina składa wojewodzie wniosek o przekazanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 2, w terminie:

1) do 19 grudnia 2025 r. – na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) do 14 września 2026 r. – na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.

5. Wojewodowie występują do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o środki na dotacje celowe, o których mowa w ust. 2:

1) do 2 stycznia 2026 r. – na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) do 30 września 2026 r. – na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r.

6. Dotacje celowe, o których mowa w ust. 2, są przekazywane gminom przez wojewodę na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 4.

7. Jeżeli w wyniku połączenia lub podziału gmin nastąpiły zmiany w podstawie obliczania kwoty dotacji celowej, o której mowa w ust. 2, wojewoda uwzględnia te zmiany od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ich wejścia w życie.

Art. 6. 1. Przy ustalaniu wysokości dotacji celowej, o której mowa w art. 5 ust. 2, uwzględnia się koszty wypłacania bonu ciepłowniczego, w wysokości 3 % łącznej kwoty dotacji wypłaconych w gminie.

2. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przedstawia wojewodzie rozliczenie dotacji celowej, o której mowa w art. 5 ust. 2, z wyodrębnieniem liczby i kwoty wypłaconych bonów ciepłowniczych:

1) w terminie do 30 kwietnia2026 r. – dotyczące bonów ciepłowniczych, o których mowa w art. 2 ust. 10 pkt 1;

2) w terminie do 31 stycznia 2027 r. – dotyczące bonów ciepłowniczych, o których mowa w art. 2 ust. 10 pkt 2.

3. Wojewodowie przedstawiają ministrowi właściwemu do spraw energii zbiorcze rozliczenie dotacji celowej, o której mowa w art. 5 ust. 2:

1) w terminie 31 maja 2026 r. – dotyczące bonów ciepłowniczych, o których mowa w art. 2 ust. 10 pkt 1;

2) w terminie do dnia 28 lutego 2027 r. – dotyczące bonów ciepłowniczych, o których mowa w art. 2 ust. 10 pkt 2.

Art. 7. 1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta przedstawia wojewodzie informację o liczbie toczących się postępowań w sprawie przyznania bonu ciepłowniczego, w których w związku z wniesieniem odwołania nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej lub sądu administracyjnego, którego skutkiem jest przyznanie bonu ciepłowniczego, oraz o łącznej wysokości bonów ciepłowniczych będącej przedmiotem tych postępowań, w terminie do dnia 31 maja każdego roku w okresie od 2026 r. do 2032 r.

2. Wojewodowie przedstawiają ministrowi właściwemu do spraw energii zbiorczą informację o liczbie toczących się postępowań w sprawie przyznania bonu ciepłowniczego, w których w związku z wniesieniem odwołania nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej lub sądu administracyjnego, którego skutkiem jest przyznanie bonu ciepłowniczego, oraz o łącznej wysokości bonów ciepłowniczych będącej przedmiotem tych postępowań, w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku w okresie od 2026 r. do 2032 r.

Art. 8. W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 i 1841 oraz z 2025 r. poz. 620) w art. 833 w § 6 po wyrazach „w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 oraz z 2025 r. poz. 619)” dodaje się wyrazy „oraz bon ciepłowniczy, o którym mowa w ustawie z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …)”.

Art. 9. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 i 620) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10 w § 4 wyrazy „oraz świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 oraz z 2025 r. poz. 619)” zastępuje się wyrazami „,świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 oraz z 2025 r. poz. 619), oraz bon ciepłowniczy, o którym mowa w ustawie z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …)”;

2) w art. 80 w § 2a w pkt 1 po wyrazach „w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”” dodaje się wyrazy „, bonu ciepłowniczego, o którym mowa w ustawie z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …)”.

Art. 10. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, 340, 368, 620, 680, 1022 i 1080) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 26 w ust. 7e w zdaniu drugim wyrazy „bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859 i 1831),” zastępuje się wyrazami, „bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859 i 1831), bonu ciepłowniczego, o którym mowa w ustawie z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …),”;

2) w art. 52jc wyrazy „oraz bon energetyczny, o którym mowa w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego” zastępuje się wyrazami „,bon energetyczny, o którym mowa w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego oraz bon ciepłowniczy, o którym mowa w ustawie z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …).”.

Art. 11. W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572 oraz z 2025 r. poz. 620 i 718) w art. 8 w ust. 4 w pkt 22 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 23 w brzmieniu:

„23) kwoty bonu ciepłowniczego, o którym mowa w art. … ustawy z dnia … o bonie ciepłowniczym (Dz. U. poz. …).”.

Art. 12. W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz. U. z 2025 r. poz. 610):

1) w art. 39:

a) w ust. 1 w części wspólnej po wyrazach „w terminie” dodaje się wyraz „do”,

b) w ust. 2 wyrazy „w terminie 21” zastępuje się słowami „nie później niż 14”,

c) po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. W przypadku stwierdzenia braku przesłanek do wydania przez ministra właściwego do spraw energii decyzji na podstawie ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 w przedmiocie unieważnienia aukcji mocy minister właściwy do spraw energii informuje o tym niezwłocznie Prezesa URE.”,

d) w ust. 3 po wyrazach „podmiotowej,” dodaje się wyrazy „nie później niż”;

2) w art. 74:

a) w ust. 2 i 2a wyrazy „31 sierpnia” zastępuje się wyrazami „30 września”,

b) w ust. 4 we wstępie do wyliczenia wyrazy „30 września” zastępuje się wyrazami „31 października”.

Art. 13. W ustawie z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1649) w art. 2 w ust. 2 po wyrazach „ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 859),” dodaje się wyrazy „bonu ciepłowniczego, o którym mowa w art. … ustawy z dnia … o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. …),”.

Art. 14. W ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953) w art. 15 wyrazy „31 grudnia 2025 r.” zastępuje się wyrazami „31 grudnia 2027 r.”.

Art. 15. W ustawie z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1622 i 1831 oraz z 2025 r. poz. 290) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 w pkt 2 w lit. a wyrazy „30 września 2025 r.” zastępuje się wyrazami „31 grudnia 2025 r.”;

2) w art. 3 w ust. 1 w pkt 1 w lit. d średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. e w brzmieniu:

„e) wynoszącą 500 zł/MWh w okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r.;”;

3) w art. 8:

a) ust. 3d otrzymuje brzmienie: „3d. Cena energii elektrycznej, o której mowa w ust. 3b pkt 1 lub 2, stosowana od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia 30 września 2025 r. nie może być wyższa niż średnia cena energii elektrycznej wynikająca z taryf zatwierdzonych przez Prezesa URE dla sprzedawców z urzędu, opublikowana przez Prezesa URE zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.”,

b) po ust. 3d dodaje się ust. 3e w brzmieniu: „3e. Cena energii elektrycznej, o której mowa w ust. 3b pkt 1 lub 2, stosowana od dnia 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. nie może być wyższa niż średnia cena energii elektrycznej wynikająca z taryf zatwierdzonych na 2025 r. przez Prezesa URE dla sprzedawców z urzędu, opublikowana przez Prezesa URE zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. W przypadku braku opublikowania przez Prezesa URE do dnia 1 października 2025 r. ceny, o której mowa w zdaniu pierwszym, cena energii elektrycznej, o której mowa w ust. 3b pkt 1 lub 2, nie może być wyższa niż 90 % średniej ceny energii elektrycznej opublikowanej zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej.”,

c) po ust. 4ab dodaje się ust. 4ac w brzmieniu: „4ac. Dla podmiotów uprawnionych, o których mowa w ust. 3:

1) pkt 1–3, w przypadku braku zatwierdzenia przez Prezesa URE taryfy lub jej zmiany obejmującej co najmniej okres od dnia 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r.,

2) pkt 4 lub ust. 3a

– na potrzeby rekompensaty wypłacanej za okres, o którym mowa w pkt 1, ceną odniesienia, o której mowa w ust. 2, jest średnia cena opublikowana zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, stosowana przez dany podmiot uprawniony dla danej grupy taryfowej, a w przypadku braku opublikowania tej ceny, ceną odniesienia jest 90 % średniej ceny energii elektrycznej opublikowanej zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, stosowanej przez dany podmiot uprawniony dla danej grupy taryfowej.”,

d) w ust. 5a wyrazy „30 września 2025 r.” zastępuje się wyrazami „31 grudnia 2025 r.”;

4) w art. 13 w ust. 1a w pkt 3 na końcu dodaje się średnik i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:

„4) 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – w terminie od dnia 1 lipca 2026 r. do dnia 31 października 2026 r.”;

5) w art. 17 w ust. 6 wyrazy „31 grudnia 2025 r.” zastępuje się wyrazami „30 grudnia 2026 r.”;

6) w art. 43:

a) ust. 2b otrzymuje brzmienie: „2b. Maksymalny limit wydatków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na wypłatę rekompensat za okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. wynosi:

1) w 2025 r. – 4 028 008 606 zł;

2) w 2026 r. – 989 217 212 zł.”,

b) w ust. 5 wyrazy „w przypadku rekompensat za okres od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 30 września 2025 r.” zastępuje się wyrazami „w przypadku rekompensat za 2025 r.”.

Art. 16. 1. W terminie do 14. dnia od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zarządca rozliczeń, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12, przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki informacje o:

1) wysokości kosztów, o których mowa w art. 77 ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 12;

2) prognozowanym stanie środków pieniężnych na rachunku opłaty mocowej, o której mowa w art. 69 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12, na dzień 31 grudnia 2025 r.

2. W terminie do 14. dnia od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy operator, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 27 ustawy zmienianej w art. 12, przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki informacje o sumie iloczynów obowiązków mocowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 23 ustawy zmienianej w art. 12, wynikających z umów mocowych, o których mowa w art. 41 ustawy zmienianej w art. 12, zawartych w toku aukcji, obejmujących rok dostaw 2026, i ich cen, uwzględniających coroczne waloryzacje tych cen obowiązku mocowego dla wieloletnich umów mocowych, o których mowa w art. 60 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 12, oraz pomniejszenia wynagrodzeń, o których mowa w art. 62 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12.

3. W terminie do 30. dnia od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dokonuje ponownej kalkulacji stawek opłaty mocowej, o której mowa w art. 69 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 12, na 2026 r., pomniejszonych o należny podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, 894 i 896), i publikuje w Biuletynie Urzędu Regulacji Energetyki:

1) stawki opłaty mocowej na 2026 r.;

2) wybrane godziny doby przypadające na godziny szczytowego zapotrzebowania na moc w systemie, wyznaczone odrębnie dla kwartałów roku dostaw – na potrzeby obliczania opłaty mocowej należnej od odbiorców końcowych, przy czym dla okresów przypadających przed dniem 1 stycznia 2028 r. – wyłącznie na potrzeby obliczania opłaty mocowej należnej od odbiorców końcowych, o których mowa w art. 89a ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 12.

Art. 17. Do rozliczenia rekompensaty z tytułu stosowania ceny maksymalnej, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 15, za stosowanie ceny maksymalnej, o której mowa w art. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 15, za okres od dnia 1 lipca 2025 r. do dnia 30 września 2025 r., stosuje się art. 8 ust. 3d ustawy zmienianej w art. 15, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 18. 1. W celu zastosowania ceny maksymalnej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy zmienianej w art. 15, w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a tej ustawy, za okres od dnia 1 października 2025 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, podmiot uprawniony, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 15, dokonuje korekty rozliczeń za ten okres w kolejnych okresach rozliczeniowych następujących po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. W okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 15, w zakresie obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy, nie stosuje się.

3. Wniosek o wypłatę rekompensaty, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 15, za każdy z miesięcy przypadających w okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy składa się do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu wejścia w życie ustawy.

Art. 19. 1. Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wypłatę bonów ciepłowniczych, o których mowa w art. 2, w latach 2026–2036 wynosi 889 400 000 zł, w tym:

1) w 2026 r. – 884 400 000 zł;

2) w 2027 r. – 1 000 000 zł;

3) w 2028 r. – 1 000 000 zł;

4) w 2029 r. – 1 000 000 zł;

5) w 2030 r. – 1 000 000 zł;

6) w 2031 r. – 1 000 000 zł;

7) w 2032 r. – 0 zł;

8) w 2033 r. – 0 zł;

9) w 2034 r. – 0 zł;

10) w 2035 r. – 0 zł.

2. Minister właściwy do spraw energii monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1.

3. W przypadku gdy wykorzystanie środków wyniesie więcej niż 90 % środków, o których mowa w ust. 1 we wprowadzeniu do wyliczenia, wysokość wypłacanych bonów ciepłowniczych podlega proporcjonalnemu obniżeniu tak, aby łączna wysokość wypłacanych bonów była równa maksymalnemu limitowi środków finansowych przeznaczanych na przyznanie bonów.

Art. 20. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 15, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 30 września 2025 r.

UZASADNIENIE

1. Potrzeba i cel ustawy

Wybuch pandemii COVID-19 w marcu 2020 r., wzrost cen energii i jej nośników na rynkach światowych oraz rosyjska inwazja na Ukrainę w lutym 2022 r. zachwiały światową gospodarką, powodując niepokój społeczny. Wiele państw, włączając w to Polskę, zdecydowało się na wprowadzenie działań osłonowych, chroniących obywateli przed podwyższonymi kosztami życia, przez stabilizację cen energii dla wybranych grup odbiorców czy wprowadzenie dodatkowych form wsparcia finansowego (m.in. dodatku węglowego, osłonowego czy dodatku elektrycznego) dla najbardziej potrzebujących gospodarstw domowych.

Pomimo stabilizacji na europejskim i światowym rynku paliw i energii skutki kryzysu energetycznego wywołanego wojną w Ukrainie nadal są odczuwalne przez społeczeństwo. Ceny ciepła pozostawały na wysokich poziomach, dlatego przedłużono rozwiązania niwelujące skutki wzrostu cen ciepła najpierw do 30 czerwca 2024 r., a następnie do 30 czerwca 2025 r. w drodze przepisów ustaw:

– z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła (Dz. U. poz. 2760),

– z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859, z późn. zm.).

Analiza obecnej sytuacji wskazuje na zasadność odchodzenia od stosowania mechanizmów interwencyjnych o zasięgu powszechnym i powróceniu do modelu funkcjonowania rynku energii sprzed kryzysu. Niemniej jednak odchodzenie od wsparcia odbiorców ciepła musi być realizowane w sposób kontrolowany, uwzględniający przede wszystkim sytuację najuboższych gospodarstw domowych, które w największym stopniu odczuwają wzrost rachunków za ciepło.

Z tego powodu proponuje się wprowadzenie nowych działań osłonowych wobec wysokich cen ciepła zorientowanych na osoby o niskich dochodach na drugą połowę 2025 r. i w roku 2026 z rozliczeniem końcowym do końca 2031 r. Jest to okres niezbędny na rozstrzygnięcie sporów sądowych, odwołań od decyzji odmownych odnośnie do przyznania bonu.

Analiza funkcjonowania obowiązującego do 30 czerwca 2025 r. systemu wsparcia odbiorców ciepła, uwzględniająca praktyczne doświadczenia z realizacji działania powszechnego systemu

rekompensat i wyrównań wypłacanych przedsiębiorstwom ciepłowniczym w związku ze stosowaniem przez nich obniżonych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1509, z późn. zm.), cen w rozliczeniach z odbiorcami oraz rozliczeń finansowych tego systemu wskazuje na konieczność jego wygaszenia.

Wygaszany mechanizm wspierał uprawnionych odbiorców ciepła dostarczanego z systemów ciepłowniczych, wobec których przedsiębiorstwa ciepłownicze stosowały w rozliczeniach za ciepło obniżone ceny i stawki na zasadach określonych w ustawie. Przedsiębiorstwa ciepłownicze otrzymywały wyrównania (wcześniej rekompensaty) w celu pokrycia strat wynikających ze stosowania w rozliczeniach z odbiorcami cen i stawek opłat niższych niż w zatwierdzonych taryfach. Kwoty wyrównań (rekompensat) były wypłacane przedsiębiorstwom ciepłowniczym przez Zarządcę Rozliczeń lub gminy właściwe ze względu na siedzibę przedsiębiorstwa, które otrzymywały środki na ten cel za pośrednictwem wojewodów. Uprawnieni odbiorcy ciepła, w szczególności spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, rozliczali niższe ceny zakupu ciepła na cele ogrzewania i ciepłej wody użytkowej na poszczególne gospodarstwa domowe, które dzięki temu mechanizmowi płaciły niższe rachunki za ciepło.

Opisany powyżej dotychczasowy system wsparcia polegający na ograniczeniu wzrostu cen ciepła dla wszystkich gospodarstw domowych nie jest dalej uzasadniony. Niemniej jednak powrót do cen rynkowych może być znacząco obciążający dla gospodarstw domowych o najniższych dochodach. W konsekwencji zasadne jest wprowadzenie nowych przepisów wdrażających mechanizm osłonowy w postaci bonu ciepłowniczego skierowanego do najuboższych gospodarstw domowych, które doświadczają wysokich cen ciepła. Szereg rozwiązań zawartych w projektowanej ustawie jest wzorowanych na sprawdzonych rozwiązaniach zawartych w ustawie z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego.

Bon ciepłowniczy

Projektowana regulacja ma na celu utrzymanie wsparcia dla gospodarstw domowych o niskich dochodach przez pokrycie części należności gospodarstw domowych za dostarczone ciepło na potrzeby ogrzewania. Warunkiem otrzymania wsparcia jest dostarczanie ciepła przez przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące działalność gospodarczą wytwarzania ciepła, jego przesyłania i dystrybucji lub obrotu ciepłem za pomocą systemu ciepłowniczego, z uwzględnieniem także przypadków dostarczania ciepła przez źródła lokalne oraz źródła bezpośrednio zasilające zewnętrzne instalacje odbiorcze. Wsparcie przysługuje niezależnie od obowiązku prowadzenia przez przedsiębiorstwo energetyczne działalności na podstawie koncesji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, zwanego dalej „Prezesem URE”.

Bon ciepłowniczy będzie wypłacany gospodarstwom domowym, które: • osiągają dochód, w przypadku gospodarstw domowych jednoosobowych, równy lub niższy niż 3272,69 zł – 40 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej oraz w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych, równy lub niższy niż 2454,52 zł

– 30 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na jedną osobę w gospodarstwie domowym, • płacą jednoskładnikową cenę ciepła powyżej 170 zł/GJ netto.

Cena maksymalna energii elektrycznej

Ponadto analiza sytuacji na rynku energii elektrycznej również wskazuje na zasadność stopniowego odchodzenia od wsparcia odbiorców tej energii. Niemniej proces ten musi być realizowany w sposób stopniowy, uwzględniający przede wszystkim budżety gospodarstw domowych, które w największym stopniu są wrażliwe na zmiany cen energii elektrycznej. Dlatego też początkowo zaplanowano, że datą końcową stosowania ceny maksymalnej powinien być 30 września 2025 r.

Jednym z działań poprawiających sytuację odbiorców była zmiana okresu, na który będą zrekalkulowane nowe taryfy dla energii elektrycznej sprzedawców z urzędu. Przepisy te zostały wdrożone ustawą z dnia 23 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Skrócenie okresu obowiązywania zmienionych taryf z 6 do 3 miesięcy miało na celu doprowadzenie do jak największego obniżenia cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Jednocześnie Rząd RP na bieżąco monitoruje sytuację na rynku, w tym tendencje kształtowania się cen hurtowych energii elektrycznej, jak również poddaje analizie sytuację ekonomiczną największych spółek energetycznych Skarbu Państwa. Wstępne wyniki tej analizy wskazują, że obniżenie cen energii elektrycznej w zmienionych taryfach dla energii elektrycznej sprzedawców z urzędu może być niewystarczające, aby zapewnić pełne poczucie bezpieczeństwa energetycznego gospodarstw domowych. Z tego powodu zasadnym jest kontynuowanie działań osłonowych w IV kw. 2025 r. dla tej grupy odbiorców, biorąc pod uwagę konieczność dostosowania funkcjonujących mechanizmów wsparcia do aktualnej sytuacji rynkowej.

W konsekwencji zasadnym jest przedłużenie mechanizmu ceny maksymalnej energii elektrycznej dla gospodarstw domowych do końca 2025 r.

W projekcie ustawy w zakresie wsparcia odbiorców energii elektrycznej proponuje się zatem następujące środki realizacji:

1. przedłużenie obowiązywania mechanizmu ceny maksymalnej za energię elektryczną dla odbiorców energii w gospodarstwach domowych wynoszącej 500 zł/MWh, czyli ustalonej na niższym poziomie niż cena, która wynika z zatwierdzonych zmian taryf dla energii elektrycznej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,

2. odpowiednie dostosowanie przepisów dotyczących systemu rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych za stosowanie wobec gospodarstw domowych ceny maksymalnej w IV kw. 2025 r. Przepisy te regulują odpowiednią cenę odniesienia, do której będzie referowana wysokość rekompensaty, określenie końcowego terminu na rozliczenie rekompensat z Zarządcą Rozliczeń S.A. oraz zwiększenie ustawowej reguły wydatkowej dotyczącej 2025 r. z uwagi na przedłużenie mechanizmu ceny maksymalnej z 9 miesięcy na cały 2025 r.

Zawieszenie wypłaty dodatku energetycznego

Ponadto do końca 2025 r. obowiązuje zawieszenie wypłaty dodatku energetycznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953). Ze względu na niską kwotę tego dodatku, ograniczoną grupę beneficjentów oraz wdrożenie w ostatnich latach lepszych rozwiązań chroniących odbiorców energii elektrycznej przed wzrostami cen tej energii zasadnym jest przedłużenie zawieszenia poboru tego dodatku również w roku 2026 i 2027.

W konsekwencji w projekcie proponuje się zmianę art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym przez pozostawienie bez rozpoznania wszystkich wniosków o wypłatę tego dodatku złożonych do dnia 31 grudnia 2027 r. Oczekuje się, że proponowany przepis uprości system wsparcia odbiorców wrażliwych, którzy będą mieli możliwość skorzystania z innych rozwiązań osłonowych, lepiej zaadresowanych do ich potrzeb.

2. Aktualny stan prawny w dziedzinie, której dotyczy projekt ustawy

Ustawą z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw wprowadzono regulacje, które wprowadziły mechanizm ustalania przez wytwórcę ciepła określonego poziomu średnich cen wytwarzanego ciepła dla odbiorców na potrzeby gospodarstw domowych i potrzeby użyteczności publicznej, zwanych dalej: „średnimi cenami wytwarzanego ciepła z rekompensatą”. Ustawa ta, wraz z późniejszymi zmianami, zapewniła funkcjonowanie mechanizmu maksymalnej ceny dostawy ciepła do 30 czerwca 2025 r.

Wsparcie odbiorców ciepła polegało na tym, że przedsiębiorstwa ciepłownicze stosowały maksymalną cenę dostawy, a państwo refundowało im różnicę między zastosowaną maksymalną ceną dla odbiorców a ceną taryfową zatwierdzoną przez Urząd Regulacji Energetyki.

W odniesieniu do odbiorców rynku energii elektrycznej ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025 zapewnia do końca września 2025 r. możliwość rozliczeń za energię elektryczną dla gospodarstw domowych po cenie maksymalnej wynoszącej 500 zł/MWh, czyli niższej niż średnia cena w taryfach zatwierdzanych przez Prezesa URE dla sprzedawców z urzędu.

3. Różnica między dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym

System wsparcia obowiązujący do 30 czerwca 2025 r. dotyczył wszystkich uprawnionych odbiorców ciepła, korzystających z ciepła dostarczanego przez systemy ciepłownicze, dla których przedsiębiorstwa ciepłownicze były zobowiązane stosować obniżone względem taryfy ceny i stawki za dostarczone ciepło zgodnie z mechanizmem maksymalnej ceny dostawy ciepła. Różnica między ceną ciepła wynikającą z taryfy i stosowaną na mocy przepisów ustawy była pokrywana ze środków publicznych w formie wypłaty wyrównań dla przedsiębiorstw energetycznych. Gospodarstwa domowe korzystały z obniżonych rachunków za ciepło bez względu na ich sytuację materialną.

Proponowane rozwiązanie w postaci bonu ciepłowniczego będzie wsparciem przeznaczonym bezpośrednio dla gospodarstw domowych o niskich dochodach, korzystających z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy przez przedsiębiorstwa energetyczne. Wsparcie zostanie zatem skierowane do osób najbardziej zagrożonych wzrostem kosztów ogrzewania, przyznawane na podstawie kryteriów dochodowych i zróżnicowane ze względu na cenę ciepła dla danej grupy taryfowej w danym systemie ciepłowniczym.

W zakresie wsparcia odbiorców energii elektrycznej dotychczasowe regulacje zapewniają gospodarstwom domowym możliwość rozliczeń za energię elektryczną po cenie maksymalnej wynoszącej 500 zł/MWh do dnia 30 września 2025 r. Z kolei w IV kw. 2025 r. odbiorcy ci musieliby opłacać rachunki za energię elektryczną zgodnie z cenami w taryfach zatwierdzanych przez Prezesa URE, które obecnie wynoszą ok. 623 zł/MWh. Proponowane rozwiązanie w postaci przedłużenia możliwości rozliczeń za energię elektryczną po cenie 500 zł/MWh będzie więc realnym wsparciem dla gospodarstw domowych, które w ten sposób nie odczują w IV kw. 2025 r. wzrostu wysokości rachunków za energię w porównaniu do rachunków za III kw. 2025 r.

4. Zasady przyznawania bonu ciepłowniczego Bon ciepłowniczy będzie przyznawany na podstawie kryteriów dochodowych, co pozwoli prawidłowo oszacować koszty całego systemu. Jednocześnie będzie obowiązywać tzw. „zasada złotówka za złotówkę”, co oznacza, iż bon ciepłowniczy będzie przyznawany nawet po przekroczeniu kryterium dochodowego, a kwota bonu będzie pomniejszana o kwotę tego przekroczenia. Minimalna kwota wypłacanych bonów ciepłowniczych będzie wynosić 20 zł. Poniżej 20 zł kwota bonu ciepłowniczego nie będzie wypłacana.

Według danych GUS za 2023 rok kryteria dochodowe spełnia około 6,3 mln gospodarstw domowych w Polsce. Zgodnie z danymi GUS „Warunki mieszkaniowe w Polsce w świetle wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021” – 52,9 % zamieszkałych mieszkań w Polsce jest ogrzewanych z sieci ciepłowniczych. Oznacza to, że w przypadku zastosowania kryterium dochodowego oraz kryterium wykorzystywania ciepła systemowego z bonu mogłoby skorzystać około 3,3 mln gospodarstw domowych. Na podstawie częściowych danych przekazanych przez Zarządcę Rozliczeń S.A., Urząd Regulacji Energetyki oraz Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie oszacowano, że około 270 tys. gospodarstw domowych spośród korzystających z ciepła systemowego i spełniających przyjęty próg dochodowy płaci powyżej 170 zł/GJ netto. Po uwzględnieniu szacunków dotyczących gospodarstw domowych mogących skorzystać z mechanizmu „złotówka za złotówkę” do dalszych analiz przyjęto, że z bonu będzie mogło skorzystać około 402 tys. gospodarstw domowych. Bon ciepłowniczy będzie świadczeniem pieniężnym przysługującym, korzystającemu z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne, gospodarstwu domowemu jednoosobowemu, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, z późn. zm.) w roku wskazanym, zwanego dalej „przeciętnym rocznym dochodem”, nie przekracza kwoty 3272,69 zł, oraz gospodarstwu domowemu wieloosobowemu, w którym wysokość przeciętnego dochodu w tym okresie na osobę nie przekracza kwoty 2454,52 zł.

Przeciętny roczny dochód to:

1) dochód za 2024 r. – w przypadku wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) dochód za 2025 r. – w przypadku wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Bon ciepłowniczy będzie przyznawany dwukrotnie, za wskazane okresy, w wysokości:

1) za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. jednorazowo:

a) 500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto,

b) 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto,

c) 1750 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto;

2) za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. jednorazowo:

a) 1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto,

b) 2000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto,

c) 3500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto.

Przyjęte kryteria dochodowe bonu ciepłowniczego pozwolą objąć wsparciem różne grupy beneficjentów, którzy z różnych przyczyn mają trudności w pokrywaniu rachunków za ciepło. Z pomocy w postaci bonu skorzystają m.in. mniej zamożni emeryci ze świadczeniem poniżej minimalnej emerytury, emeryci i renciści ze świadczeniem równym najniższej emeryturze czy też beneficjenci pomocy socjalnej. Świadczenie pozwoli częściowo pokryć płatności za ciepło tym odbiorcom, którzy ze względu na niskie dochody są zagrożeni ubóstwem energetycznym, w zakresie, w jakim ubóstwo energetyczne pokrywa się z ubóstwem dochodowym. Należy podkreślić, że niskie dochody tych osób wpływają bezpośrednio na jakość ich życia i sprawiają, że ciężko im funkcjonować w społeczeństwie ze względu na sytuację finansowo-materialną. Bardzo często takie osoby mają problem nie tylko z opłacaniem rachunków za ciepło, ale także z zaspokojeniem innych podstawowych potrzeb życiowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (żywność, ubrania, leki). Pomoc w postaci przyznania osobom spełniającym założone kryteria dochodowe bonu ciepłowniczego wpłynie pozytywnie na ich budżety domowe i zwiększy nie tylko ich poczucie bezpieczeństwa, ale również ułatwi dostęp do podstawowej usługi użyteczności publicznej, jaką jest ciepło. Za przyjmowanie i rozpatrywanie wniosków o wypłatę bonów ciepłowniczych będzie odpowiedzialny wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wnioskującej o bon ciepłowniczy. Gminom będzie przysługiwać 3 % wartości wypłaconych świadczeń na poczet obsługi ustawowego zadania. Projektowane przepisy przewidują katalog danych, jakie podaje się we wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego. Wzór wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego będzie udostępniany przez ministra właściwego do spraw energii w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, co pozwoli na zapewnienie przejrzystości i kompletności tego wniosku, a jednocześnie odciąży gminy z konieczności samodzielnego przygotowywania wzoru wniosku. Wniosek będzie można składać na piśmie w postaci papierowej albo elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513). Do wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego trzeba będzie złożyć:

– zaświadczenie potwierdzające fakt korzystania z ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne właściwe dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz informację o wysokości jednoskładnikowej ceny ciepła stosowanej w rozliczeniu z odbiorcami w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym właściwym dla gospodarstwa domowego wnioskodawcy, na dzień złożenia wniosku,

– w przypadku gdy gospodarstwo domowe jest odbiorcą ciepła dostarczanego przez system ciepłowniczy na potrzeby ogrzewania przez przedsiębiorstwo energetyczne, wnioskodawca zamiast zaświadczenia składa oświadczenie obejmujące informacje wskazane w ww. zaświadczeniu. Ww. zaświadczenie wydaje spółdzielnia, wspólnota mieszkaniowa, właściciel lub zarządzający budynkiem, lub inny podmiot zobowiązany do zapewnienia dostarczania ciepła do gospodarstwa domowego w terminie 7 dni od wystąpienia przez wnioskującego o bon ciepłowniczy.

Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się bezpośrednią sprzedażą wytworzonego ciepła lub przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu ciepłem, lub przedsiębiorstwo energetyczne, które zawarło umowę o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji ciepła z odbiorcą, który zawarł umowę sprzedaży ciepła z innym przedsiębiorstwem energetycznym, będzie zobowiązane opublikować jednoskładnikowe ceny ciepła netto, stosowane w rozliczeniach z odbiorcami w każdej grupie taryfowej w każdym systemie ciepłowniczym, na swojej stronie internetowej lub w sposób zwyczajowo przyjęty. Przedsiębiorstwo energetyczne realizuje obowiązek publikacji dwukrotnie:

1) w terminie do 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy w zakresie jednoskładnikowych cen ciepła netto, jakie stosuje w dniu wejścia w życie ustawy;

2) w terminie do 15 czerwca 2026 r. w zakresie jednoskładnikowych cen ciepła netto, jakie stosuje 31 maja 2026 r.

Operacyjnie przyznawanie i wypłacanie bonów ciepłowniczych nie będzie wymagało przygotowania nowych procedur. Weryfikacja progów dochodowych była i jest realizowana przez gminy przy weryfikacji uprawnień beneficjentów do dodatku osłonowego, a także w przypadku wypłat bonu energetycznego.

Projekt ustawy wprowadza w art. 4 ust. 13 precyzyjny okres przechowywania (retencji) danych osobowych, realizując tym samym zasadę ograniczenia przechowywania, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. e RODO. Ustalony 5-letni okres jest adekwatny i proporcjonalny do celów, jakim ma służyć, tj. zapewnienia prawidłowości wydatkowania środków publicznych i umożliwienia przeprowadzenia niezbędnych postępowań kontrolnych i wyjaśniających.

W celu realizacji zasady minimalizacji danych, określonej w art. 5 ust. 1 lit. c RODO, projekt ustawy precyzuje zakres danych dochodowych wymaganych od wnioskodawcy, opierając go w pierwszym kroku na oświadczeniu. Zrezygnowano z otwartej klauzuli „informacji niezbędnych”, aby zapewnić pewność prawa po stronie obywatela i ograniczyć do minimum zakres zbieranych danych. Organ administracji zachowuje możliwość weryfikacji oświadczenia, jednak wyłącznie w oparciu o ściśle określone źródła.

Wnioski o wypłatę bonu ciepłowniczego wnioskodawcy będą mogli składać w terminie:

1) od 3 listopada 2025 r. do 15 grudnia 2025 r. za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.,

2) od 1 lipca 2026 r. do 31 sierpnia 2026 r. za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Na rozpatrzenie prawidłowo złożonego wniosku o wypłatę bonu przez wnioskodawcę gmina będzie miała 90 dni.

Bon ciepłowniczy gminy będą wypłacać niezwłocznie po jego przyznaniu przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz otrzymaniu dotacji celowej. Wypłata bonu ciepłowniczego będzie zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej. Gminy otrzymają 3 % wypłacanych kwot tytułem pokrycia kosztów realizacji procesu rozpatrywania wniosków, przyznawania i wypłaty bonu ciepłowniczego.

Gmina będzie składała wojewodzie wniosek o przekazanie dotacji celowej w terminie:

1) do 19 grudnia 2025 r. na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) do 14 września 2026 r. na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 stycznia 2026 r.

Wojewodowie będą występować do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o przekazanie środków finansowych na dotacje celowe na realizację wypłat bonu ciepłowniczego:

1) do 2 stycznia 2026 r. na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.;

2) do 30 września 2026 r. na wypłatę bonu ciepłowniczego za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Wprowadzenie rozwiązania systemowego wg kryteriów dochodowych poprawi sytuację najbardziej potrzebujących gospodarstw domowych. Brak działań celowanych, chroniących najuboższych odbiorców ciepła systemowego, z pewnością spowoduje powiększenie poziomu ubóstwa energetycznego wśród gospodarstw domowych.

5. Zmiany pozostałych ustaw

Poza przepisami dotyczącymi bonu ciepłowniczego projektowane przepisy zakładają również zmiany niektórych innych ustaw w celu realizacji przepisów ustawy o bonie ciepłowniczym. Te zmieniane ustawy to:  ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,  ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,  ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,  ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,  ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy,  ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji,  ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym,  ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025.

Dodatkowo projektowane przepisy zawierają również zmianę przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz. U. z 2025 r. poz. 610), których celem jest zmodyfikowanie terminów przekazywania danych oraz kalkulacji i publikacji stawek opłaty mocowej. Dzięki zmodyfikowaniu terminów kalkulowane przez Prezesa URE stawki będą w jak największym stopniu uwzględniać wszystkie koszty rynku mocy, w tym te wynikające z aukcji uzupełniających rynku mocy. Poza tym dodano przepis epizodyczny, którego celem jest umożliwienie rekalkulacji opłaty mocowej na rok dostaw 2026.

6. Źródła finansowania, jeżeli projekt niesie obciążenia dla budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego

Środki na wypłatę bonów ciepłowniczych będą pochodzić z budżetu państwa. Środki budżetu państwa przeznaczone na ten cel będą zaplanowane z rezerwy celowej budżetu państwa część 83 – Rezerwy celowe. Środki na wypłatę rekompensat z tytułu stosowania ceny maksymalnej energii elektrycznej będą pochodzić z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

7. Wejście w życie

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących zmian w ustawie z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 30 września 2025 r.

Proponowane rozwiązanie dotyczące terminu wejścia w życie projektowanej ustawy jest uzasadnione interesem adresatów zawartych w nim norm prawnych. Natomiast natychmiastowe wejście w życie przepisów dotyczących zmian w ustawie z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023–2025, z mocą od dnia 30 września 2025 r. jest uzasadnione ważnym interesem państwa, a zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Zachowanie czternastodniowego vacatio legis mogłoby wiązać się z negatywnymi konsekwencjami w szczególności dla gospodarstw domowych, przez brak możliwości ograniczenia negatywnych skutków finansowych, związanych z podwyżkami cen ciepła systemowego.

8. Ocena zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej

Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.

9. Notyfikacja

Projekt ustawy nie podlega procedurze notyfikacji aktów prawnych, określonej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039, z późn. zm.).

Projekt ustawy nie zawiera wymogów nakładanych na usługodawców podlegających notyfikacji, o której mowa w art. 15 ust. 7 lub art. 39 ust. 5 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 376 z 27.12.2006, str. 36). Projekt ustawy nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu. Nazwa projektu Data sporządzenia Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych innych ustaw 27.08.2025

Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące: Źródło Ministerstwo Energii decyzja PRM/RM

Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra, Sekretarza Nr w Wykazie prac legislacyjnych Stanu lub Podsekretarza Stanu i programowych Rady Ministrów Miłosz Motyka – Minister Energii UD286 Kontakt do opiekuna merytorycznego projektu Piotr Karczewski (adres e-mail: piotr.karczewski@klimat.gov.pl) OCENA SKUTKÓW REGULACJI

1. Jaki problem jest rozwiązywany? Pomimo stabilizacji na europejskim i światowym rynku paliw i energii skutki kryzysu energetycznego wywołanego wojną w Ukrainie nadal są odczuwalne przez społeczeństwo. Ceny ciepła pozostawały na wysokich poziomach, dlatego przedłużono rozwiązania niwelujące skutki wzrostu cen ciepła najpierw do 30 czerwca 2024 r., a następnie do 30 czerwca 2025 r. w drodze przepisów ustaw:  z dnia 7 grudnia 2023 r. o zmianie ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła (Dz. U. poz. 2760),  z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 859, z późn. zm.).

Analiza obecnej sytuacji wskazuje na zasadność odchodzenia od stosowania mechanizmów interwencyjnych o zasięgu powszechnym i powróceniu do modelu funkcjonowania rynku energii sprzed kryzysu. Niemniej jednak odchodzenie od wsparcia odbiorców ciepła musi być realizowane w sposób kontrolowany, uwzględniający przede wszystkim sytuację najuboższych gospodarstw domowych, które w największym stopniu odczuwają wzrost rachunków za ciepło. Z tego powodu proponuje się wprowadzenie nowych działań osłonowych wobec wysokich cen ciepła zorientowanych na osoby o niskich dochodach na drugą połowę 2025 r. i w roku 2026 z rozliczeniem końcowym do końca 2031 r. (rozstrzygnięcie sporów sądowych, odwołań od decyzji odmownych odnośnie do przyznania bonu).

Analiza funkcjonowania obowiązującego do 30 czerwca 2025 r. systemu wsparcia odbiorców ciepła, uwzględniająca praktyczne doświadczenia z realizacji działania powszechnego systemu rekompensat i wyrównań wypłacanych przedsiębiorstwom ciepłowniczym w związku ze stosowaniem przez nich obniżonych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1509, z późn. zm.), cen w rozliczeniach z odbiorcami oraz rozliczeń finansowych tego sytemu wskazuje na konieczność jego wygaszenia.

W konsekwencji zasadne jest wprowadzenie nowych przepisów wdrażających mechanizm osłonowy w postaci bonu ciepłowniczego skierowanego do najuboższych gospodarstw domowych, które doświadczają wysokich cen ciepła.

Rozważano alternatywne rozwiązanie problemu, jednakże nie jest możliwe osiągnięcie celu w postaci zapewnienia wsparcia gospodarstw domowych za pomocą innych środków niż zaproponowany w projekcie ustawy bon ciepłowniczy.

Ponadto, w odniesieniu do kwestii wsparcia odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych, szacuje się, że nowe taryfy sprzedawców z urzędu na okres IV kw. 2025 r. mogą nie przyczynić się do odpowiedniej obniżki cen energii elektrycznej dla tych odbiorców, tak aby ich rachunki nie uległy zwiększeniu względem III kw. 2025 r. Z tego powodu zasadnym jest kontynuowanie działań osłonowych w IV kw. 2025 r. dla tej grupy odbiorców, biorąc pod uwagę konieczność dostosowania funkcjonujących mechanizmów wsparcia do aktualnej sytuacji rynkowej.

Ponadto, do końca 2025 r. obowiązuje zawieszenie wypłaty dodatku energetycznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym. Ze względu na niską kwotę tego dodatku, ograniczoną grupę beneficjentów oraz wdrożenie w ostatnich latach lepszych rozwiązań chroniących odbiorców energii elektrycznej przed wzrostami cen tej energii, zasadnym jest przedłużenie zawieszenia poboru tego dodatku również w roku 2026 i 2027.

Dodatkowo, projektodawca odnotował problemy w praktycznym stosowaniu przepisów dot. kalkulacji stawki opłaty mocowej. Kolejne zmiany ustawy wprowadziły dodatkowe procesy aukcyjne (aukcje uzupełniające) przy jednoczesnym braku dostosowania przepisów regulujących kwestię kalkulacji opłaty mocowej.

2. Rekomendowane rozwiązanie, w tym planowane narzędzia interwencji, i oczekiwany efekt Bon ciepłowniczy

Projektowana regulacja ma na celu utrzymanie wsparcia dla gospodarstw domowych o niskich dochodach przez pokrycie części należności odbiorców ciepła wobec przedsiębiorstw energetycznych prowadzących działalność niekoncesjonowaną i koncesjonowaną w zakresie wytwarzania i dystrybucji ciepła wynikających ze wzrostu kosztów ogrzewania.

Bon ciepłowniczy będzie wypłacany gospodarstwom domowym, które:  osiągają dochód, w przypadku gospodarstw domowych jednoosobowych, równy lub niższy niż 3272,69 PLN oraz w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych, równy lub niższy niż 2454,52 zł na jedną osobę w gospodarstwie domowym,  korzystają z ciepła systemowego (sieciowego) dostarczanego przez przedsiębiorstwo energetyczne,  płacą za ciepło powyżej 170 zł/GJ netto.

Bon ciepłowniczy będzie przyznawany na podstawie kryteriów dochodowych, co pozwoli prawidłowo oszacować koszty całego systemu. Jednocześnie będzie obowiązywać tzw. zasada złotówka za złotówkę, co oznacza, iż bon ciepłowniczy będzie przyznawany nawet po przekroczeniu kryterium dochodowego, a kwota bonu będzie pomniejszana o kwotę tego przekroczenia. Minimalna kwota wypłacanych bonów ciepłowniczych będzie wynosić 20 zł. Poniżej 20 zł kwota bonu ciepłowniczego nie będzie wypłacana.

Według danych GUS „Budżety gospodarstw domowych w 2023 roku”, kryteria dochodowe wskazane powyżej spełnia około 6,3 mln gospodarstw domowych w Polsce. Zgodnie z danymi GUS „Warunki mieszkaniowe w Polsce w świetle wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021” – 52,9 % zamieszkałych mieszkań w Polsce ogrzewanych jest z sieci ciepłowniczych. Oznacza to, że w przypadku zastosowania kryterium dochodowego oraz kryterium wykorzystywania ciepła systemowego, z bonu mogłoby skorzystać około 3,3 mln gospodarstw domowych. Na podstawie danych uzyskanych z Urzędu Regulacji Energetyki, pokrywających ok. 84 % sprzedaży ciepła systemowego przez przedsiębiorstwa koncesjonowane, został określony udział poszczególnych grup cen ciepła w całości uprawnionych gospodarstw domowych. Ostatecznie na podstawie częściowych danych przekazanych przez Zarządcę Rozliczeń SA, Urząd Regulacji Energetyki oraz Izbę Gospodarczą Ciepłownictwo Polskie oszacowano, że około 270 tyś gospodarstw domowych spośród korzystających z ciepła systemowego i spełniających przyjęty próg dochodowy płaci powyżej 170 zł/GJ netto. Po uwzględnieniu szacunków dotyczących gospodarstw domowych mogących skorzystać z mechanizmu złotówka za złotówkę do dalszych analiz przyjęto, że z bonu będzie mogło skorzystać około 402 tyś gospodarstw domowych.

Bon ciepłowniczy przyznaje się dwukrotnie, za wskazane okresy, w wysokości:

1) za okres od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. jednorazowo:  500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto;  1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto;  1750 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto.

2) za okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. jednorazowo:  1000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 170 zł/GJ netto i nie wyższa niż 200 zł/GJ netto;  2000 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 200 zł/GJ netto i nie wyższa niż 230 zł/GJ netto;  3500 zł – dla gospodarstwa domowego w przypadku, gdy jednoskładnikowa cena ciepła netto obowiązująca w rozliczeniach z odbiorcami ciepła w danej grupie taryfowej w danym systemie ciepłowniczym jest wyższa niż 230 zł/GJ netto. Przewiduje się, że wnioski o bon ciepłowniczy za okres 01.07.2025 r. – 31.12.2025 r. będą przyjmowane w okresie 03.11.2025 r. – 15.12.2025 r., a za okres 1.01.2026 r. – 31.12.2026 r. wnioski będą przyjmowane przez gminy od 1.07.2026 r. – 31.08.2026 r.

Szacuje się, że koszt funkcjonowania bonu ciepłowniczego wypłacanego dwukrotnie w 2026 roku wyniesie łącznie 889,4 mln zł z czego koszty bonu ciepłowniczego:  za okres 01.07.2025 r. – 31.12.2025 r. – 294,83 mln zł,  za okres 01.01.2026 r. – 31.12.2026 r. – 589,57 mln zł.  koszty wygaszania systemu wsparcia w postaci bonu ciepłowniczego w wysokości 1 mln zł rocznie, w kolejnych 5 latach po jego zakończeniu (rozstrzygnięcie sporów sądowych, odwołań od decyzji odmownych odnośnie do przyznania bonu) – 5 mln zł.

Progi dochodowe zostały przyjęte na podstawie aktualnie funkcjonującego mechanizmu wsparcia dla najuboższych gospodarstw domowych w postaci dodatku mieszkaniowego funkcjonującego na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1335). W przypadku bonu ciepłowniczego wypłacanego za okres 01.07.2025 r. – 31.12.2025 r. brane będą pod uwagę dochody gospodarstwa domowego za rok 2024, dla bonu ciepłowniczego wypłacanego za okres 1.01.2026 r. – 31.12.2026 r. będą brane pod uwagę dochody gospodarstwa domowego za rok 2025.

Za proces obsługi udzielania i wypłaty bonu ciepłowniczego, a także weryfikacji poprawności danych branych pod uwagę przy naborze odpowiedzialne będą gminy, analogicznie do zapisów zawartych w ustawie o Bonie Energetycznym. Reasumując, bon ciepłowniczy będzie przysługiwać gospodarstwom domowym o niskich dochodach, które korzystają z ciepła systemowego oraz płacą za ciepło powyżej jednoskładnikowej ceny netto wynoszącej 170 zł/GJ. Wprowadzenie rozwiązania systemowego wg kryteriów dochodowych poprawi sytuację najbardziej potrzebujących gospodarstw domowych. Brak działań celowanych, chroniących najuboższych odbiorców ciepła systemowego, z pewnością spowoduje powiększenie poziomu ubóstwa energetycznego wśród gospodarstw domowych.

Cena maksymalna za energię elektryczną W projekcie ustawy proponuje się przepisy przedłużające obowiązywanie ceny maksymalnej za energię elektryczną dla odbiorców energii w gospodarstwach domowych. Cena maksymalna obowiązywać będzie przez cały 2025 r. i ma być ustalona na poziomie 500 zł/MWh. Cena ta będzie gwarantować gospodarstwom domowym ochronę w ponoszeniu kosztów za energię elektryczną, gdyż bez interwencji ustawowej odbiorcy płaciliby kilkadziesiąt złotych na MWh więcej

– dokładny poziom ceny jaką zapłaciliby odbiorcy bez wdrożenia proponowanych przepisów nie jest jeszcze znany, gdyż do 31 lipca 2025 r. sprzedawcy z urzędu składali wnioski o zmianę taryf na okres IV kw. 2025 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami sprzedawcy z urzędu powinni zacząć stosować zmienione taryfy dla energii elektrycznej od października 2025 r. Obecnie trwa proces procedowania wniosków o zmianę taryf przez Prezesa URE. W odniesieniu do odbiorców innych niż gospodarstwa domowe spodziewana jest relatywnie lepsza ich pozycja na rynku energii w porównaniu do lat 2023–2024, co umożliwia odchodzenie od stosowania wobec nich w 2025 r. mechanizmu ceny maksymalnej. Projekt przewiduje również odpowiednie dostosowanie przepisów dotyczących systemu rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych za stosowanie wobec gospodarstw domowych ceny maksymalnej w IV kw. 2025 r. Przepisy te regulują odpowiednią cenę odniesienia, do której będzie referowana wysokość rekompensaty, określenie końcowego terminu na rozliczenie rekompensat z Zarządcą Rozliczeń S.A. oraz zwiększenie ustawowej reguły wydatkowej dotyczącej 2025 r. z uwagi na przedłużenie mechanizmu ceny maksymalnej z 9 miesięcy na cały 2025 r.

Zawieszenie wypłaty dodatku energetycznego W projekcie proponuje się zmianę art. 15 stawy o dodatku osłonowym, poprzez pozostawienie bez rozpoznania wszystkich wniosków o wypłatę tego dodatku złożonych do dnia 31 grudnia 2027 r. Oczekuje się, że proponowany przepis uprości system wsparcia odbiorców wrażliwych, którzy będą mieli możliwość skorzystania z innych rozwiązań osłonowych, lepiej zaadresowanych do ich potrzeb.

Zmiana przepisów dot. kalkulacji opłaty mocowej Projektodawca zaproponował zmianę przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz. U. z 2025. poz. 610, z późn. zm.) obejmujących przekazywanie danych na potrzebę kalkulacji oraz samej kalkulacji stawki opłaty mocowej, a także zmianę innych terminów wpływających na kompletność danych niezbędnych do kalkulacji opłaty mocowej w taki sposób, aby skalkulowane stawki jak najlepiej przenosiły wszystkie koszty rynku mocy na dany okres dostaw.

3. Jak problem został rozwiązany w innych krajach, w szczególności krajach członkowskich OECD/UE? Belgia: od października 2021 r. najbardziej wrażliwi obywatele mogą korzystać z czeku energetycznego w wysokości 80 euro, który zostanie potrącany z ich rachunku. Budżet wyniósł 72 mln euro. Francja: bony energetyczne w wysokości 100 euro dla wszystkich zarabiających mniej niż 2 000 euro miesięcznie netto – (około 38 mln osób) do końca 2022 r.; Niemcy:

1) niemieccy pracownicy i rodziny otrzymują dodatkową gotówkę, tańszą benzynę i tańsze bilety komunikacji miejskiej, aby pomóc im w walce z rosnącymi kosztami energii elektrycznej i ogrzewania;

2) dodatkowe środki w wysokości ok. 15 mld euro na:

a) nowy program dotacji na wymianę kotłów gazowych na pompy ciepła, podniesienie standardu efektywności energetycznej dla nowych budynków do KfW55 do 2023 r.,

b) uzupełnienie już uzgodnionych dotacji dla gospodarstw domowych o niskich dochodach, zwiększenie zasiłku dla osób dojeżdżających do pracy oraz obniżkę dopłaty EEG (przed uchwaleniem ustawy całkowicie znoszącej dopłaty EEG), aby pomóc im w walce z rosnącymi kosztami energii elektrycznej i ogrzewania; Luksemburg:

1) 1 stycznia 2022 r. rząd zwiększył dodatek na koszty utrzymania o 200 euro, aby lepiej chronić wrażliwe gospodarstwa domowe przed rosnącymi cenami energii;

2) wprowadzono jednorazową premię energetyczną z pułapem 400 euro dla gospodarstw domowych o niskich dochodach. Świadczenie trafiło do gospodarstw domowych otrzymujących zasiłek na pokrycie kosztów utrzymania (COLA) oraz gospodarstw domowych, których dochód jest do 25 % wyższy niż dochód osób uprawnionych do COLA; Portugalia:

1) pakiet o nazwie „Najpierw rodzina” obejmujący 125 euro, które mają zostać wysłane do każdego konsumenta o dochodach poniżej 2700 miesięcznie, z dodatkowymi 50 euro na osobę pozostającą na utrzymaniu. Emeryci i renciści otrzymają również ryczałt w wysokości połowy miesięcznej emerytury;

2) 15 grudnia 2022 r. ogłoszono zwiększenie jednorazowej składki na rzecz gospodarstw domowych w trudnej sytuacji do 240 euro.

Zróżnicowane mechanizmy wspierania odbiorców energii elektrycznej obejmujące ingerencję w rynkowe kształtowanie się cen energii elektrycznej były powszechnie stosowane w szczycie kryzysu energetycznego, tj. w drugiej połowie 2022 r. Mechanizmy te obejmowały m.in. obniżenie podatku VAT czy opłat dodatkowych związanych z kosztami energii elektrycznej, zasiłki socjalne dla osób o najniższych dochodach czy taryfę socjalną. Dzięki stopniowemu normalizowaniu sytuacji na rynkach energii w latach 2023–2024 nastąpiło stopniowe i konsekwentne odchodzenie w kolejnych państwach członkowskich UE od interwencji cenowej oraz przechodzenie na rynkowe mechanizmy kształtowania cen, bez konieczności stosowania działań osłonowych.

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Obywatele w Około 1 mln obywateli Oszacowanie własne na Beneficjenci obniżenia cen gospodarstwach (0,4 mln gospodarstw podstawie danych z GUS ciepła. domowych zakupujących domowych) ciepło z sieci oraz korzystający z usług podmiotów użyteczności publicznej zakupujących ciepło z sieci. Wojewodowie 16 Rejestr TERYT – Główny Zadnia związane w Urząd Statystyczny udzielaniem dotacji gminom na wypłatę bonu oraz podmiotów użyteczności ciepłowniczego przez gminy publicznej Gminy 2479 Strona www. MSWiA – Baza Weryfikacja wniosków, JST wypłata bonu energetycznego, sprawozdawczość. Przedsiębiorstwa ok. 1 100 Oszacowanie własne na Podmioty przygotowujące energetyczne wykonujące przedsiębiorstw podstawie danych Urzędu informację o działalność gospodarczą w Regulacji Energetyki oraz jednoskładnikowej cenie ciepła zakresie wytwarzania i danych własnych w danej grupie taryfowej dystrybucji ciepła, które jest dostarczane do gospodarstw domowych Minister właściwy do 1 Ustawa z dnia 4 września Wykorzystanie systemu spraw zabezpieczenia 1997 r. o działach teleinformatycznego w celu społecznego administracji rządowej (Dz. U. weryfikacji dochodów z 2024 r. poz. 1370 i 1907 gospodarstw domowych przez oraz z 2025 r. poz. 820) gminy na potrzeby rozpatrywania wniosków o wypłatę bonu ciepłowniczego. Odbiorcy energii ok. 17,6 mln (wg Sprawozdanie Prezesa URE Liczba odbiorców energii elektrycznej Punktów Poboru za 2024 r. elektrycznej w gospodarstwach w gospodarstwach Energii) domowych, którzy zostaną domowych oraz pozostały objęci ceną maksymalną zakres odbiorców z grupy energii elektrycznej taryfowej G w pierwszej połowie 2025 r. Przedsiębiorstwa ok. 290 spółek obrotu Sprawozdanie Prezesa URE Usprawnienie powierzonych energetyczne posiadające energią elektryczną, za 2024 r. do realizacji zadań związanych koncesję na obrót energią które obsługują z rozliczeniem pomocy elektryczną odbiorców końcowych publicznej dla podmiotów z sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Prezes URE 1 Ustawa z dnia 10 kwietnia Wymierzanie kar pieniężnych 1997 r. – Prawo energetyczne w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorstwa energetyczne obowiązku stosowania ceny maksymalnej wobec odbiorców uprawnionych. Kalkulacja opłaty mocowej przy wykorzystaniu najbardziej aktualnych danych. Zarządca Rozliczeń S.A. 1 Ustawa z dnia 29 czerwca Zarządca Rozliczeń S.A. 2007 r. o zasadach zostanie zobowiązany do pokrywania kosztów wypłacania rekompensat powstałych u wytwórców spółkom obrotu. Jednocześnie w związku koszty nowego obowiązku z przedterminowym spółki zostaną pokryte, rozwiązaniem umów zgodnie z przepisami. długoterminowych sprzedaży Zmiana terminów mocy i energii elektrycznej przekazywania danych na potrzeby opłaty mocowej. Operator systemu 1 Ustawa z dnia 10 kwietnia Zmiana terminów przesyłowego 1997 r. – Prawo energetyczne przekazywania danych na potrzeby opłaty mocowej.

5. Informacje na temat zakresu, czasu trwania i podsumowanie wyników konsultacji Projekt nie był przedmiotem pre-konsultacji. Projekt przedmiotowej regulacji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 o działalności lobbingowej w procesie stosowania prawa (Dz. U. z 2025 r. poz. 677), został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie „Rządowy Proces Legislacyjny”.

Projekt został skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów na podstawie § 61 ust. 5 uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm.) w związku z niespełnieniem wymogów określonych w § 58 i § 60, w tym w związku z pominięciem wszystkich wcześniejszych etapów procedury legislacyjnej określonych w Regulaminie pracy Rady Ministrów, tj. w szczególności: uzgodnień, konsultacji publicznych, opiniowania i właściwych komitetów. Rezygnacja z przeprowadzenia konsultacji publicznych wynika z konieczności niezwłocznego wdrożenia instrumentu osłonowego jakim ma być bon ciepłowniczy, który służyć będzie wsparciu gospodarstw domowych o niższych dochodach, szczególnie dotkniętymi wysokimi cenami ciepła systemowego.

Pilne procedowanie oraz priorytetowe traktowanie projektowanej regulacji jest uwarunkowane koniecznością niezwłocznego wdrożenia instrumentów osłonowych zawartych w projekcie, chroniących gospodarstwa domowe szczególnie zagrożone konsekwencjami wzrostu cen ciepła w II połowie 2025 r., jak również chroniących odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych w IV kw. 2025 r.

Z uwagi na zakres projektu, który nie dotyczy zadań związków zawodowych, projekt nie podlega opiniowaniu przez reprezentatywne związki zawodowe.

Projekt został przekazany do zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, gdyż dotyczy spraw związanych z samorządem terytorialnym, o których mowa w ustawie z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 949).

Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.), wobec czego nie wymaga zaopiniowania przez Radę Dialogu Społecznego. Projekt nie dotyczy spraw, o których mowa w art. 35 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, z późn. zm.), wobec czego nie wymaga zaopiniowania przez Radę Działalności Pożytku Publicznego. Projekt nie wymaga przedstawienia właściwym instytucjom i organom Unii Europejskiej, w tym Europejskiemu Bankowi Centralnemu, w celu uzyskania opinii, dokonania powiadomienia, konsultacji albo uzgodnienia projektu.

6. Wpływ na sektor finansów publicznych (ceny stałe z 2025 r.) Skutki w okresie 10 lat od wejścia w życie zmian [mln zł] 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Łącznie (0–10) Dochody ogółem 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 – budżet państwa – – – – – – – – – – – – JST – 25,8 - – – – – – – – – 25,8

pozostałe jednostki (oddzielnie) – – – – – – – – – – – –

Wydatki ogółem 296 1 475,4 1 1 1 1 1 – – – – 1776,4 budżet państwa – 884,4 1 1 1 1 1 – – – – 889,4 JST – 25,8 – – – – – – – – – 25,8

pozostałe jednostki (oddzielnie) 296 591 – – – – – – – – – 887

Saldo ogółem -296 -1475,4 -1 -1 -1 -1 -1 – – – – -1776,4

budżet państwa – -884,4 -1 -1 -1 -1 -1 – – – – -889,4

JST – 0 – – – – – – – – – 0

pozostałe jednostki (oddzielnie) -296 -591 – – – – – – – – – -887 Całość środków na wypłaty bonu ciepłowniczego, zarówno za okres 01.07.2025 r. – 31.12.2025 r. oraz za okres 1.01.2026 r. – 31.12.2026 r. zostanie wypłacona w roku 2026. Środki na wypłaty bonu ciepłowniczego zostaną zrealizowane z rezerwy celowej budżetu państwa część 83 – Źródła finansowania Rezerwy celowe. Środki na wypłatę rekompensat z tytułu stosowania ceny maksymalnej energii elektrycznej pochodzić będą z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. Dodatkowe Wyliczenia kosztów rocznych bonu ciepłowniczego przedstawiono w tabeli poniżej, w której informacje, w tym wskazano koszty wprowadzenia bonu ciepłowniczego z podziałem na kwoty wsparcia. wskazanie źródeł danych i przyjętych Liczba gospodarstw Roczny koszt z do obliczeń założeń Przedziały cen ciepła domowych w danej grupie z uwzględnieniem Kwota bonu [zł] uwzględnieniem [zł/GJ] mechanizmu „złotówka za mechanizmu „złotówka za złotówkę” złotówkę” 1000 170–200 335 718 335 717 683 zł 2000 200–230 33 572 67 143 537 zł 3500 >230 33 572 117 501 189 zł Suma 402 861 520 362 409 zł 10 % rezerwy budżetowej na ew. wzrost cen ciepła 52 036 241 zł Roczny koszt obsługi bonu (3 %) 17 171 959 zł Roczny koszt bonu ciepłowniczego 589 570 609 zł Koszt wypłat bonu w roku 2026 za okres 07.2025 r. –12.2026 r. 884 355 914 zł (1,5 roku) [zł] Za realizację wypłat bonów ciepłowniczych podobnie jak w przypadku bonów energetycznych odpowiedzialne będą gminy, które będą otrzymywały na jego realizację dotacje celowe z budżetu państwa. Analogicznie jak miało to miejsce przy obsłudze przez gminy bonu energetycznego, przyjęto zwiększenie budżetu mechanizmu o 3 % (25,8 mln) na pokrycie kosztów realizacji wypłaty bonów dla gmin. Nie przewiduje się finansowania modyfikacji systemów teleinformatycznych z budżetu przeznaczonego na finansowanie Bonu ciepłowniczego, ponieważ wykorzystanie systemów informatycznych ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego nie będzie generowało wydatków dla budżetu państwa.

Koszty wsparcia odbiorców energii elektrycznej Proponowany maksymalny limit wydatków na rozwiązania zawarte w projekcie to 0,887 mld zł, z czego na rekompensaty dla przedsiębiorstw energetycznych z tytułu stosowania w IV kw. 2025 r. ceny maksymalnej 500 zł/MWh dla gospodarstw domowych planuje się:

- w roku 2025: 0,296 mld zł,

- w roku 2026: 0,591 mld zł. Kalkulacja kosztów bazuje na założeniu, że w taryfach dla energii elektrycznej, które będą stosowane od 1 października 2025 r., cena energii elektrycznej spadnie do 580 zł/MWh. Biorąc pod uwagę trwające procesy rozliczeniowe środków w mechanizmach ochronnych odbiorców energii elektrycznej i paliw gazowych za poprzednie lata, należy wskazać, że zostaną uzyskane oszczędności (zarówno w postaci środków zwracanych na rachunki Zarządcy Rozliczeń w wyniku końcowych rozliczeń poszczególnych mechanizmów, jak również w postaci oszczędności polegających na zmniejszeniu wydatkowania). W rezultacie na potrzeby pokrycia kwoty 0,887 mld zł niezbędnej na wypłaty rekompensat za stosowanie ceny maksymalnej energii elektrycznej w IV kwartale 2025 r. możliwe będzie przeznaczenie oszczędności powstałych z mechanizmu mrożenia cen energii elektrycznej w I p. 2024 r. oraz z mechanizmu ceny maksymalnej paliw gazowych. W projekcie ustawy przyjęto, że w IV kw. 2025 r. z mechanizmu ceny maksymalnej skorzystają wszyscy odbiorcy z gospodarstw domowych przy szacowanym zużyciu ok. 9 mln MWh (1/4 rocznego zużycia dla tej grupy wg Sprawozdania Prezesa URE za 2024 r.). Założenie, że wszyscy odbiorcy w gospodarstwach domowych skorzystają z ceny maksymalnej wynika z faktu, że zarówno w bieżących ofertach sprzedawców na dostawy energii na rok 2025, jak i w ofertach o 2-3-letnim okresie dostaw składanych przez spółki obrotu wobec odbiorców w gospodarstwach domowych brak jest ofert z ceną niższą niż proponowana cena maksymalna. Brak działań osłonowych spowodowałby wygaśnięcie dotychczasowych instrumentów wsparcia z końcem III kw. 2025 r. Oznacza to, że od 1 października 2025 r. przestałoby obowiązywać obecne wsparcie dla odbiorców w gospodarstwach domowych w postaci mechanizmu ceny maksymalnej wynoszącej 500 zł/MWh. W konsekwencji, konieczność rozliczeń za obrót energią na poziomie taryf zatwierdzonych przez Prezesa URE (obecnie ok. 620 zł/MWh) skutkowałaby wzrostem rachunku za energię elektryczną dla odbiorców w gospodarstwach domowych średnio o ok. 12–13 % względem rachunku płaconego w III kw. 2025 r. Proponowane rozwiązania nakładają na przedsiębiorstwa energetyczne stosowanie ceny maksymalnej energii elektrycznej dla odbiorców w gospodarstwach domowych na poziomie 500 zł/MWh, co pozwoli na brak wzrostu wysokości rachunków za energię elektryczną w IV kw. w porównaniu do III kw. 2025 r. W odniesieniu do odbiorców energii elektrycznej innych niż odbiorcy w gospodarstwach domowych bieżąca sytuacja rynkowa pozwala na odejście od mechanizmów wsparcia. Zmiany przepisów w zakresie kalkulacji opłaty mocowej nie wpływają na sektor finansów publicznych ponieważ dotyczą jedynie dostosowania terminu kalkulacji opłaty mocowej.

7. Wpływ na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców oraz na rodzinę, obywateli i gospodarstwa domowe Skutki Czas w latach od wejścia w życie zmian 0 1 2 3 5 10 Łącznie (0–10) W ujęciu duże przedsiębiorstwa – – – – – – – pieniężnym sektor mikro-, małych i – – – – – – – (w mln zł, średnich ceny stałe z przedsiębiorstw 2025 r.) rodzina, obywatele 296,0 1449,6- 1 1 2 1 1750,6-oraz gospodarstwa domowe osoby niepełnosprawne – – – – – – – oraz osoby starsze W ujęciu duże przedsiębiorstwa Projekt nie dotyczy sektora MŚP. niepieniężnym sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw rodzina, osoby Projekt korzystnie wpłynie na obywateli – dzięki wypłacie bonu niepełnosprawne oraz ciepłowniczego gospodarstwa domowe o niskich dochodach, obciążone osoby starsze, wysokimi kosztami ciepła, otrzymają wsparcie pozwalające na ich częściowe obywatele oraz zrekompensowanie gospodarstwa domowe osoby niepełnosprawne Projekt korzystnie wpłynie na obywateli – dzięki wypłacie bonu oraz osoby starsze ciepłowniczego gospodarstwa domowe zamieszkiwane przez osoby starsze i niepełnosprawne, osiągające niskie dochody otrzymają wsparcie pozwalające na zrekompensowanie podwyżek cen ciepła systemowego. Dodatkowe informacje, w tym wskazanie Wprowadzenie proponowanych przepisów pozwoli na zmniejszenie obciążeń źródeł danych i przyjętych do obliczeń finansowych związanych z opłatami za dostarczone do gospodarstw założeń domowych ciepło i energię elektryczną, ponoszonymi przez gospodarstwa domowe Tym samym rozwiązanie to zapewni bezpieczeństwo energetyczne dostaw ciepła i energii elektrycznej, bowiem zmniejsza ryzyko wystąpienia zjawiska zatorów płatniczych w przypadku nadmiernego obciążenia odbiorców rachunkami z tytułu dostaw tych mediów.

8. Zmiana obciążeń regulacyjnych (w tym obowiązków informacyjnych) wynikających z projektu nie dotyczy Wprowadzane są obciążenia poza bezwzględnie tak wymaganymi przez UE (szczegóły w odwróconej nie tabeli zgodności). nie dotyczy

zmniejszenie liczby dokumentów zwiększenie liczby dokumentów zmniejszenie liczby procedur zwiększenie liczby procedur skrócenie czasu na załatwienie sprawy wydłużenie czasu na załatwienie sprawy inne: inne: Wprowadzane obciążenia są przystosowane do ich tak elektronizacji. nie nie dotyczy Komentarz: W ramach projektu ustawy planowane jest wprowadzenie nowej formy wsparcia dla części gospodarstw domowych w postaci bonu ciepłowniczego, którego obsługa będzie realizowana przez gminy.

Zawarte w art. 3 projektu ustawy nowe obowiązki przedsiębiorstw energetycznych dostarczających ciepło gospodarstwom domowym są niezbędne w kontekście specyfiki rynku ciepła dla gospodarstw domowych w Polsce oraz potrzeby zabezpieczenia finansów publicznych przed nadużyciami przy ubieganiu się o bon ciepłowniczy. Nakładany obowiązek ma charakter incydentalny niestanowiący istotnego obciążenia organizacyjnego dla przedsiębiorstwa energetycznego, jednocześnie ma kluczowe znaczenie dla procesu przyznania bonu ciepłowniczego. Nałożenie na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku publikacji jednoskładnikowych cen ciepła netto, na swojej stronie internetowej lub w sposób zwyczajowo przyjęty, spełnia wymóg art. 67 Prawa przedsiębiorców dążenia do realizacji obowiązków informacyjnych w postaci elektronicznej. Projekt opracowano z uwzględnieniem zasady równoważenia obowiązków administracyjnych, wynikającej z art. 67 Prawa przedsiębiorców. W wyniku przeprowadzonej analizy możliwości równoważnego zmniejszenia innych obciążeń administracyjnych wynikających z uregulowań prawnych obowiązujących w regulowanej dziedzinie stwierdzono, że z uwagi na incydentalny charakter obowiązku nie ma możliwości uchylenia ekwiwalentnego obowiązku o równie incydentalnym charakterze.

W zakresie zmian do ustaw chroniących odbiorców energii elektrycznej projektowane zmiany pozwolą na usprawnienie mechanizmu realizacji wypłat rekompensat dla podmiotów uprawnionych przez Zarządcę Rozliczeń S.A. Propozycje w szczególności eliminują ryzyko kumulacji wniosków składanych do Zarządcy Rozliczeń S.A., co potencjalnie mogłoby powodować opóźnienia w realizacji jego zadań, w tym wypłat rekompensat. Zmiany przepisów w zakresie kalkulacji opłaty mocowej będą mieć pozytywny wpływ na gospodarkę ponieważ zapewnią odpowiednie przeniesienie kosztów rynku mocy i tym samym zwiększą bezpieczeństwo energetyczne realizowane przez rynek mocy.

9. Wpływ na rynek pracy Brak przewidywanego wpływu na rynek pracy.

10. Wpływ na pozostałe obszary środowisko naturalne demografia informatyzacja sytuacja i rozwój regionalny mienie państwowe zdrowie sądy powszechne, administracyjne inne: sytuacja społeczno-lub wojskowe gospodarcza Proponowane przepisy mają na celu złagodzenie skutków wzrostu cen ciepła. Dzięki temu rozwiązaniu kondycja finansowa obywateli, a co za tym idzie polskiej gospodarki nie ulegnie Omówienie wpływu drastycznej, negatywnej zmianie. Pośrednio przełoży się to pozytywnie na inne sfery życia społecznego i funkcjonowanie państwa.

11. Planowane wykonanie przepisów aktu prawnego W związku z dynamicznie rozwijającą się sytuacją przepisy powinny wejść w życie niezwłocznie po ich ogłoszeniu.

12. W jaki sposób i kiedy nastąpi ewaluacja efektów projektu oraz jakie mierniki zostaną zastosowane? W zakresie bonu ciepłowniczego ewaluacja efektów projektu nastąpi po rozliczeniu wypłaty świadczenia, tj. do końca 2026 r. W zakresie innych zmian − nie dotyczy. W zakresie energii elektrycznej ewaluacja efektów projektów będzie prowadzona na bieżąco. Nie rekomenduje się wskazywania konkretnych mierników do ewaluacji.

13. Załączniki (istotne dokumenty źródłowe, badania, analizy itp.) Brak.